شماره پرونده: ه- ع/ 0101769 شماره دادنامه: 140109970906010887 تاریخ: 30/11/1401
شاکی: خانم سارا طاهرپور
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 2 ماده 6 آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاه ها / دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مصوب بیست و هشتمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی مورخ 25/4/1384
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال تبصره 2 ماده 6 آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاه ها / دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مصوب بیست و هشتمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی مورخ 25/4/1384 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 6- موافقت با حداکثر مرخصی بدون احتساب در سنوات تحصیلی دانشجویانی که با ارائه مدارک مستدل و تشخیص شورای پزشکی دانشگاه به بیماری حاد یا مزمن مبتلا گشته اند و یک نیمسال (حداکثر شش ماه) بدون احتساب در سنوات تحصیلی علاوه بر شش ماه مرخصی زایمان به بیماری مبتلا شوند.
تبصره 1- در مواردی که دانشجو به بیماری مزمن روانی مبتلا باشد با تشخیص شورای پزشکی دانشگاه میتواند حداکثر از دو سال مرخصی بدون احتساب در سنوات تحصیلی استفاده نماید.
تبصره 2- دانشجویی که مبتلا به بیماری مزمن است چنانچه با رعایت مفاد این ماده و سایر مواد این آییننامه نتواند در مدت پیشبینی شده مطابق مقررات مندرج در آییننامه آموزشی مقطع مربوطه فارغ التحصیل گردد و یا بیماری روانی مزمن وی علاج نگردد و یا بیماری جسمی مزمن، وی را از ادامه حضور موثر در محیط آموزشی بازدارد، بر اساس تشخیص شورای پزشکی دانشگاه و مراجع ذیربط و در صورت لزوم با رای کمیسیون موارد خاص دانشگاه حکم اخراج یا تغییر رشته وی برابر مقررات آموزشی دوره مربوطه صادر خواهد شد.
تبصره 3- در هر حال مجموع مدت عدم مراجعه (موضوع ماده 5) و یا مدت مرخصی ناشی از بیماری (موضوع ماده 6) نباید از دو سال بیشتر شود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
اینجانب دانشجوی پزشکی ثابت دانشگاه آزاد شاهرود ورودی 77 ابطال تبصره 3 ماده 6 آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مصوب شورای عالی برنامه ریزی در تاریخ 25/4/1384 می باشم با این توضیح که اینجانب 11 ترم معادل 190 واحد درسی پزشکی گذراندهام در سال 88 اخراج شدم. بابت گذراندن واحد درسی هیچ مدرک دریافت ننمودهام سال 92 تقاضای برگشت به دانشکده پزشکی کردم در سال 94 با ادامه تحصیل اینجانب و شرکت در امتحان پیش کارورزی موافقت شد. ولی از آنجایی که از سال 94 تا اواخر 97 مبتلا به بیماری مزمن افسردگی بودم و نتوانستم از این فرصت استفاده کنم. از سال 98 مراجعات مکرر به وزارت بهداشت داشتم به استناد تبصره 2 ماده 6 آییننامه کمیسیون دانشجویی مبتلا به بیماری جسمی یا روانی مزمن اگر علاج نیابد طبق تبصره 3 ماده 6 آییننامه در مدت دو سال حکم اخراج یا تغییر رشته وی داده میشود البته چون واحدهای پزشکی قابل انطباق با رشته دیگری نیست، بدون دریافت هیچ مدرکی و با وجود گذراندن 190 واحد حکم اخراج به من داده شد. با توجه به این که به موجب بند 9 فصل 3 قانون اساسی رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه در تمام زمینههای مادی و معنوی از جمله وظایف دولت میباشد که باید برای تحقق آن همه امکانات خود را به کار ببرد و شرایط مساوی را برای مشمولین ایجاد نماید لذا تقاضای ابطال تبصره های استنادی و بازگشت به دانشکده پزشکی و اجازه ادامه تحصیل و شرکت آزمون پیش کارورزی را دارم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
الف- با توجه به این که بیماری شاکی به مدت 4 سال ادامه داشته است وفق ضوابط و مقررات حق ادامه تحصیل در رشته یادشده از وی سلب شده است. مشارالیها درحال حاضر صرفاً با این دلیل که پس از گذشت 24 سال از قبولی در کنکور سراسری و مساعدت های صورت گرفته وفق ضوابط و مقررات امکان ادامه تحصیل در رشته مذکور نیافته است.
ب: ایرادات شکلی - به موجب ماده واحده «خروج تصمیمات و آراء صادره از هیات ها و کمیته های تخصصی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی در خصوص امور و شوون علمی، آموزشی و پژوهشی از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضائی» مصوب ششصد و سی امین جلسه مورخ 12/06/1387 شورای عالی انقلاب فرهنگی، تصمیمات و آرای صادره از هیاتهای تحصصی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در امور علمی، آموزشی و پژوهشی از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی، خارج است. و با عنایت به این که شکایت مطروحه نیز دارای شوون و جنبه علمی و آموزشی موضوع ماده واحده مذکور میباشد،
ج: ایرادات ماهوی - مطابق مصوبه جلسه 421 مورخ 19/3/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی، شورای عالی برنامه ریزی از شورای عالی انقلاب فرهنگی منفک و در هر وزارتخانه (علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی) به طور مستقل تشکیل شده است. به استناد بند 20 مصوبه جلسات 429 و 430 مورخ 21/7/1377 و 5/8/1377 و نامه شماره 4229 /دش مورخ 25/11/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی و مواد 2 و 7 قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1364 بندهای 1، 4 و 16 ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب 1367، شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی به منظور تحقق سیاست ها و خط مشی ها و اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در امر برنامه ریزی و تدوین و تصویب آییننامه ها و مقررات آموزشی تشکیل گردیده است.
- از جمله وظایف شورای مذکور، برنامه ریزی آموزشی و پژوهشی در سطح آموزش عالی گروه پزشکی در مورد خط مشی کلی و سیاست های آموزشی و پژوهشی و برنامه ریزی درسی تمام مقاطع تحصیلی و رشته های مختلف دانشگاهی و اصلاح، تغییر و بازنگری برنامه های مصوب و تصویب نهایی برنامه ریزی آموزشی، پژوهشی و درسی دوره های تخصصی علوم پزشکی، تهیه و تصویب آییننامه های آموزشی و پژوهشی، تغییر و اصلاح آییننامه ها ،تدوین ضوابط بررسی صلاحیت علمی داوطلبان استخدام در هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی پزشکی کشور و تصویب آییننامه های آن و تعیین نوع مدرک تحصیلی ،جنسیت قابل پذیرش و درصد آن، نوع و میزان نقص عضو موثر، مواد امتحانی و ضرایب آن ضوابط گزینش علمی و شرایط اختصاصی در آزمون های ورودی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی پزشکی میباشد.
- بر این اساس تصویب کلیه آییننامه های آموزشی دوره های پزشکی و پیراپزشکی و ضوابط و مقررات آموزشی بر عهده شورای مذکور است.
- به موجب مقدمه آییننامه مذکور، کمیسیون موارد خاص در دانشگاه ها / دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تشکیل میشود تا با رعایت کامل مفاد این آییننامه به وضعیت تحصیلی دانشجویانی که مورد خاص تشخیص داده میشوند رسیدگی و رای نهایی صادر نمایند.
- وفق ماده 1 آییننامه یادشده، موارد خاص به وضعیت دانشجویانی گفته میشود که جریان تحصیل آنان به خاطر عللی که در تحصیلاتشان موثر بوده با مشکل مواجه گردیده و حل آن با مقررات و آییننامه های آموزشی موجود ممکن نمیباشد. شایان ذکر است اختیارات کمیسیون موارد خاص در چارچوب حفظ کیفیت آموزشی و برقراری عدالت آموزشی میباشد.
- به موجب ماده 6 آییننامه مذکور این اختیار به کمیسیونهای دانشگاه های مربوطه اعطاء شده است تا در مواردی که دانشجو به بیماری مزمن یا حاد مبتلا گردیده با حداکثر یک سال مرخصی تحصیلی ایشان بدون احتساب در سنوات تحصیلی وی با ارائه مدارک مستدل و تشخیص شورای پزشکی دانشگاه موافقت شود. مضافاً به این که بر اساس تبصره همان ماده در صورتی که دانشجو به بیماری مزمن روانی مبتلا باشد با تشخیص شورای پرشکی دانشگاه میتواند حداکثر از دو سال مرخصی بدون احتساب در سنوات تحصیلی استفاده نماید. اشاره مینماید اعطاء سنوات ارفاقی مندرج در این آییننامه اضافه بر سنوات آموزشی مندرج در آییننامه های آموزشی هر رشته بوده و رد راستای مساعدت به دانشجویان تنظیم شده است.
- مطابق مفاد دستورالعمل تغییر رشته دانشجویان دوره های دکتری عمومی مصوب جلسه 28/04/1382 دانشجویانی که از ادامه تحصیل در دوره دکتری عمومی محروم میشوند، میتوانند به مقاطع کاردانی یا کارشناسی تغییر رشته دهند.
- با توجه به این که شرح وظایف و جایگاه شغلی دانشجویان و دانش آموختگان رشته های علوم پزشکی در ارتباط مستقیم با سلامت آحاد مردم میباشد، (لزوم فعالیت این دانشجویان پزشکی و پیراپزشکی در مراکز درمانی در طول دوره دانشجویی) وقفه طولانی در طول دوره تحصیل دانشجو، بیش از موارد مندرج در مقررات آموزشی مجاز نمیباشد و در هر صوت دانشجویی که قادر به ادامه تحصیل نمیباشد پس از طی مدت معقول لازم است تعیین تکلیف گردد.
- تصویب تبصره مذکور در صلاحیت شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی بوده و هیچگونه مغایرتی با شرع یا قوانین مربوطه ندارد؛ مضافاً به اینکه شاکی محترم نیز هیچ دلیل و مستندی برای اثبات ادعای خود ارائه ننموده است.
- در ارتباط با خانم سارا طاهرپور نیز به استحضار می رساند نامبرده دانشجوی دوره دکتری عمومی رشته پزشکی ورودی 77 دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود بوده که در طول تحصیل به طور مکرر به ایشان فرصت ادامه تحصیل داده شد. در نیمسال دوم 86-85 و نیمسال اول 87-86 به وی فرصت جبران معدل جهت شرکت در آزمون جامع پیش کارورزی داده شد و در غیر این صورت تغییر رشته دهد.
- نامبرده، برای آزمون جامع پیش کارورزی اسفند 85 معرفی و غایب بوده اند، در آزمون جامع پیش کارورزی اسفند 86 مردود شده، در آزمون جامع پیش کارورزی شهریور 87 مردود، در آزمون جامع پیش کارورزی اسفند 87 نیز مردود شده اند. مجددا با ایشان جهت شرکت در آزمون جامع پیش کارورزی دوره 44 برای پنجمین مرتبه مساعدت گردید که باز هم مردود شده اند.
- با توجه به تبصره ماده 18 آییننامه آموزشی دوره مربوطه از ادامه تحصیل در دوره پزشکی محروم گردیدند. مجددا با توجه به درخواست دانشجو موضوع در کمیته نظارت بر حسن اجرای مقررات آموزشی وزارت متبوع مورخ 2 و 3 شهریور 94 طرح و با شرکت ایشان در آزمون جامع پیش کارورزی برای آخرین بار (ششمین مرتبه) موافقت گردید، که مجدد در آزمون غایب بودند.
- نظر به اعطای حداکثر فرصت های ممکن و مساعدت های لازم و مدت طولانی وقفه تحصیلی امکان بازگشت به تحصیل نامبرده میسر نبود و بر اساس تبصره ماده 18 آییننامه آموزشی دوره دکتری عمومی پزشکی مصوب سیصد و چهل و سومین جلسه شورای عالی برنامه ریزی مورخ 8/4/76 به نامبرده اعلام گردید در صورت تمایل میتواند به یکی از رشته های مقطع پآیین تر تغییر رشته دهد که تاکنون چنین درخواستی از ایشان واصل نگردیده است. با توجه به مراتب مذکور و از آنجا که تمامی اقدامات در خصوص پرونده یادشده وفق ضوابط و مقررات صورت گرفته صدور رای به رد شکایت مطروحه مورد تقاضا است.
پرونده شماره ه- ع / 0101769 مبنی بر درخواست ابطال تبصره (2) ماده (6) آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاهها/دانشکدههای علوم پزشکی مصوب بیست و هشتمین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مورخ 25/04/1384، در جلسه مورخ 29/08/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: براساس بند 20 مصوبه جلسات 429 و 430 مورخ 21/07/1377 و 05/08/1377 و نامه شماره 4229/دش مورخ 25/11/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی و مواد 2 و 7 قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1364 و بندهای 1، 4 و 16 ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367، تشکیل شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی به منظور تحقق سیاستها و خط مشیها و اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در امر برنامهریزی و تدوین و تصویب آییننامهها و مقررات آموزشی تجویز شده است. ثانیاً: از جمله وظایف شورای مذکور به موجب مستندات یاد شده، برنامهریزی آموزشی و پژوهشی در سطح آموزش عالی گروه پزشکی در مورد خط مشی کلی و سیاستهای آموزشی و پژوهشی و برنامهریزی درسی تمام مقاطع تحصیلی و رشتههای مختلف دانشگاهی و اصلاح، تغییر و بازنگری برنامههای مصوب و تصویب نهایی برنامهریزی آموزشی، پژوهشی و درسی دورههای تخصصی علوم پزشکی و همچنین تدوین ضوابط مربوط به کمیسیون بررسی موارد خاص میباشد و بر همین اساس و در راستای مساعدت با دانشجویان پزشکی و پیراپزشکی شاغل به تحصیل در دانشگاههای مربوطه، شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی در بیست و هشتمین جلسه خود در تاریخ 25/04/1384 نسبت به تصویب آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاهها/دانشکدههای علوم پزشکی اقدام نموده است. ثالثاً: بر مبنای ماده (46) آییننامه آموزشی دوره دکتری عمومی پزشکی مصوب جلسه شماره 343 مورخ 08/04/1376 شورای عالی برنامهریزی که بر دانشجویان ورودی قبل از سال تحصیلی 84 - 1383 حاکم است، دانشجویانی که گواهی و عذر پزشکی موجه آنان به تایید شورای پزشکی و شورای آموزشی دانشگاه رسیده باشد، صرفاً میتوانند از حداکثر یک نیمسال مرخصی تحصیلی بدون احتساب سنوات استفاده نمایند. نظر به اینکه استفاده از مرخصی دو ساله ناشی از بیماری (موضوع ماده 6) برای دانشجویان مبتلا به بیماری مزمن و حاد، حداکثر مساعدت دانشگاه بوده و این مساعدت مازاد بر جواز استفاده از یک نیمسال مرخصی مندرج در آییننامه آموزشی بوده و مآلاً طول دوره تحصیل در دانشگاه میبایست دارای سقفی بوده و نمیتوان امتداد آن را برای مدت زمانی نامحدود، متصور بود و از طرفی مقرره مورد شکایت متضمن اعمال تبعیض ناروا نمیباشد لذا تبصره (2) ماده (6) آییننامه اجرایی کمیسیون موارد خاص دانشگاهها/دانشکدههای علوم پزشکی مصوب بیست و هشتمین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مورخ 25/04/1384 در حدود اختیار مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری