شماره پرونده: ه- ع؍9900728 شماره دادنامه: 140109970906000700 تاریخ: 27/09/1401
شاکی: آقای سید عبدالرحمن اعتماد
طرف شکایت: ستاد کل نیروهای مسلح
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ابلاغیه شماره 29؍82؍1؍2216 مورخ 23؍12؍96 ستاد کل نیروهای مسلح
شاکی دادخواستی به طرفیت ستاد کل نیروهای مسلح به خواسته ابطال ابلاغیه شماره 29؍82؍1؍2216 مورخ 23؍12؍96 ستاد کل نیروهای مسلح به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ابلاغیه شماره 29؍82؍1؍2216 مورخ 23؍12؍96 ستاد کل نیروهای مسلح
1- برابر تبصره بند الف ماده 87 قانون برنامه 5 ساله 6 توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، بنیاد شهید و امور ایثارگران موظف است رزمندگان 8 سال دفاع مقدس که صورت سانحه بالینی همزمان مجروحیت را ندارند اما مجروحیت آنها توسط کمیسیون پزشکی نهاد اعزام کننده (نیروهای مسلح) احراز میگردد را به عنوان جانباز تلقی نماید و حداقل 5 درصد جانبازی به آنها تعلق میگیرد.
2-به منظور اجرای صحیح این حکم قانونی، طی جلسات کارشناسی با معاونتهای تخصصی بنیاد شهید در بخش کلیات و بخشهای تخصصی پزشکی، توافقات مقتضی، حاصل شده و در قالب دستورالعمل اجرایی تبصره موصوف به امضای مسئولین حوزه های تخصصی در بنیاد شهید و ستاد کل نیروهای مسلح رسید.
3-براساس رزمندگانی که متقاضی بهره مندی از امتیازات دستورالعمل موصوف هستند، برابر رویه ای که در ماده 5 دستورالعمل پیش بینی شده است، لازم است فرمهای مربوط را تکمیل و به همراه مدارک و مستندات خواسته شده به سازمانهای نیروهای مسلح تحویل دهند تا مراحل آماده در دستورالعمل،گام به گام انجام شده و پس از طی مراحل و تاییدیه نهایی، نسبت به معرفی و ارسال پرونده مجروحیت (جانبازی) به بنیاد اقدام گردد.
4-اقدامات و گامهای پیش بینی شده به شرح زیر است:
گام اولتکمیل فرمهای شماره 1 تا 6 برابر متن آن به طور دقیق و کامل:
فرم شماره 1-ثبت اطلاعات فردی و مشخصات شغلی و خدمتی رزمنده
فرم شماره 2-ثبت اطلاعات پرسنلی و یگانی رزمندگان و سازمان به کار گیرنده
فرم شماره 3-ثبت اطلاعات مربوط به عملیاتهایی که رزمنده در آن حضور داشته است.
فرم شماره 4-ثبت تاریخهای حضور در جبهه رزمنده
فرم شماره 5-ثبت اطلاعات مربوط به رزمندگانی که در واحدهای توپخانه و سلاح های پرتابی خدمت نموده اند.
فرم شماره 6-ثبت اطلاعات مربوط به نحوه مجروحیت و مصدومیت رزمنده
گام 2:تهیه مستندات و مدارک معتبر مربوط اطلاعات اظهاری رزمنده در فرمهای 1 تا 6 (در گام اول) و ارائه آن به همراه مدارک پرسنلی و شخصی و دیگر مدارک مرتبط اعم از درمانی و یگانی از سوی رزمنده
گام 3: بررسی و تطبیق اظهارات رزمنده، برابر فرمهای 1 تا 6 گام اول، با تکیه بر مدارک و مستندات ارائه شده و بهره گیری از تاییدیه های رسمی مراجع مربوط در نیروهای مسلح
گام 4: در صورت تایید اظهارات رزمنده در مورد میزان حضور در جبهه و حضور در عملیاتها و نحوه مجروحیت و مصدومیت توسط مراجع مربوط در نیروهای مسلح، صورت سانحه مجروحیت، تنظیم به همراه کلیه مدارک و مستندات، در قالب پرونده، جمعآوری شده و به کمیسیون عالی پزشکی نیروهای مسلح طی مکاتبه رسمی و برابر روشهای جاری در نیروهای مسلح ارسال میشود.
تذکر: به منظور ایجاد نظم و سهولت در بررسی مدارک، جاگذاری مدارک در پرونده های رزمندگان متقاضی به ترتیب چک لیست ارائه شده در ردیف 6 بند الف این ابلاغیه صورت پذیرد.
گام 5: کمیسیونهای عالی پزشکی نیروهای مسلح با توجه به مدارک موجود در پرونده در صورت تکمیل مدارک، با استناد به دستورالعمل اجرایی مذکور، خصوصاً جداول سه گانه تخصصی مربوط به صدمات شیمیایی، افت شنوایی و اعصاب و روان، نسبت به اظهارنظر تخصصی، مبنی بر تایید مجروحیت یا عدم تایید مجروحیت (مرتبط با جبهه و جنگ) با انشاء رای برابر روش جاری به امور ایثارگران نیروهای مسلح اعلام رسمی مینمایند. (در صورت عدم تکمیل مدارک، پرونده با ذکر عنوان نقص مدرک و بدون اظهار نظر تخصصی پزشکی، به مرجع ارسال کننده عودت داده میشود تا نسبت به رفع نقص اقدام گردد.)
گام 6:در صورت تایید مجروحیت و مصدومیت رزمنده، توسط کمیسیونهای عالی پزشکی، امور ایثارگران نیروهای مسلح (نیروهای چهارگانه آجا، پنجگانه سپاه، ناجا و وزارت دفاع)، نسبت به تشکیل کمیسیون موضوع ماده مواد 120 ق.آجا، قانون سپاه 140 قانون ناجا به منظور احراز جانبازی اقدام مینمایند.
گام 7: پس از تایید و احراز جانبازی در کمیسیونهای تشخیص و احراز، پرونده رزمنده (محتوای رای کمیسیون احراز، فرم و صورت جلسه سانحه و کلیه مدارک پرسنلی و یگانی اشاره شده در گامهای اول تا ششم) با مکاتبه رسمی از سوی نیروهای مسلح به معاونت نیروی انسانی ستادهای آجا، سپاه، ناجا و وزارت دفاع ارسال شده و در صورت تایید مدارک و مستندات پرونده، فرم شماره 7 از سوی معاونت نیروی انسانی و امور ایثارگران این ستادها، تکمیل و پرونده با مکاتبه رسمی به اداره کل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران ارسال میگردد.
گام 8: اداره کل پذیرش و امور اداری بنیاد پس از ثبت مشخصات رزمنده در سامانه بنیاد، پرونده را جهت تعیین درصد جانبازی به کمیسیون پزشکی بنیاد ارسال مینماید.کمیسیون پزشکی بنیاد با توجه به صورت جلسه سانحه و صدمات وارده به رزمنده و میزان از کار افتادگی وی، درصد جانبازی متعلقه را با استناد به آییننامه درصد جانبازی (جاری) در مورد رزمنده تعیین مینماید. در هر حال حداقل 5 درصد جانبازی، به پرونده های تایید شده ارسالی از سوی ستادهای آجا، سپاه، ناجا و وزارت دفاع اعطا خواهد شد.
گام 9:کمیسیون پزشکی بنیاد درصد متعلقه به پرونده را در فرم مربوط ثبت نموده و رای صادره را به طور رسمی به اداره کل پذیرش و امور اداری بنیاد و نیروهای مسلح (حسب مورد) ابلاغ مینماید.
5- با عنایت به موارد مطروحه در گامهای نه گانه، اعمال مقررات در سلسله مراتب سازمانهای نیروهای مسلح به شرح زیر صورت میپذیرد که لازم است پرونده رزمندگان متقاضی، طبق آن تشکیل و تکمیل گردیده و در صورت حائز شرایط بودن به بنیاد ارسال گردد:
الف) وظایف امور ایثارگران لشکرها یا یگانهای آجا و سپاه در منطقه یا استان، سپاه استانی، انتظامی استان و یا رده های تخصصی مستقل نیروهای مسلح:
1-ارائه فرمهای 1 تا 6 به رزمنده متقاضی
2-دریافت فرمهای تکمیل شده و مستندات مربوط به آن از جمله گواهی مصدق و جبهه و تصویر خوانای کارت ملی و تمام صفحات شناسنامه و 1 قطعه عکس 64 و دیگر مدارک مرتبط برابر دستورالعمل
3-بررسی و تطبیق اولیه مدارک و مستندات ارائه شده با فرمهای تکمیل شده و اظهارات افراد
4-در صورت تایید اولیه مدارک و مستندات موصوف با اظهارات اعلام شده در فرمها، تشکیل پرونده و الصاق عکس به پرونده و ممهور نمودن آن به مهر رده
5-تنظیم صورتجلسه سانحه برابر مجروحیت و مصدومیت اعلام شده از سوی رزمنده با جزئیات در فرم مصوب سازمانی(در آجا و ناجا برابر فرم بند ب و در سپاه برابر فرم 9 امضایی و در وزارت دفاع برابر رویه جاری)
6-تنظیم پرونده مطابق چک لیست به ترتیب: تصویر کارت ملیتصویر صفحات شناسنامهفرمهای 1 تا 6-گواهی جبهه و پایانی ماموریتگواهی حضور در واحدهای توپخانه و سلاحهای پرتابیمدارک درمانی و تشخیصی مرتبط با مجروحیت و مصدومیت اظهاریصورت سانحه
7- ارسال پرونده به امور ایثارگران سلسله مراتب سازمانی بالاتر (نیروهای چهارگانه آجا ،5گانه سپاه، ناجا و ودجا) طی مکاتبه رسمی
8-رفع نقص و یا از رده خارج نمودن پرونده حسب مورد بنا بر اعلام رده بالاتر
9-در صورت عدم تایید مجروحیت و مصدومیت رزمنده، اعلام نتیجه به ذینفع و بایگانی پرونده در سوابق راکد
ب) وظایف معاونت نیروی انسانی و امور ایثارگران نیروهای 4گانه آجا، 5گانه سپاه، ستاد ناجا و ستاد ودجا:
1-دریافت پرونده های ارسالی از یگانهای منطقه ای و استانی مذکور در بند الف
2-بررسی مدارک و مستندات مضبوط در پرونده با اطلاعات رزمنده در فرم های موصوف
3-اطمینان از تکمیل و تصدیق اوراق پرونده برابر چک لیست
4-ارسال پرونده و معرفی نامه به کمیسیونهای عالی پزشکی نیروهای مسلح جهت اظهار نظر تخصصی پزشکی مبنی بر مجروحیت و مصدومیت ناشی از جبهه و جنگ یا عدم آن
5-پیگیری و دریافت پرونده به همراه نتیجه و رای صادره از کمیسیونهای عالی پزشکی
6-در صورت عدم تایید مجروحیت و مصدومیت، ارسال پرونده به رده اولیه جهت اعلام نتیجه به ذینفع و بایگانی در سوابق راکد
7-در صورت اعلام نقص در مدارک پرونده، ارسال به رده پآیینتر جهت رفع نقص
8-در صورت تایید مجروحیت و مصدومیت از سوی کمیسیونهای عالی پزشکی، تشکیل کمیسیون ماده 120 قانون آجا، 134 قانون سپاه و 140 قانون ناجا
9-ارسال پرونده به همراه رای کمیسیونهای احراز ستادهای آجا، سپاه، و دجا و ناجا
ج) وظایف کمیسیونهای عالی پزشکی نیروهای مسلح:
1- بررسی اولیه مدارک به منظور حصول اطمینان از تکمیل مدارک برابر چک لیست و وجود صورت جلسه سانحه و مدارک درمانی و تشخیصی مرتبط با مجروحیت و مصدومیت اظهاری
2-در صورت عدم تکمیل مدارک و مستندات، قدرت پرونده به مرجع ارسال کننده
3-در صورت تکمیل مدارک پرونده، طرح در کمیسیون تخصصی پزشکی در خصوص تعیین ارتباط یا عدم ارتباط مجروحیت و مصدومیتهای اعلامی با عوامل جبهه و جنگ
4-دریافت نظریه پزشک متخصص(مشاور) و ضبط و الصاق آن به پرونده
5-اعلام نتیجه و صدور رای برابر روشهای جاری هر یک از سازمانها و ارسال آن به همراه پرونده به مبادی مربوط در نیروهای مسلح(مذکور در بند ب)
د) وظایف معاونت نیروی انسانی و امور ایثارگران ستادهای آجا، سپاه، ناجا و ودجا:
1-در صورت تایید محتویات پرونده، تکمیل فرم شماره 7 امضا آن توسط معاون نیروی انسانی و مسئول امور ایثارگران 2-ارسال پرونده با کلیه مدارک و فرم شماره 7 با مکاتبه رسمی و طی لیست تجمیعی به اداره کل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران(مرکز)
3-پیگیری از بنیاد شهید در خصوص چگونگی درصد متعلقه به پرونده های ارسالی از طریق دریافت لیست
4-ارسال لیست اسامی پرونده های مربوط به رزمندگان جمعی سازمان متبوع حاوی درصدهای تعلق گرفته به نیروهای تحت امر
تکمله:
1-امور ایثارگران ستادهای آجا، سپاه، ناجا و دجا میتوانند برای تسهیل فرآیند انجام وظایف توسط نیروها به صورت متمرکز در ستاد مذکور با رعایت جوانب و جزئیات، پیشبینیهای لازم را (همانند ایجاد سامانه) انجام دهند.
2-ضرورت دارد برای حفظ دقت و اصالت اسناد و مدارک و سوابق رزمندگان، نظارت دقیق بر عملکرد و رده ها از سوی ایثارگران ستادها صورت گیرد.
3-بدیهی است در طول اجرای این ابلاغیه معاونت نیروی انسانی (امور ایثارگران) ستاد کل حسب مورد بازدید لازم را به عمل خواهد آورد.
معاون نیروی انسانی ستاد کل نیروهای مسلحسرتیپ پاسدار محمد جواد زاده کمند
شرح شکایت:
توضیح اینکه شاکی اشعار داشته: ماده 61 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 4؍12؍93، افراد و رزمندگانی که در دوران دفاع مقدس و حوادث زمان انقلاب دچار آسیب جسمی، روحی و روانی شده اند لکن صورت سانحه و مدارک بالینی همزمان ندارد با معرفی یگانهای اعزام کننده و نهادهای متولی توسط کمیسیون احراز بنیاد شهید و امور ایثارگران و با نظر کمیسیون پزشکی، جانبازی آنها مورد تایید قرار میگیرد، متناسب با میزان جانبازی تحت پوشش بنیاد شهید و امور ایثارگران قرار گیرند و مطابق بند الف ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه بنیاد شهید مکلف گردیده رزمندگان 8 سال دفاع مقدس که صورت سانحه بالینی همزمان مجروحیت را ندارند اما مجروحیت آنها توسط کمیسیون پزشکی نهاد اعزام کننده احراز میگردد به عنوان جانباز تلقی نماید و حداقل 5 درصد جانبازی به آنها تعلق گیرد و اجرای این تبصره مانع از احراز جانبازی پیش از درصد مذکور توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران نمیباشد. لذا قانونگذار محدودیتی در اجرای قانون غیر از رزمندگی پیش بینی نکرده است. و در جهت اجرایی شدن قانون، نهادهای اجرایی موظف به تهیه دستورالعمل های اجرایی و شیوه نامه های اجرایی میباشند و آییننامه های اجرایی نباید قانون را محدود نمایند و الزاماً می بایستی به تصویب هیات وزیران برسد.
ستاد کل نیروهای مسلح به منظور اجرای قانون فوق مبادرت به صدور ابلاغیه مورد شکایت و ارسال به واحدهای ذیربط نموده است و علاوه بر اینکه محدودیت در شمول قانون ایجاد کرده به تصویب هیات وزیران نیز نرسانیده است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- ماده 61 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2)
2- بند الف ماده 87 قانون برنامه ششم
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
طرف شکایت با وصف ابلاغ پاسخی ارسال ننموده است.
پرونده شماره ه- ع / 9900728 مبنی بر درخواست ابطال ابلاغیه دستورالعمل اجرایی تبصره بند «الف» ماده (87) قانون برنامه ششم توسعه (رزمندگان فاقد مدارک بالینی) به شماره 29؍82؍1؍2216 مورخ 23؍12؍1396 ستاد کل نیروهای مسلح، در جلسه مورخ 29؍08؍1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و ماده (5) دستورالعمل با اتفاق نظر اعضاء مشمول ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار گرفت و راجع به سایر مواد، اعضاء به اتفاق به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: بر مبنای بند «الف» ماده (87) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1395 مقرر شده است که: «دولت مکلف است که در اجرای ماده (61) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب سال 1393 به نحوی برنامهریزی نماید که تا دو سال اول اجرای قانون برنامه کلیه مشمولان ماده مذکور تعیین تکلیف گردند. یگانهای اعزام کننده نهادهای متولی موظفند گواهی مورد نیاز افراد مشمول این ماده و صورت سانحه را به کمیسیون احراز بنیاد شهید و امور ایثارگران ارائه نمایند». تبصره ذیل همین ماده نیز بیان میدارد: «بنیاد شهید و امور ایثارگران موظف است رزمندگان هشت سال دفاع مقدس که صورت سانحه بالینی همزمان مجروحیت را ندارند اما مجروحیت آنها توسط کمیسیون پزشکی نهاد اعزام کننده (نیروهای مسلح) احراز میگردد را به عنوان جانباز تلقی نماید و حداقل پنج درصد (%5) جانبازی به آنها تعلق میگیرد». ثانیاً: مطابق دستور فرماندهی معظم کل قوا در گردشکار شماره 75544 مورخ 31؍06؍1390، نیروهای مسلح تابع سیاستهای ستاد کل هستند و سیاستهای ابلاغی از سوی ستاد، لازمالاجرا میباشد. ضمن اینکه حسب ابلاغیه شماره 121؍1040؍3610 مورخ 22؍06؍1396، اجرای قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی و مصوبات هیات وزیران در سطح نیروهای مسلح، مستلزم تدوین و ابلاغ نحوه اجرای قانون از سوی معاونتهای تخصصی مربوط در ستاد کل نیروهای مسلح است. ثالثاً: صدور بخشنامه، دستورالعمل و شیوهنامه به عنوان یکی از لوازم اعمال مدیریت و به منظور انتظام امور داخلی و نیل به هماهنگی مطلوب و رفع نواقص احتمالی در حین اجرای قوانین و مقررات از سوی مقامات مسئول در چارچوب شرح وظایف و اختیاراتِ تفویض شده به آنان مورد پذیرش قرار گرفته است و دستورالعمل اجرایی تبصره بند «الف» ماده (87) قانون برنامه ششم توسعه (رزمندگان فاقد مدارک بالینی) به شماره 29؍82؍1؍2216 مورخ 23؍12؍1396 ستاد کل نیروهای مسلح نیز صرفاً در راستای بیان جزئیات و چگونگی اجرای بند «الف» ماده (87) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1395 بوده و واجد حکمی فراتر از آن نمیباشد.
بنا به مراتب فوق ابلاغیه دستورالعمل اجرایی تبصره بند «الف» ماده (87) قانون برنامه ششم توسعه (رزمندگان فاقد مدارک بالینی) به شماره 29؍82؍1؍2216 مورخ 23؍12؍1396 ستاد کل نیروهای مسلح، در حدود اختیارات مرجع صادر کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری