تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/15
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: اجرت المثل زوجه در زندگی مشترک، باید با توجه به دوران زندگی، نوع کار و مطابق با نظر کارشناس تعیین شود اما تعیین نحله در اختیار دادگاه بوده و با رعایت عرف، انجام میشود.
در تاریخ 1391/09/07 آقای س.ه. ه. با وکالت خانم ز.م. دادخواستی مبنی بر تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت خانم ر. ق.پ. تسلیم دادگستری بجنورد نموده که به شعبه پنجم دادگاه حقوقی آن شهرستان ارجاع شده است. دادگاه طرفین را رها نموده است. جلسه دادگاه در تاریخ 1391/10/09 با حضور وکلای طرفین تشکیل شد وکیل خواهان گفت زوج به استناد ماده 1133 ق. م تقاضای طلاق زوجه وارد و حقوق مالی زوجه در شعبه اول دادگاه حقوقی رسیدگی شده است. وکیل زوجه گفت: زوجه به طلاق صرفا زمانی راضی است که زوج حقوقش را نقدا پرداخت نماید نه قسطی. دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر کرده است. داوران تعیین شده توفیق در سازش بین زوجین نداشته اند. و نظریه عدم بارداری زوجه نیز ارائه شده است. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 1392/01/27 رای به طلاق زوجه و گواهی عدم امکان سازش صادر نموده است و برای زوجه نحله و اجرت المثل و نفقه ایام عده تعیین کرده است. وکیل زوجه از این رای تجدیدنظر خواهی نموده است و خلاصه ایرادش این است که طبق تبصره 3 قانون اصلاح مقررات طلاق حقوق زوجه باید هنگام طلاق پرداخت شود. نصف دارائی به دست آمده در زمان زوجیت باید به زوجه منتقل شود و زوج یک باب منزل و یک خودرو دارد و موکله مادر پیر زوج را که مریض بوده پذیرائی کرده است در حدی که دیسک کمر گرفته است. پاسخ زوج دیده نشده است. شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان خراسان شمالی با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 1392/04/02 با این استدلال که زندگی زناشوئی طرفین با توجه به اینکه یک بار طلاق بین آنها صورت گرفته است همراه با اختلاف بوده است و حکایت دارد که از دو سال قبل اختلاف داشته اند. و زوج در زمان زوجیت طرفین مالی به دست نیاورده است و نحله و اجرت المثل تعیین شده هم کافی به نظر میرسد. رای بدوی را مورد تایید قرار داده است. از این رای توسط زوجه فرجام خواهی شد و پرونده به این شعبه ارجاع گردیده است. خلاصه ایراد زوجه این است. میزان نحله تعیین شده با توجه به کاری که برای او انجام داده ام از جمله نگهداری مادر زوج اندک میباشد و مهریه را باید نقد بپردازد پاسخ زوج از فرجام خواهی ملاحظه نشده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جعفر الهی عضو ممیز و اوراق پرونده دادنامه شماره --- - 92/4/2 تجدیدنظرخواسته مشاوره نموده چنین رای میدهد:
با توجه به محتویات پرونده های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی طرفین دادنامه فرجام خواسته از حیث نقص در رسیدگی مخدوش است زیرا: الف؛ وفق مفاد ماده 29 ق حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 که در زمان صدور رای فرجام خواسته لازم الاجراء بوده است دادگاه ها موظف بودند درباره جهیزیه و مهریه و نفقه زوجه اعم از نفقه ایام عده و نفقه معوّقه تعیین تکلیف نمایند ملاحظه میشود که دادگاه ها فقط درباره نفقه ایام عده تعیین تکلیف نموده و درباره اجرت المثل این عبارت را آورده اند « میزان نحله و اجرت المثل ایام زندگی شریک جمعا دو میلیون و یکصد هزار تومان تعیین...» و حال آنکه نحله و اجرت المثل قابل جمع نمیباشند با وجود استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل نوبت به نحله نمیرسد در بابت اجرت المثل باید با توجه به دوران زندگی و نوع کار طبق نظر کارشناس اجرت المثل تعیین گردد و تعیین نحله در اختیار دادگاه است که با رعایت عرف اقدام نماید. ب؛ درباره مهریه نیز تعیین تکلیف نشده و صرفا با ذکر اینکه زوجه اقدام نموده است به سنده کرده است و حال آنکه باید توضیح داده میشد درباره مهریه چه اقدامی شده است. ج؛ درباره جهیزیه تعیین تکلیف نشده است. و نفقه معوقه با وجود اینکه زوج متقاضی طلاق است و زوجه شدیدا خواهان ادامه زندگی و تمکین نسبت به زوج میباشد معین نشده است. علی هذا با نقض رای فرجام خواسته به تجویز مادتین 371 و 401 ق. آ. د. م رسیدگی به همان شعبه محول میشود.
شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار
رضا انصاری - جعفر الهی