تاریخ نظریه: 1403/04/10
شماره نظریه: 7/1403/174
شماره پرونده: 1403-137-174ح
استعلام:
در صورت تنظیم صورتجلسه رسیدگی و انجام دادرسی توسط قاضی، آیا قاضی دیگری میتواند به استناد رسیدگی قاضی قبلی مبادرت به صدور رای نماید؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، با توجه به ماده 295 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 هر قاضی که ختم رسیدگی را اعلام مینماید، انشاء رای نیز بر عهده همان قاضی خواهد بود؛ مگر آنکه به دلایل قانونی امکان صدور رای از وی سلب شده باشد؛ در این صورت قاضی جانشین با تشخیص خود مبادرت به صدور رای یا ادامه رسیدگی مینماید.
ثانیاً، چنانچه دادرس جدید تحقیقات پرونده را کافی و پرونده را معد صدور رای بداند، اعلام کفایت رسیدگی مجدد ضرورت ندارد و باید انشاء رای کند؛ اما اگر برای کشف واقع و احراز حقیقت، تحقیقات و اقدامات صورت گرفته از نظر دادرس جدید دادگاه کافی نباشد و به تحقیقات بیشتری نیاز باشد، از آنجا که اعلام ختم دادرسی از ناحیه قاضی قبلی با تشخیص تکمیل تحقیقات و کفایت رسیدگی و مذاکرات از ناحیه او به عمل آمده است و با توجه به اینکه مسئولیت صدور رای به دادرس جدید محول شده و از لحاظ وی رسیدگی ناقص است و ملزم دانستن قاضی به صدور رای بر خلاف عقیده و نظر قضایی او وجه قانونی و شرعی ندارد، نمیتوان دادرس منصوب بعدی را ماخوذ به اعلام خاتمه رسیدگی دادرس قبلی دانست و او را از تکمیل تحقیقات و انجام اقدامات ضروری ممنوع کرد؛ بنابراین، اعلام ختم رسیدگی توسط قاضی رسیدگیکننده به پرونده، قاضی بعدی را مکلف به صدور رای نمیکند و چنانچه به نظر وی پرونده معد صدور رای نباشد، اقدامات لازم را انجام داده و پس از اعلام ختم رسیدگی میتواند انشاء رای نماید.