بسمه تعالی
کلاسه پرونده: 89/571 شماره دادنامه: 56 تاریخ: 30/10/92
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف
موضوع خواسته: تقاضای ابطال بخشنامه 5225/21 مورخ 4/7/74 و دستورالعمل شماره 54/ش ع مورخ 5/8/1380 سازمان ثبت احوال کشور
شاکی: محمدرضا دهقانی محمود آبادی
طرف شکایت: سازمان ثبت احوال کشور
گردش کار: خلاصه دادخواست شاکی با ذکر دلیل مغایرت مصوبه با قانون یا شرع:
شاکی به شرح دادخواست تقدیمی اعلام داشته است اینجانب با مجوز از ماده 997 قانون مدنی و ماده 41 قانون و بند 6 دستورالعمل سازمان ثبت احوال کشور تقاضای تغییر نام خانوادگی خود را به اداره ثبت احوال شهرستان یزد تقدیم نموده ام. لکن اداره کل ثبت احوال طی نامه شماره 631/112/37 مورخ 26/7/89 اعلام داشته است که تغییر نام شما به استناد بخشنامه 5225/21 مورخ 4/7/74 و دستورالعمل شماره 54/ش ع مورخ 5/8/1380 سازمان ثبت احوال کشور امکان پذیر نمیباشد. لذا اینجانب بخشنامه و دستورالعمل مذکور را مغایر با اصل 20 قانون اساسی و ماده 40 قانون ثبت احوال دانسته و ابطال آن را از هیات محترم دیوان عدالت خواستارم.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: بر اساس ماده 40 قانون ثبت احوال کشور (مصوب سال 1355 با اصلاحیه 18/10/1363) تغییر نام خانوادگی با تصویب سازمان ثبت احوال کشور و بر اساس تبصره ذیل ماده مذکور، موارد تغییر نام خانوادگی مطابق آییننامه اجرایی این قانون میباشد. سازمان ثبت احوال کشور در اجرای وظایف قانونی خود به استناد ماده 2 قانون صدرالذکر نیازمند دستورالعملها و روشهای فنی سجلی میباشد. بر اساس قانون شورای عالی ثبت احوال به ریاست معاون وزارت کشور و رئیس سازمان ثبت احوال کشور یا قائم مقام او عهده دار این مسئولیت بوده و به عنوان بالاترین مرجع در تهیه دستورالعملها و روشهای فنی سجلی شناخته شده، که در همین راستا و در اجرای وظایف قانونی بخشنامه 5225/21 - 4/7/1371 و دستورالعمل شماره 54/ش ع - 5/8/1380 به منظور حفظ حقوق پیش بینی شده اشخاص در قانون (مواد 997 و 998 قانون مدنی و مواد 40 و 41 قانون ثبت احوال) تهیه و مصوب گردیده است. اصولاً هیچکدام از دلایل ابرازی خواهان به نظر منطبق با قانون نمیباشد.
نظریه استدلالی تهیه کننده گزارش: مطابق ماده 998 قانون مدنی که اعلام داشته است: هر کس که اسم خانوادگی او را دیگری بدون حق اتخاذ کرده باشد میتواند اقامه دعوی کرده و در حدود قوانین مربوطه تغییر نامه خانوادگی غاصب را بخواهد و بر اساس ماده 40 قانون ثبت احوال کشور (مصوب سال 1355 با اصلاحیه 18/10/1363) تغییر نام خانوادگی با تصویب سازمان ثبت احوال کشور و بر اساس تبصره ذیل ماده مذکور میباشد در همین راستا بخشنامه 5225/21 - 4/7/1371 و دستورالعمل شماره 54/ش ع - 5/8/1380 به منظور حفظ حقوق پیش بینی شده اشخاص در قانون (مواد 997 و 998 قانون مدنی و مواد 40 و 41 قانون ثبت احوال) تهیه و مصوب گردیده است لذا بخشنامه و دستورالعمل مذکور مطابق با قانون بوده و خارج از اختیار نمیباشد. تهیه کننده گزارش: محدث
موضوع در جلسه مورخ 7 / 10 / 92 هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف مطرح، نظریه هیات به شرح آتی اعلام میگردد.
اعضاء هیات ته اتفاق آراء عقیده دارند: اعضاء هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف به اتفاق نظریه تهیه کننده گزارش را پذیرفته و معتقدند بخشنامه 5225/21 مورخ 4/7/1371 و دستورالعمل شماره 54/ش ع مورخ 5/8/1380 مطابق با قانون بوده و خارج از اختیار نمیباشد.
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت محمدرضا دهقانی محمود آبادی فرزند غلامعلی به طرفیت سازمان ثبت احوال کشور به خواسته تقاضای ابطال بخشنامه شماره 5225/21 - 4/7/74 و دستورالعمل شماره 54/ش ع - 5/8/80 صادره از سازمان مارالذکر، نظر به این که بر مبنای ماده 40 قانون ثبت احوال کشور مصوب 1355 با اصلاحیه بعدی مصوب 1363 تغییر نام خانوادگی با تصویب سازمان ثبت احوال کشور خواهد بود و بر اساس تبصره ذیل ماده مذکور موارد تغییر نامه خانوادگی مطابق آییننامه اجرایی این قانون میباشد. بنابراین بخشنامه و دستورالعمل مورد شکایت جهت حفظ حقوق اشخاص و در تبیین مواد 997 و 998 قانون مدنی و 40 و 41 قانون ثبت احوال صادر گردیده مغایر قانون و خارج از حدود اختیار نبوده لذا به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام می کند. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور، از سوی ریاست ارزشمند دیوان یا ده نفر از قضات محترم دیوان قابل اعتراض است.
زین العابدین تقوی- رئیس هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری