رابطه کراهت و عسر و حرج

در این پرونده ا. ک. ق. به وکالت از م. ص. در مورخه 99/9/8 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به دلیل عسر و حرج و شرایط ضمن عقد (بند 1 و 2) به طرفیت ا. م. طرح دعوی نموده و اعلام کرده موکل در 82/3/20 با خوانده ازدواج نموده و یک فرزند 13 ساله دارند. باتوجه به شهادت شهود خوانده دارای سوی رفتار می‌باشد. و یک سال است.که زوجه در منزل پدری است.و نفقه ای به او پرداخت نشده است. شعبه *در مورخه 99/10/2 تشکیل جلسه داده است.وکیل خواهان به خواسته تاکید نموده و اعلام کرده دعوی تمکین زوج رد شده و نفقه نداده است.و زوج سوی رفتار دارد. که تقاضای استماع شهادت شهود می‌شود. خوانده گفته حاضر به طلاق نیستم. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور زوج به شرح ص 35 اعلام کرده ایشان حاضر به طلاق نیست. لیکن داور زوجه اعلام کرده امکان سازش وجود ندارد. ص 39) به موجب دادنامه مورخه 99/2/23 باتوجه به عدم تهیه مسکن و اثاث البیت از ناحیه زوج و عدم پرداخت نفقه دعوی تمکین زوج رد شده است.ص 50) دادگاه در 99/11/26 تشکیل جلسه داده است. وکیل خواهان به عدم پرداخت نفقه و سوی رفتار زوج و کراهت زوجه اشاره و درخواست شهادت شهود را نموده است. و موکل در قبال کراهت 145 سکه از مهریه را بذل می نماید. وکیل خوانده گفته در مورد نفقه حکمی صادر نشده است. دادگاه با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره *99/11/27 با عدم احراز عسر وحرج وعدم تحقق شرط حکم بر بی حقی خواهان صادر نموده است. اقای ا. ک. به وکالت از زوجه نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. و اعلام کرده در مورد سوی رفتار تقاضای استماع شهادت شهود شده و مورد توجه قرار نگرفته است. و اینکه موکل بابت کراهت صرف نظر از دریافت حدود 20 سکه باقیمانده مهریه که 164 سکه می‌باشد. را بذل نموده است.شعبه *به موجب دادنامه شماره *1400/02/22 دادنامه بدوی را تایید نموده است. وکیل زوجه از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ وکیل فرجامخوانده خانم م. و. در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره*1400/02/22 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

فرجامخواهی اقای ا. ک. ق. به وکالت از م. ص. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/02/22 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا مبنای درخواست طلاق زوجه از جهت عسر و حرج و شروط ضمن عقد به 1- سوی رفتار زوج 2- عدم پرداخت نفقه می‌باشد. در حالی که وکیل زوجه در متن دادخواست و جلسات دادرسی و لوایح تقدیمی در خصوص احراز سوی رفتار تقاضای استماع شهادت شهود را نموده است.و محاکم نسبت به این خواسته توجه ننموده اند. و باید از شهود ایشان استماع شهادت صورت گیرد. ثانیا در خصوص عدم پرداخت نفقه باتوجه به رد دعوی تمکین زوج مکلف به پرداخت نفقه می‌باشد. و در مقابل ادعای زوجه در عدم پرداخت نفقه زوج هیچگونه دفاعی به عمل نیاورده و ادعایی در پرداخت نفقه ندارد. واین موضوع هم مورد توجه دادگاه قرار نگرفته است.ثالثا اینکه در دادنامه رد تمکین نیز به عدم پرداخت نفقه توسط زوج نیز اشاره گردیده است.رابعا اینکه علت رد دعوی تمکین عدم تهیه مسکن و اثاث البیت توسط زوج می‌باشد. که در فرض احراز ان باتوجه به جدایی بیش از یک سال زوجین خود از موارد عسرو حرج خواهدبود. خامسا اینکه زوجه اعلام کراهت شدید نموده و بابت ان باقیمانده مهریه خود را که مدعی است.صرفا حدود 20 سکه دریافت نموده را بذل نموده است.با توجه به اینکه کراهت امری درونی است.و صرف اعلام ان کافی است.و از طرفی کراهت می‌تواند از مصادیق بارز عسر و حرج باشد. که باتوجه به رفتار طرف مقابل ایجاد می‌شود. نسبت به این موضوع هم در راستای ماده 1146 قانون مدنی رسیدگی صورت نگرفته از طرفی نظریه داوری هم بر عدم سازش می‌باشد. که باید مورد توجه قرار گیرد. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید. /ا400/6/13

شعبه *

رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.