بسمه تعالی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
شماره پرونده: ه- ت/ 0300016 شماره دادنامه سیلور: 140331390000670029 تاریخ: 1403/03/22
شاکی: آقای مهدی دلیری
طرف شکایت: دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
موضوع شکایت و خواسته: درخواست ابطال کاهش غیرقانونی و مغایر حق مکتسبه محدوده شهر سبزوار در طرح جامع 1391
--
شاکی دادخواستی به طرفیت دبیرخانه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به خواسته ابطال کاهش غیرقانونی و مغایر حق مکتسبه محدوده شهر سبزوار در طرح جامع 1391 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
استاندار محترم و رییس شورای برنامه ریزی و توسعه استان خراسان رضوی
موضوع: اعلام مصوبه طرح جامع شهر سبزوار
سلام علیکم،
احتراماً در اجرای بند 5 ماده 4 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و ماده 42 آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرح های توسعه و عمران محلی، ناحیه ای، منطقه ای و ملی و مقررات شهرسازی و معماری کشور، مصوب 1378/10/12 هیات وزیران، به استحضار می رساند، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ 1391/08/22 طرح جامع شهر سبزوار که در جلسه مورخ 1389/11/11 شورای برنامه ریزی و توسعه استان خراسان رضوی تصویب شده بود را مورد بررسی قرار داد و به شرح ذیل اتخاذ تصمیم نمود:
1- خط اراضی خدماتی واقع در شمال شهر در کاربری سبز و انبارداری مطابق طرح جامع قبلی اصلاح گردد و حداکثر 3 هکتار به محدوده شهر اضافه شود.
2- اراضی 160 هکتاری متعلق به ارتش جمهوری اسلامی ایران در توحید شهر، با توجه به حقوق مکتسبه ایجاد شده در محدوده شهر باقی مانده و آماده سازی اراضی و تامین خدمات عمومی و سرانه های مورد نیاز این اراضی توسط ارتش تامین و نقشه مربوطه پس از تایید دبیرخانه شورای عالی در طرح لحاظ گردد.
3- در مورد آن قسمت از اراضی که مورد درخواست ارتش جهت الحاق به محدوده شهر میباشد. مقرر گردید موضوع طی جلسه ای با حضور معاون امور عمرانی استانداری خراسان رضوی- معاون وزارت دفاع، پشتیبانی نیروهای مسلح، مدیر کل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی- دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و مدیرعامل بنیاد تعاون ارتش جمهوری اسلامی ایران موضوع بررسی و پیشنهاد لازم برای اتخاذ تصمیم نهایی به شورای عالی شهرسازی و معماری ارایه گردد.
4- عناوین کاربری ها و میزان سرانه ها و رنگ کاربری ها مطابق با طرح تدقیق سرانه ها اصلاح شود.
طرح جامع شهر سبزوار بر اساس جمعیت پایه سال 85 معادل 214582 هزار نفر و برای افق سال 1400 تهیه شده است. بر مبنای پیشنهادات این طرح جمعیت شهر در افق طرح به 283870 نفر خواهد رسید مساحت شهر در حال حاضر مطابق آخرین طرح مصوب سطحی معادل 3100 هکتار میباشد که طبق پیش بینی مشاور در سال افق به 3730 هکتار بالغ خواهد شد.
ضروری می داند از مشارکت موثر و ثمربخش کارگروه شهرسازی و معماری شورای برنامه ریزی و توسعه آن استان به ریاست جنابعالی در فرآیند بررسی و تصویب طرح مذکور قدردانی نموده و امید است که با اجرای دقیق طرح لازم الاجرای یاد شده توسط شهرداری و سایر دستگاه های ذی ربط در توسعه و عمران شهر، زمینه توسعه کالبدی موزون شهر و توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن و مآلاً آسایش و رفاه و سلامت محیط زیست شهروندان شهر سبزوار از پیش فراهم گردد.
خواهشمند است دستور فرمایید مراتب به طرق مقتضی به اطلاع شورای اسلامی شهر و شهردار مربوط و سایر مراجع ذی ربط رسانیده شود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
شاکی به کاهش محدوده مصوب در طرح جامع 1391 سبزوار نسبت به محدوده مصوب در طرح جامع ابلاغی 1376 سبزوار که بسیاری از اراضی و املاک و مستحدثات از محدوده شهر، خارج گردیده از تعارض است و بیان میدارد با توجه به حقوق مکتسبه مالکان آن قسم از اراضی، املاک و مستحدثات خارج شده از محدوده شهر که باعث تضییع حقوق اشخاص شده است تعرض و ابطال مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری که دلالت بر کاهش محدوده موصوف میباشد تقاضا دارد. همچنین نقشه محدوده و حریم شهر سبزوار که محدوده کاسته شده مشخص است (هاشور خورده. ... نقشه) را پیوست پروژه نموده است.
1- مخالفت با اصل لزوم رعایت حق مکتسب مالکان ناشی از مستحدثات و نقل و انتقال مالکیت صورت گرفته بر اساس محدوده قبلی 2- مغایرت با اصل 22 قانون اساسی 3- مغایرت با ماده 1 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر و روستا و شهرک و نحوه تعیین آن ها 4- مغایرت با بند 9 اصل سوم قانون اساسی و آرای هیات عمومی از جمله رای شماره 1401099705810153- 1401/01/20، 1401231390001464648- 1402/06/07 هیات عمومی
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
تصویب طرح های جامع صرفاً بر پایه تعیین حدود و ضوابط برای اراضی شهری و پرداختن به کلیات امر برای نظام بخشی به توسعه آتی است فلذا ورود به حقوق مکتسبه به هر دلیل نمیتواند و نباید مانع برنامه ریزی برای توسعه آیین باشد. حقوق مکتسب یا ثابته اشخاص در طرح های مزد دست مثل طرح تفصیلی صورت می پذیرد تغییر کاربری اراضی مثلاً از زراعی به مسکونی منتسب به نقل مالک نیست و منشا تامین آن، طرح جامع است. نظر به اینکه تهیه و تصویب طرح های جامع از اعمال حقوقی و در بر گیرنده منافع عمومی است و احکام حقوقی بر سایر احکام تقدم دارد و نظر به اینکه محدوده شهرها در طرح های جامع مشخص میگردد و تصویب آن از اختیارات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران است فلذا تقاضای رد شکایت شاکی را دارد.
پرونده شماره ه- ت/0300016 مبنی بر ابطال نامه شماره 53013/300/91 مورخ 1391/08/27 دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص طرح جامع شهر سبزوار از تاریخ تصویب در جلسه مورخ 1403/03/06 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات با اکثریت آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
اولا بر اساس بندهای 2 و 3 ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 1351 «اظهارنظر نسبت به پیشنهادها و لوایح شهرسازی و مقررات مربوط به طرح های جامع شهری که شامل منطقه بندی - نحوه استفاده از زمین - تعیین مناطق صنعتی - بازرگانی - اداری - مسکونی - تاسیسات عمومی - فضای سبز و سایر نیازمندی های عمومی شهر میباشد.» و «بررسی و تصویب نهایی طرح های جامع شهری و تغییرات آنها خارج از نقشه های تفصیلی» از جمله وظایف شورای عالی شهرسازی و معماری ایران است.
ثانیا بر اساس مواد 5 و 6 قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب 1384 مقرر گردیده: « محدوده شهر در طرح های جامع شهری و تا تهیه طرح های مذکور در طرح های هادی شهر و تغییرات بعدی آنها به صورت قابل انطباق بر عوارض طبیعی یا ساخته شده ثابت، همراه با مختصات جغرافیایی نقاط اصلی تعیین و به تصویب مراجع قانونی تصویب کننده طرح های مذکور میرسد. این محدوده حداکثر ظرف سه ماه از ابلاغ طرحهای مذکور به صورتی که کلیه نقاط آن قابل شناسایی و پیاده کردن روی زمین باشد توسط شهرداری تدقیق شده و پس از کنترل و امضای دبیر مرجع تصویب کننده و تایید شدن به مهر دبیر خانه مربوط به امضای استاندار جهت اجراء به شهرداری و دستگاههای اجرایی ذی ربط ابلاغ میگردد.» و «حریم شهر در طرح جامع شهر و تا تهیه طرح مذکور در طرح هادی شهر تعیین و تصویب میگردد.»، لذا تعیین محدوده و حریم شهر نیز در صلاحیت شورای عالی شهرسازی و معماری ایران به عنوان مرجع تصویب طرح های جامع شهری قرار دارد.
ثالثا به موجب آرای متعدد صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره 219 مورخ 1380/07/08 در خصوص طرح جامع شهر لواسان، تجدیدنظر و بازنگری در طرح جامع شهرها در صلاحیت شورای عالی معماری و شهرسازی ایران دانسته شده است.
بنابه مراتب مذکور و با عنایت به اینکه بندهای چهارگانه نامه مورد اعتراض حکمی مبنی بر کاهش محدوده شهر سبزوار نداشته و از طرفی صرف قرارگرفتن اراضی اشخاص در محدوده شهر و همچنین خروج آن اراضی از محدوده شهر بواسطه تغییرات صورت گرفته درطرح جامع شهر موجب ایجاد حق مکتسبه و تضییع آن نمی گردد و این امر ناشی از اعمال صلاحیت های قانونی شورای عالی شهرسازی و معماری ایران است. همچنین مواردی از قبیل اینکه اشخاص وفق تبصره 4 ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح های دولتی و شهرداری ها مصوب 1367/08/29 جهت ورود اراضی متعلق به خود به محدوده شهر، قسمتی از اراضی خود را به شهرداری واگذار کرده و متعاقباً با تغییرات طرح جامع شهر و خروج اراضی متعلق به آنها از محدوده شهر متحمل ضرر و زیان شوند از این امر منصرف بوده و حقوق مکتسبه ایجاد شده برای این اشخاص لازم الرعایه است، لذا نامه شماره 53013/300/91 مورخ 1391/08/27 دبیر شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص طرح جامع شهر سبزوار مغایر قوانین و مقررات مورد استناد شاکی و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریار قلعه
نایب رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری