بسمه تعالی
کلاسه پرونده: 92/477 دادنامه: 59 تاریخ صدور: 21/5/93
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی اراضی، محیط زیست
موضوع خواسته: ابطال و لغو اثر از مصوبه شماره 166489/46657 شورای عالی حافظت از محیط زیست
شاکی: شرکت فارسیت اهواز
طرف شکایت: سازمان حافظت محیط زیست
گردش کار:
خلاصه دادخواست شاکی با ذکر دلیل مغایرت مصوبه با قانون یا شرع: شورای عالی حفاظت محیط زیست به شرح مصوبه فوق الذکر بکارگیری هر گونه آزبست را در فرآیند تولید محصولات کارخانجات و کارگاههای تولیدی از جمله انواع قطعات خودرو و مصالح ساختمانی و همچنین واردات آزبست را ممنوع اعلام نموده است. شرکت شاکی از جمله تولیدکنندگان محصولات آزبستی میباشد و مصوبه مذکور را مغایر قوانین ذیل الذکر اعلام نموده است:1 - بند ز ماده 33 قانون برنامه چهارم توسعه و ماده 103 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه که هرگونه محدودیت فنی و غیر تعرفه ای را ممنوع کرده است.2 - مصوبات کنوانسیون بین المللی روتردام که این کنوانسیون زیست محیطی هیچگونه ممنوعیتی را برای ورود آزبست و استفاده از آن در تولید لوله تصویب نکرده است و ایران نیز عضو کنوانسیون مذکور میباشد.شاکی بر مبنای مستندات مذکور ابطال مصوبه موضوع خواسته را بویژه بندهای 1 و 3 آن را درخواست کرده است.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: آزبست محصولی بسیار خطرناک و بیماری زا میباشد که به علت کاربرد آن در صنایع اعم از لوله های فشارقوی آب و فاضلاب و لنت ترمز خودرو و غیره اغلب مردم جامعه با آن سر و کار داشته و به مرور موجبات بیماریهایی از قبیل سرطان حنجره، ریه و... خواهد شد و استفاده از محصولات آزبستی در کلیه کشورهای اروپایی و آمریکایی ممنوع گردیده است به همین جهت به موجب مصوبه مورد شکایت تولید آزبست ممنوع اعلام گردیده که اقلام شورای عالی حفاظت از محیط زیست با اصل 50 قانون اساسی و بند 19 سیاستهای کلی برنامه پنجم توسعه (ماده 37) و نیز ماده 9 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1353 و همچنین ماده 688 قانون مجازات اسلامی تطابق دارد در ضمن کنوانسیون روتردام جایگزینهایی برای آزبست معرفی کرده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: به طور کلی شاکی مصوبه را مغایر با قوانین ذیل اعلام کرده است:1 - بند ز ماده 33 قانون برنامه چهارم توسعه که دولت را برخلاف کلیه موانع غیر تعرفه ای و غیر فنی در امر تجارت و توسعه صادرات کالاهای غیر نفتی مکلف نموده است.2 - ماده 103 قانون برنامه پنجم توسعه که برقراری موانع غیر تعرفه ای و غیر فنی را برای واردات در طول سالهای برنامه ممنوع اعلام مینماید.3 - مصوبات کنوانسیون بین المللی روتردام که حسب اعلام شاکی ممنوعیتی را برای استفاده از آزبست در امر تولید تصویب نکرده است.بند اول و دوم مستغلات اساساً ارتباطی به مصوب شورای عالی حفاظت محیط زیست نداشته و مغایرتی نیز ملاحظه نمی گردد.در خصوص بند 3 اگر چه طبق اعلام سازمان مشتکی عنه کنوانسیون مذکور جایگزینهایی را برای آزبست تعیین کرده که مفهوم آن ممنوعیت استفاده از آزبست است و بدلیل الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون روتردام لازم الاتباع است لیکن از سوی شاکی ملاک و دلیلی مبنی بر استفاده از آزبست در مصوبات کنوانسیون ارائه نشده است لذا مصوبه قابل ابطال نیست.البته خارج از موارد و قوانین اعلامی شاکی نظر به اینکه وظایف شورای عالی حفاظت محیط زیست در قانون تعریف شده در هیچ یک از وظایف تعریفی، شورای مذکور حق تصویب مصوبه راجع به کارخانجات و کارگاهها ندارد بلکه وفق ماده 19 قانون حفاظت و بهسازی محیط فقط مناطقی را که مواد 11 و 12 و 13 باید اجرا شود تعیین می کند و مخالفت از کارخانجات و کارگاههایی که موجبات آلودگی را فراهم می کنند با سازمان محیط زیست میباشد که تصمیم سازمان نیز قابل اعتراض در دادگاه شهرستان محل شکایت میباشد و از این جهت مصوبه محل ایراد است که بدلیل عدم شکایت شاکی هیات با تکلیفی مواجه نمیباشد. امضا تهیه کننده گزارش: دیزجی
موضوع در جلسه مورخ 4 / 5 / 93 هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع مطرح، نظریه هیات به شرح آتی اعلام میگردد.
اعضاء هیات به اتفاق آراء عقیده دارند:
موضوع مورد شکایت شکات از سازمان محیط زیست راجع به بند 1 و 3 مصوبه 22/8/90 که موجب عدم بکارگیری آزبست در تولیدات است مخالف با مقررات اعلام شده از قبیل ماده 103 قانون برنامه توسعه پنجم و بند ز ماده 33 برنامه چهارم نبوده و نتیجتاً رای به رد شکایت شکات صادر و اعلام میگردد اعمال بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی از تاریخ صدور رای منع قانونی ندارد.
جعفری ورامینیرئیس هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع دیوان عدالت اداری