شماره پرونده: ه- ع/ 0000063 شماره دادنامه: 140009970906011292 تاریخ: 18/11/1400
شاکی: خانم فروزان یاوری
طرف شکایت: 1- دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کردستان، 2- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بند (9) مصوبه هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کردستان مورخ 18/10/1397 2- اجرای بند (3) موافقت نامه انتقال دانشجویان به شماره 2164/521 مورخ 28/5/1397 مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کردستان، 2- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال بند (9) مصوبه هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کردستان مورخ 18/10/1397 و اجرای بند (3) موافقت نامه انتقال دانشجویان به شماره 2164/521 مورخ 28/5/1397 مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
9- با دریافت شهریه از دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل درخارج از کشور که موفق به گذراندن 36 واحد گردیده اند و متقاضی انتقال به دانشگاه های داخل کشور میباشند به شرح ذیل موافقت گردید:
"دانشجویان رشته دندانپزشکی سالیانه تا سقف 630 میلیون ریال (برای هر ترم 315 میلیون ریال و دانشجویان رشته پزشکی سالیانه تا سقف 560 میلیون ریال (برای هر ترم 280 میلیون ریال) و دانشجویان رشته داروسازی سالیانه تا سقف 490 میلیون ریال (برا هر ترم 245 میلیون ریال)"
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
به استحضار می رساند اینجانب دانشجوی رشته پزشکی در تاریخ 28/5/1397 با موافقت شورای انتقال خدمات آموزشی وزارت متبوع و پس از طی مراحل قانونی از کشور بلاروس به دانشگاه علوم پزشکی کردستان منتقل شدم. از ابتدای مهر 1397 در دانشگاه علوم پزشکی کردستان شروع به تحصیل نموده و بر اساس مصوبه هیات امنای این دانشگاه، مطابق بند 3 موافقت نامه انتقالی و طبق آخرین جدول اصلاح شده شهریه سالیانه، موظف به پرداخت شهریه شدم لکن از ابتدای نیمسال دوم سال تحصیلی 98-1397 با مصوبه جدید هیات امنا، مبلغی اضافه بر مبلغ مصوب به عنوان شهریه مطالبه گردید که این امر خلاف حقوق مکتسبه بنده و همچنین بند 3 موافقت نامه انتقالی است. همچنین مصوبه موخر هیات امنا حدود 4 ماه پس از پذیرش اینجانب صادر گردیده و مطابق ماده 4 قانون مدنی از شمول آن خارج می باشم. علی ایحال تقاضای ابطال بند مورد شکایت را دارم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
لایحه دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کردستان:
به استناد نامه شماره 3109/500/د مورخ 27/4/1397 معاون آموزشی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی شهریه دانشجویان انتقالی خارج از کشور معادل ریالی شهریه ای است که در دانشگاه های محل تحصیل خارج از کشور پرداخت نمودهاند که با عنایت به تفاسیر مختلف از نرخ ارز رسمی کشور در مقام عمل، شهریه های متفاوتی از دانشجویان در سراسر کشور دریافت می گردیده است. متعاقباً به منظور وحدت رویه، بخشنامه های به شماره 4257/500/د مورخ 22/8/1397 و 4476/500/د مورخ 10/9/97 از سوی معاون آموزشی وزارت متبوع صادر گردید و شهریه دانشجویان از خارج کشور از مبلغ 490 میلیون ریال تا 900 میلیون ریال متغیر بوده که پس از تایید هیات امنای هر دانشگاه قابل دریافت میباشد. بر همین اساس هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی کردستان در اجرای اختیار قانونی خود در جلسه مورخ 18/10/1397شهریه های مورد اعتراض را تصویب نمود.
لایحه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی:
1- با توجه به مسائل و مشکلات دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور به دلیل نوسانات نرخ ارز و ضرورت اتخاذ تدابیر و ارائه راهکارهای لازم، موضوع تسهیل امکان ادامه تحصیل این گروه از دانشجویان در دانشگاه های کشور در شصت و نهمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی مورخ 24/4/1397، مقرر گردید با کاهش تعداد واحدهای قابل قبول در آییننامه انتقال دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج از کشور به داخل از 72 واحد درسی یا دو سال تحصیل به حداقل 36 واحد درسی یا یک سال تحصیلی موافقت شود. بر این اساس دانشجویان مقطع دکترای عمومی (پزشک، دندانپزشک و داروساز) در صورتی که حداقل یک سال تحصیلی و حداقل 36 واحد را در دانشگاه مبدا خارجی طی نموده و واجد شرایط مندرج در آییننامه از جمله معدل مورد نظر باشند، در صورت موافقت شورای انتقال دانشجویان ایرانی خارج از کشور میتوانند به داخل کشور برای ادامه تحصیل منتقل شوند.
2- در این مصوبه اعلام گردید که در صورت موافقت شورای انتقال دانشجویان ایرانی خارج از کشور وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با انتقال این افراد، اخذ پذیرش بر عهده متقاضی بوده و میزان شهریه افرادی که با انتقال ایشان برای ادامه تحصیل در داخل کشور بر اساس موارد فوق موافقت به عمل آمده است معادل ریالی شهریه ای است که در دانشگاه محل تحصیل در خارج از کشور پرداخت می نموده اند. بنابراین با عنایت به مصوبه مذکور، دانشگاه های داخل کشور، الزام و اجباری به پذیرش این دانشجویان نداشته و بدیهی است تقاضای دانشجو برای انتقال به دانشگاه مورد تقاضا به معنای قبولی شروط انتقال میباشد.
3-متعاقب مصوبه شصت و نهمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی علوم پزشکی مورخ 24/4/1397 و با عنایت به تفاسیر مختلف از نرخ ارز رسمی کشور، میزان پیشنهادی شهریه دانشجویان انتقالی جهت بررسی و تصویب در هیات امنای دانشگاه ها، طی نامه شماره 4257/500/د مورخ 22/8/1397 معاونت آموزشی به وزیر بهداشت، درمان و آموزش ارائه گردید و ایشان نظر موافق خود را طی نامه شماره 2631/101/د مورخ 28/8/1397 اعلام نمودند.
4- بر این اساس به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص شهریه دانشجویان انتقالی به داخل کشور، متناسب با هزینه های مورد نیاز برای آموزش هر رشته در دانشگاه های مختلف و پیشگیری از اخذ مبالغ اضافی از دانشجویان، مراتب طی نامه شماره 4476/500/د مورخ 10/9/1397 ضمن تاکید بر این نکته که ارقام پیشنهادی حداکثر سقف میزان شهریه ی قابل دریافت بوده و پس از تایید هیات امنای هر دانشگاه/دانشکده قابل دریافت میباشد، مبالغ پیشنهادی به دانشگاه ها اعلام گردیده است بدیهی است که با توجه به اختیارات قانونی هیات امنای دانشگاه ها و مصالح هر دانشگاه، در هر دانشگاه، هیات امنای مربوطه در میزان شهریه دانشجویان انتقالی به داخل کشور، متناسب با هزینه های مورد نیاز برای آموزش، پژوهش و امکانات آموزشی و کمک آموزشی اتخاذ تصمیم مینماید.
5- بنابراین با توجه به نامه شماره 4476/500/د مورخ 10/9/1397 معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و ارسال مبالغ پیشنهادی و محول نمودن تعیین مبالغ شهریه به هیات امنای دانشگاه مربوطه، موضوع در جلسه مورخ 18/10/1397 هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمان استان کردستان مطرح و با اخذ شهریه از دانشجویان انتقالی به میزان مبالغ مندرج در جدول شهریه ارسالی وزارت متبوع موافقت شد.
پرونده شماره ه- ع / 0000063 مبنی بر 1. ابطال بند (9) مصوبه هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کردستان مورخ 18/10/1397 و 2. الزام به اجرای بند (3) موافقتنامه انتقال دانشجویان به شماره 2164/521 مورخ 28/05/1397 مرکز خدمات آموزشی وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در جلسه مورخ 29/10/1400 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و الزام به اجرای بند (3) موافقتنامه انتقال دانشجویان به شماره 2164/521 مورخ 28/05/1397 مرکز خدمات آموزشی وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اتفاق نظر اعضاء به لحاظ موردی بودن در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری تشخیص شد و راجع به درخواست ابطال بند (9) مصوبه هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کردستان مورخ 18/10/1397، اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
اولاً: وفق بند «و» ماده (7) قانون تشکیل هیاتهای امنای دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی مصوب سال 1367، یکی از وظایف هیات امنا تصویب نحوه وصول درآمدهای اختصاصی و مصرف آنها میباشد. ثانیاً: برابر بند (20) مصوبه جلسات 429 و 430 مورخ 21/07/1377 و 05/08/1377 شورای عالی انقلاب فرهنگی مقرر شده است که: «درباره موضوعات مربوط به آموزشهای دانشگاهی، شورای عالی برنامهریزی دستگاه اجرایی تصمیم میگیرد...». بر همین اساس، شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی تشکیل شده و بر مبنای بند (17) آییننامه شورای مذکور: «تدوین و تصویب ضوابط انتقال و ادامه تحصیل دانشجویان ایرانی مقیم خارج در مقاطع مختلف تحصیلی تا مقطع دکتری تخصصی در داخل کشور» از جمله وظایف شورای یادشده میباشد و بر همین نهج این شورا میزان شهریه برای دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج، متقاضی انتقال به داخل کشور را جهت بررسی و تصویب در هیات امنای دانشگاهها پیشنهاد نموده و اجرای آن را در صورت تصویب در هیات امنای هر دانشگاه، فاقد ایراد میداند. ثالثاً: به موجب ماده (13) آییننامه انتقال دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی خارج از کشور به دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور (پردیسهای خودگردان و ظرفیت مازاد) مصوب شصت و دومین جلسه شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی مصوب 20/10/1394: «دانشجویان انتقالی از خارج از کشور ملزم به پرداخت شهریه تحصیلی خود طبق مصوبات هیات امنای دانشگاه میباشند و براساس قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، میزان شهریه دریافتی از دانشجویان با توجه به نوع رشته و سطح خدمات آموزشی، کمک آموزشی و رفاهی ارائه شده، توسط هیات امنای هر دانشگاه تعیین و اعلام میشود». رابعاً: مطابق بند «ب» ماده (20) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1389 که مفاد آن در ماده (1) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور مصوب سال 1395 تکرار و تنفیذ شده است: «دانشگاهها، مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستانها و پارکهای علم و فناوری که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذیربط میباشند، بدون رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاههای دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی کشور، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آییننامههای مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوب هیات امنا که حسب مورد به تایید وزیران علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستانها به تایید رئیس جمهور و در مورد دانشگاهها و مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی وابسته به نیروهای مسلح به تایید رئیس ستاد کل نیروهای مسلح میرسد، عمل میکنند.» و تعیین شهریه نیز مفاداً از مصادیق امور مالی و در حوزه اختیارات هیات امنای هر دانشگاه است و آرای صادره از هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله آرای شماره 945 مورخ 28/09/1396، 2109 - 2108 مورخ 07/12/1397، 308 مورخ 07/03/1398 و 2623 مورخ 05/09/1398 موید همین امر میباشد.
بنا به مراتب فوق، مصوبه معترض عنه در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری
پرونده شماره ه- ع / 0000063 مبنی بر 1. ابطال بند (9) مصوبه هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کردستان مورخ 18/10/1397 و 2. الزام به اجرای بند (3) موافقتنامه انتقال دانشجویان به شماره 2164/521 مورخ 28/05/1397 مرکز خدمات آموزشی وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در جلسه مورخ 29/10/1400 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و درخواست ابطال بند (9) مصوبه هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان کردستان مورخ 18/10/1397 به اتفاق آراء قابل ابطال تشخیص نشد و در خصوص الزام به اجرای بند (3) موافقتنامه انتقال دانشجویان به شماره 2164/521 مورخ 28/05/1397 مرکز خدمات آموزشی وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، اعضاء به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
نظریه هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
براساس بند (1) ماده (12) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392، رسیدگی به شکایات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی و حقوقی از آییننامهها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداریها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز یا سوءاستفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص میشود از جمله صلاحیتها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری میباشد. نظر به اینکه آنچه مورد شکایت شاکی قرار گرفته الزام به اجرای بند (3) موافقتنامه انتقال دانشجویان به شماره 2164/521 مورخ 28/05/1397 مرکز خدمات آموزشی وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است و به لحاظ اینکه موضوع موردی بوده و از آییننامه، بخشنامه، دستورالعمل و نظایر آن شکایت نشده لذا موجبی برای رسیدگی و اتخاذ تصمیم در هیات عمومی وجود نداشته و رسیدگی به موضوع در صلاحیت شعب دیوان عدالت اداری تشخیص میشود و پرونده در اجرای بند «د» ماده (15) آییننامه اداره جلسات هیات عمومی و هیاتهای تخصصی مصوب سال 1393 به اداره کل هیات عمومی ارسال میگردد.
محمد کریمی
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری