بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: 683
تاریخ دادنامه: 16/9/1395
کلاسه پرونده: 92/790
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: شرکت تعاونی مصرف کارکنان دانشگاه علوم پزشکی کاشان
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بندهای 1و 2 مصوبه چهارصد و ششمین جلسه رسمی شورای اسلامی شهر کاشان مورخ 3/11/1391 ابلاغ شده به شماره 4592-9/11/1391
گردش کار: شرکت تعاونی مصرف کارکنان دانشگاه علوم پزشکی کاشان به موجب دادخواستی ابطال بندهای 1و 2 مصوبه چهارصد و ششمین جلسه رسمی شورای اسلامی شهر کاشان مورخ 3/11/1391 ابلاغ شده به شماره 4592-9/11/1391 در خصوص عوارض تابلوها را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" به استحضار می رساند در تاریخ 21/10/1391 طی نامه شماره 7975/1س ر سازمان رفاهی تفریحی شهرداری کاشان لایحه جدید اخذ عوارض تابلوهای تبلیغاتی و غیره را جهت اجرا در سال 1391 و بعد از آن را تقدیم شورای اسلامی شهر کاشان مینماید که لایحه مورد نظر در چهارصد و ششمین جلسه (فوق العاده) شورای اسلامی شهر کاشان در تاریخ 3/11/1391 مطرح و به تصویب شورای اسلامی شهر کاشان میرسد.
در مصوبه مذکور بند 1 و 2 به سازمان رفاهی تفریحی شهر کاشان اجازه داده که بابت تابلو کلیه مغازه ها و اصناف مختلف و کلیه شرکتها و موسسات خصوصی رسمی و غیر رسمی، فعال یا غیرفعال که تابلوها مبین استقرار و فعالیت میباشد، مبالغی تحت عنوان عوارض بالاجبار وصول نماید. نظر به اینکه اخذ مبالغ یاد شده تحت عنوان عوارض تابلو، خلاف قانون و خارج از اختیارات قانونی شورای اسلامی شهر کاشان در تصویب بوده است، لذا تقاضای ابطال بند 1 و2 آییننامه مذکور را خواهانیم.
اولاً: با تصویب قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، از ابتدای سال 1382 برقراری و دریافت هر گونه وجوه از جمله مالیات و عوارض اعم از ملی و محلی و... و به موجب قانون موسوم به تجمیع عوارض صورت می پذیرد و کلیه قوانین و مقررات ناظر بر برقراری، اختیار و یا اجازه برقراری و دریافت وجوه به استثناء موارد مندرج در قسمت اخیر مزبور، از ابتدای سال 1382 لغو شده است. نظر به عموم و اطلاق قانون یاد شده و حکومت آن بر قانون تشکیلات و وظایف شوراهای اسلامی کشور مصوب سال 1375 و نسخ قسمتهایی از قانون اخیرالذکر، در نتیجه اختیارات شوراهای اسلامی صرفاً به تبصره 1 ماده 5 قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم محدود میشود و وضع هر نوع عوارض توسط شوراهای اسلامی سراسر کشور خارج از محدوده تبصره 1 ماده 5 مذکور بوده و به استناد آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه های شماره 241 -7/6/1390 شهر گرگان و 771- 18/10/1391 شهر مشهد و 362- 21/5/1392 بانک پارسیان اراک، خلاف قانون و خلاف اختیارات شوراهاست که این موضوع شامل بندهای 1 و 2 مصوبه مورد دعوای شورای اسلامی و سازمان رفاهی تفریحی شهر کاشان نیز هست.
ثانیاً: آییننامه مذکور به استناد بند 26 ماده 71 قانون شوراها مصوب 1375 تصویب شده که قانون مزبور اشعار دارد، شورای شهر میتواند نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری را تصویب نماید در حالی که اصولاً تابلوهای نصب شده بر سر درب اماکن، مغازه ها و اصناف مختلف و شرکتها و موسسات خصوصی رسمی و غیررسمی که مبین محل استقرار و نوع فعالیت اماکن مذکور در محدوده قانونی شهر میباشد و الزاماً متضمن تبلیغاتی در زمینه خدمات مربوطه نمیباشد لذا شهرداری در این خصوص ارائه کننده خدمتی به شهروندان نمیباشد تا مجاز به دریافت بهای آن خدمت در مصوبه شورای اسلامی شهر کاشان باشد، لذا تقاضای ابطال بند 1 و 2 از مصوبه چهارصد و ششمین جلسه فوق العاده مورخ 3/11/1391 شورای اسلامی شهر کاشان را خواستاریم. "
متن مصوبه در قسمتهای مورد اعتراض به قرار زیر است:
بندهای 1 و 2 مصوبه (406) جلسه شورای اسلامی شهر کاشان مورخ 3/11/1391:
ردیف
عوارض تابلوها
1
تابلوی کلیه مغازه ها و اصناف مختلف که صرفاً در جهت معرفی نوع فعالیت صنفی نصب شده است، عوارض نصب تابلو بر اساس نحوه و مشخصات فرمول محاسبه با ضریب 5/2 محاسبه میشود
2
تابلو کلیه شرکتها و موسسات خصوصی رسمی یا غیررسمی فعال یا غیرفعال، عوارض نصب تابلو بر اساس نحوه و مشخصات فرمول محاسبه با ضریب 5 محاسبه میشود.
علی رغم اینکه یک نسخه از شکایت شاکی برای شورای اسلامی شهر کاشان فرستاده شده تا پاسخ دهد، شهرداری کاشان به موجب لایحه شماره 224678/16-3/11/1393 توضیح داده است که:
" 1- قضات محترم رسیدگی کننده آنچه از قسمت مشخصات شاکی در دادخواست تقدیمی مشخص و مبرهن است شرکت تعاونی مصرف کارکنان دانشگاه علوم پزشکی کاشان مبادرت به تقدیم دادخواست نمودهاند و جهت اثبات سمت خود، آگهی آخرین تغییرات مرجع ثبت شرکتها را پیوست نمودهاند حال آن که بدیهی است آگهی مزبور در خصوص اوراق و اسناد تعهدآور میباشد. چنانچه حق طرح دعوی باشد می باید مطابق اساسنامه و شرایط مقرر در آن صورت پذیرد بدیهی است در صورت وجود حق طرح جهت مشارالیهم می باید اساسنامه که مثبت حق طرح دعوی میباشد را پیوست و ابراز می نمودند که بدین لحاظ دادخواست تقدیمی از سوی مشارالیهم دارای نقص میباشد لذا الزام شاکی به رفع این نقیصه را در فرجه مقرر قانونی استدعا دارد.
2- آنچه از نسخه ثانی دادخواست و ضمائم ارسالی جهت شهرداری کاشان مشخص و مبرهن است شاکی دلایل و مدارک موجهی که اثبات ذی نفع بودن ایشان باشد را ابراز ننموده و بدین لحاظ شکایت تقدیمی از سوی آن شرکت از قابلیت استماع برخوردار نمیباشد.
3- نظر به اینکه شاکی خواستار ابطال بندهای 1 و 2 مصوبه استنادی گردیده اند به لحاظ تعدد خواسته میبایست جهت هر خواسته ابطال تمبر هزینه دادرسی نمایند لذا بررسی لازم در این خصوص را استدعا دارد.
4- قضات محترم چنانچه مصوبه شورای اسلامی شهر در خصوص تعیین عوارض به تایید استانداری رسیده باشد با توجه به اینکه مطابق صراحت تبصره 4 ماده 5 قانون تجمیع عوارض و تبصره 4 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مسئولیت نظارت برحسن اجرای مقررات استنادی مبنی بر تصویب و اجرای مصوبات شوراهای اسلامی در خصوص عوارض بر عهده وزارت کشور میباشد و استانداران در محل ماموریت خود نماینده دولت محسوب می گردند وضع عوارض محلی و انطباق آن با موازین مقرر قانونی بر عهده ایشان میباشد که شکات دلیل مثبت عدم تصویب آن مصوبه شورای اسلامی شهر را ابراز ننموده اند.
5- قضات محترم رسیدگی کننده آنچه از تابلوی متعارف و غیر تبلیغاتی در عرف و تابلوی تبلیغاتی با ابعاد وسیع قابل تمایز میباشد شوراها را بر آن داشته تا در جهت حفظ منظر شهری در ضابطه مند نمودن آن تابلوها مبادرت به تعیین عوارض نمایند چنانچه حق شهرداری و شوراها را در نظارت بر تابلوها و وضعیت نصب و ابعاد آن را نفی نماییم بدیهی است اشخاص در جهت سود خود به هر ابعاد و اندازه تابلو ساخته و منظر شهری را تحت تاثیر قرار خواهند داد.
النهایه با توجه به مطالب معنونه از محضر آن قضات محترم رد دعوی مطروحه به طرفیت شهرداری کاشان را استدعا دارد امید و رجاء واثق دارد تصمیم آن قضات محترم موجبات حفظ حقوق شهرداری که همان بیت المال است واقع گردد. "
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 16/9/1395 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
هر چند مطابق بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375، تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن و به موجب بند 26 ماده 71 قانون یاد شده تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری و سازمان های وابسته به آن با رعایت آییننامه مالی و معاملاتی شهرداری ها از جمله وظایف شورای اسلامی شهر است، لیکن به جهت اینکه تابلوهای منصوبه بر سر در اماکن تجاری و اداری که مبین معرفی محل استقرار و فعالیت اماکن مذکور است و متضمن تبلیغاتی در زمینه ارائه خدمات مربوط نیست و اصولاً شهرداری در خصوص مورد ارائه کننده خدمتی نیست تا به دریافت عوارض یا بهای خدمات محق باشد، بنابراین بند 1 چهارصد و ششمین جلسه شورای اسلامی شهر کاشان مورخ 3/11/1391 در خصوص اخذ عوارض از تابلوهای مغازه ها و اصناف مختلف که صرفاً معرف نوع فعالیت صنفی میباشد و همچنین بند 2 مصوبه مذکور که ناظر بر اخذ عوارض از تابلوی کلیه شرکت ها و موسسات خصوصی رسمی یا غیر رسمی فعال یا غیر فعال که علی القاعده مبین معرفی محل شرکت و موسسه میباشند خلاف قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب میباشد و با استناد به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال میشود.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری- محمدکاظم بهرامی