شماره پرونده: ه- ع/9901860 شماره دادنامه: 140009970906011235-1236 تاریخ: 5/11/1400
شاکی: پویان رادبین
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه د/20/10/505 مورخ 11 مرداد 99 وزارت بهداشت و صدور رای نهایی مبنی بر معافیت تمام دستیاران سال آخر از آزمون گواهینامه که صلاحیت علمی، عملی، و اخلاقی آنها به تایید گروه مربوطه در دانشگاه علوم پزشکی رسیده است.
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال بخشنامه د/20/10/505 مورخ 11 مرداد 99 وزارت بهداشت و صدور رای نهایی مبنی بر معافیت تمام دستیاران سال آخر از آزمون گواهینامه که صلاحیت علمی، عملی، و اخلاقی آنها به تایید گروه مربوطه در دانشگاه علوم پزشکی رسیده است به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
بخشنامه د/20/10/505 مورخ 11/5/1399
نظر به هماهنگی و توافقات به عمل آمده با معاونت محترم درمان و پیرو نامه شماره 780/505/د مورخ 17/4/99 در خصوص ابلاغ دستورالعمل سی و نهمین دوره آزمونهای گواهینامه تخصصی و با توجه به شرایط خاص شیوع بیماری کرونا (کووید-19) در کشور، بدینوسیله اعلام میدارد این معاونت در همکاری با معاونت درمان، در نظر دارد به طور استثنا افراد واجد شرایط ذیل را با رعایت کلیه مفاد این دستورالعمل و منوط به شروع خدمات مطابق شرح ذیل از شرکت در سی و نهمین دوره آزمون های گواهینامه تخصصی سال جاری معاف اعلام نماید.
بدیهی است افراد متقاضی استفاده از مزایای مذکور میبایست مراتب اطلاع دقیق خود از مفاد این دستورالعمل و الزام ایشان به اجرای دقیق آن را با ارائه درخواست به دانشگاه محل تحصیل اعلام نمایند. شایان ذر است دستیاران رشته های تخصصی که طبق سایر مقررات از انجام خدمات ضریب K معاف شناخته میشوند مشمول مزایای مندرج در این دستورالعمل شناخته نمی گردند.
متقاضیان استفاده از این دستورالعمل در صورت دارا بودن کلیه شرایط مندرج در بندهای ذیل واجد شرایط دریافت گواهینامه تخصصی خواهند بود:
1- وفق مقررات موضوعه، در زمره متعهدین به ارائه خدمت ضریب کا در مراکز وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی قرار داشته باشند.
2- در صورت تایید صلاحیت علمی، عملی و اخلاقی از سوی گروه آموزشی و دانشگاه علوم پزشکی مربوطه با رعایت مفاد دستورالعمل اجرایی آزمون جهت شرکت در آزمون گواهینامه تخصصی سال جاری معرفی شده باشند.
3- در سی و هشتمین دوره آزمون های ارتقاء- گواهینامه تخصصی سال 1398، در ارتقاء سال ماقبل آخر شرکت نموده، و حد نصاب قبولی آزمون گواهینامه تخصصی را در آزمون مربوطه کسب نموده باشند. (اسامی واجدین شرایط از سوی مرکز سنجش آموزش پزشکی به دانشگاه های محل تحصیل اعلام خواهد شد)
4- حداکثر پایان دوره آموزشی ایشان 30/8/1399 باشد.
5- از ابتدای شهریور ماه سال 1399 نسبت به شروع و تداوم ارائه خدمات در مناطق اعلامی معاونت محترم درمان اقدام نمایند.
مدت ارائه خدمت مشمولین این دستورالعمل از تاریخ 1/6/1399 لغایت پایان دوره آموزشی مصوب (حداکثر پایان آبان ماه سال 1399) تحت عنوان طرح اضطراری بوده و در طول دوره آموزشی آنان محاسبه خواهد گردید.
مشمولین این دستورالعمل مجاز به شرکت در آزمون دانشنامه تخصصی سال جاری میباشند.
در انتها اصافه میگردد:
- دستیاران سال آخر که فاقد حد نصاب گواهینامه در آزمون سال قبل بوده اند، در صورتی که پایان دوره آموزشی آنها حداکثر تا 30/8/1399 باشد، مجاز به شرکت در طرح اضطراری میباشند. این گروه با رعایت مقررات مجاز به شرکت در سی و نهمین دوره آزمون گواهینامه تخصصی و دانشنامه تخصصی سال جاری هستند.
- نظر به مسئولیت پذیری و پاسخگویی به نیازهای درمانی در شرایط بحران کرونا، با هماهنگی هیات های ممتحنه آزمون های تخصصی کلیه افرادی که در طرح اضطراری حضور یابند با توجه به مدت زمان ارایه خدمت در طرح اضطراری از مزیت هایی در آزمون های شهریور ماه برخوردار خواهند شد. همچنین معاونت محترم درمان مزیت هایی جهت این گروه از متقاضیان اعمال خواهد نمود.
- کلیه واجدین شرایط فارغ التحصیل سال جاری، مکلفند در سایت معاونت درمان در تاریخ که متعاقباً اعلام خواهد شد، جهت تعیین محل خدمت ثبت نام نمایند.
- سایر دستیاران رشته های تخصصی و نیز افراد غیر متقاضی با رعایت مقررات و مندرجات دستورالعمل سی و نهمین دوره آزمون گواهینامه تخصصی و دانشنامه تخصصی سال جاری مجاز به شرکت در آزمون های مذکور هستند.
دکتر علی اکبر حق دوست
معاون آموزشی و دبیر شورای آموزش پزشکی و تخصصی
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- در بخشنامه معاون وزارت بهداشت،ملاک استثناء شدن افرادی خاص از شرکت در آزمون نهایی گواهینامه، کسب حد نصاب سال جاری (عدد 95 از 150)، در سال قبل (سال بدون کرونا) بوده است. با عنایت به ماده چهار قانون مدنی اثر قانون نسبت به آتیه است و نسبت به ماقبل خود (امتحان گواهینامه سال قبل) عطف به ماسبق نمی شود. دستیاران از این حد نصاب جدید در سال گذشته اطلاع نداشته اند تا بتوانند آن را تامین نمایند. ضمن آنکه تاکید میشود، در سالهای قبل این گروه از افراد (معاف نشده ها)، در آزمون های علمی، عملی، و اخلاقی قبول شده بودند و حد نصاب ارتقاء به سال بالاتر را کسب کرده بودند. لذا تعیین یک حد نصاب جدید عادلانه نیست. ضمناً در دستورالعمل اجرایی سی و نهمین دوره آزمونهای گواهینامه تخصصی مندرج در سایت سازمان سنجش آموزش پزشکی، WWW.sanjeshp.ir، به چنین مطلبی اشاره نشده است. فلذا عدم اطلاع رسانی به ذینفعان نسبت به این حد نصاب جدید و ملاک قرار دادن سال گذشته، مصداق بارز ناعادلانه بودن بخشنامه موصوف وزارت بهداشت است.
2- بخشنامه صادر شده در پاسخ به شرایط کرونایی کشور است. در قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، مصوب سال 1367، و قانون تشکیل شورای آموزش پزشکی و تخصصی، مصوب سال 1352، موردی از اختیارات معاون وزارت بهداشت در استثناء قرار دادن تعدادی افراد از شرکت در آزمون حیاتی، همچون گواهینامه تخصصی وجود ندارد. لذا صدور دستورالعمل مذکور خارج از حدود اختیارات و صلاحیت قانونی معاونت درمان و معاون آموزشی وزارت بهداشت با توجه به قوانین مورد اشاره است.
3- ستاد ملی کرونا در اسفند سال 1398 با تایید مقام معظم رهبری (حفظه الله) تشکیل شد و همه تصمیمات در خصوص اقدامات ضروری درباره مقابله با بیماری کرونا در این ستاد گرفته میشود. مرور مصوبات این ستاد که به طور شفاف و با جزئیات در پایگاه اطلاع رسانی دفتر هیات دولت www.cabinetoffice.ir منتشر شده نشان می دهد که هیچ مصوبه ای در خصوص معافیت عده ای خاص از آزمون گواهینامه تخصصی وجود ندارد. فلذا معان وزارت بهداشت احتمالاً بدون اخذ تائیدیه کتبی ستاد ملی کرونا این دستورالعمل سرنوشت ساز را صادر کرده است.
4- در بند نهم از اصل سوم قانون اساسی، دولت موظف است همه امکانات خود را برای رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینه های مادی و معنوی به کار ببرد. صدور بخشنامه معاون وزارت بهداشت در معافیت تعدادی از افراد از آزمون گواهینامه تخصصی در تضاد با اصل مذکور میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست اداره کل حقوقی و تنظیم مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 1585/107 مورخ 28/7/1400 به طور خلاصه توضیح داده است که:
- بر اساس و وفق مصوبات نشست های شورای پزشکی و تخصصی دوره دستیاری رشته های تخصصی بالینی یکی از مقاطع تحصیلات عالی دانشگاهی است، که متقاضیان واجد شرایط با داشتن مدرک دکترای پزشکی عمومی، پس از موفقیت در امتحان پذیرش دستیاری و گذراندن دوره های آموزشی تئوری و عملی و قبولی در امتحانات لازمه (تکوینی و نهایی)، موفق به اخذ مدرک تخصصی در رشته مربوطه می گردند. بنابراین یکی از شرایط فراغت از تحصیل شرکت در آزمون های تکوینی و نهایی از جمله آزمون گواهینامه تخصصی میباشد.
- با توجه به پاندمی بیماری کووید 19 و الزامات اعلام شده از سوی ستاد ملی کرونا مبنی بر تقویت بنیه نیروی انسانی شاغل به ارائه خدمت در بخش درمان و وفق هماهنگی و توافقات به عمل آمده بین معاونت های درمان و آموزشی وزارت متبوع به طور استثناء گروهی از افراد واجد شرایط شرکت در آزمون گواهینامه تخصصی با رعایت شرایط مندرج در بخشنامه شماره 1020/505/د مورخ 11/5/1399 از شرکت در سی و نهمین دوره آزمون های گواهینامه تخصصی سال 1399 معاف گردیدند.
پرونده شماره ه- ع / 9901860 و 0002187 مبنی بر درخواست ابطال بخشنامه شماره 1020/505/د مورخ 11/05/1399 معاونت آموزشی وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (تقاضای معافیت تمامی دستیاران سال آخر در سالهای بعد از سال 1399 که صلاحیت علمی، عملی و اخلاقی آنها به تایید گروه مربوطه رسیده باشد از شرکت در آزمون گواهینامه تخصصی)، در جلسه مورخ 15/10/1400 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
نظر به اینکه مصوبه مورد اعتراض با لحاظ شرایط خاص ناشی از شیوع گسترده پاندمی کووید-19 صرفاً در خصوص تمامی واجدین شرایطِ شرکت در سی و نهمین دوره آزمونهای گواهینامه تخصصی در سال 1399 صادر شده است و اساساً فاقد هرگونه حکمی در مورد متقاضیان سالهای پس از آن بوده و تسری مُفاد بخشنامهی یادشده به سالهای دیگر نیاز به ضابطهگذاری جداگانه دارد. فلذا میان مشمولین مقرره مورد شکایت هیچگونه تبعیض ناروایی رخ نداده و مصوبه پیشگفته مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری