اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران

هیات وزیران در جلسه مورخ 1378/6/28 بنا به پیشنهاد شماره 25897 مورخ 1357/7/30 وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد تبصره (2) ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابداران رسمی - مصوب 1372 -، اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران را به شرح زیر تصویب نمود:

فصل اول - کلیات

ماده 1 - در این اساسنامه اصطلاحات زیر به جای عبارات مشروح مربوط به کار می رود:

الف - آیین‌نامه تعیین صلاحیت: آیین‌نامه تعیین صلاحیت حسابداران رسمی و چگونگی انتخاب آنان - موضوع تصویبنامه شماره 9045 /ت13875ه- مورخ 1374/7/23 هیات وزیران.

ب - هیات تشخیص صلاحیت: هیات تشخیص صلاحیت حسابداران رسمی موضوع ماده (1) آیین‌نامه تعیین صلاحیت.

پ - جامعه: جامعه حسابداران رسمی ایران.

ت (اصلاحی 1390/04/05)- خدمات تخصصی و حرفه ای: خدمات یاد شده به امور ذیل اطلاق می‌شود:
- انواع حسابرسی؛
- بازرسی قانونی؛
- مشاوره مدیریت مالی؛
- طراحی و پیاده سازی سیستم مالی؛
- خدمات مالی و حسابداری و مالیاتی؛
- نظارت بر تصفیه؛
‏- ارزیابی سهام و سهم الشرکه
‏- داوری مالی
- خدماتی که توسط دادگاهها و مراجع قضایی در چارچوب موارد فوق الذکر ارجاع و توسط حسابدار رسمی پذیرفته می‌شود.

تبصره - تشخیص سایر موارد در چارچوب مقررات این اساسنامه و قوانین بر عهده شورای عالی جامعه است.

ث (اصلاحی 1381/07/07)- حسابداران رسمی شاغل و غیرشاغل: آن دسته از حسابداران رسمی که تمام وقت خود را به خدمات حسابرسی و بازرسی قانونی و سایر خدمات تخصصی و حرفه ای (موضوع بند (ت) فوق الذکر) تخصیص دهند و دارای مشاغل دیگری اعم از موظف و غیرموظف (به استثنای اعضای هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و پژو‌هشی و سایر مشاغل آموزشی با رعایت مقررات استخدامی مربوط) نباشند، حسابدار رسمی شاغل نامیده می‌شوند و در غیر این صورت حسابدار رسمی غیر شاغل شناخته خواهند شد.

ج - قانون: قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذی صلاح به عنوان حسابداران رسمی - مصوب 1372.

چ (اصلاحی 1390/04/05)- نظارت حرفه ای: نظارت حرفه ای بر فعالیت موسسات حسابرسی و حسابداران رسمی ایران.

ح (اصلاحی 1390/04/05)- موسسه یا موسسات حسابرسی: موسسه یا موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران

تبصره (اصلاحی 1390/04/05)- خدمات پنج گانه (‌مشاوره مدیریت مالی - طراحی و پیاده سازی سیستم مالی - خدمات مالی و حسابداری و مالیاتی - ارزیابی سهام و سهم الشرکه - داوری مالی) و نیز موارد تبصره بند (ت) این ماده برای تنظیم امور حرفه حسابداری و حسابرسی است و مشمول موارد استفاده دولت از خدمات اشخاص تحت عنوان حسابدار رسمی موضوع این قانون نمی‌باشد. ضمناً حسابدار رسمی نمی‌تواند به طور همزمان هیچ یک از خدمات سه گانه را به اشخاص حقیقی و حقوقی که مسئولیت حسابداری رسمی موضوع قانون را در آن بر عهده دارد انجام دهد.

ماده 2 - هدف از تشکیل جامعه عبارت است از تنظیم امور و اعتلای حرفه حسابداری و حسابرسی در کشور و نظارت حرفه ای بر کار حسابداران رسمی از طریق:
الف - تشکیل حسابداران رسمی.
ب - بهبود و گسترش خدمات حرفه ای از طریق کمک در تهیه، تدوین، اشاعه و ارتقای اصول و استانداردهای حسابداری، حسابرسی، خدمات مالی و آیین‌نامه رفتار حرفه ای.
پ - بالا بردن دانش تخصصی حسابداران رسمی حرفه ای از طریق گسترش و بهبود آموزش، انجام تحقیقات و انتشار نشریات تخصصی و حرفه ای.
ت - حمایت از حقوق حرفه ای اعضاء.
ث - برقراری ارتباط مستمر فنی و حرفه ای بین اعضاء.
ج - ارتباط با موسسات و تشکلهای حرفه ای منطقه ای و بین المللی و در صورت نیاز عضویت در آنها.

ماده 3 - اشخاصی که در اجرای آیین‌نامه تعیین صلاحیت به عنوان حسابدار رسمی انتخاب می گردند با رعایت مقررات این اساسنامه عضو جامعه می‌باشند.

تبصره 1 - اشخاصی که عنوان حسابدار رسمی آنها لغو می‌شود، مجاز به استفاده از عنوان یاد شده نیستند و عضویت آنها در جامعه منتفی است.

تبصره 2 - موسسات حسابرسی موضوع تبصره (3) قانون، عضو جامعه هستند.

فصل دوم - ارکان

ماده 4 (اصلاحی 1390/04/05)- ارکان جامعه به شرح زیر تعیین می‌شود:
الف - مجمع عمومی
‏ب - شورای عالی
پ - هئیت مدیره
‏ت - هیات عالی نظارت

الف - شورای عالی

ماده 5 (اصلاحی 1390/04/05)- اعضای اصلی شورای عالی یازده (11) نفر هستند که از بین اعضای جامعه توسط اعضاء انتخاب می‌شوند.

ماده 5 - مجمع عمومی از اجتماع اعضای جامعه تشکیل و وظایف و اختیارات آن به عنوان بالاترین ‏رکن جامعه به شرح زیر تعیین می‌شود:
1 - ‏انتخاب اعضای شورای عالی
2 - ‏تصویب گزارش سالانه شورای عالی
3 - ‏تعیین حق حضور اعضای شورای عالی بنا به پیشنهاد هیات رئیسه مجمع
4 - ‏تعیین روزنامه کثیرالانتشار برای درج آگهی های رسمی جامعه بنا به پیشنهاد هیات رئیسه مجمع.

‏تبصره 1 (الحاقی 1390/04/05)- مسئولیت اجرایی برگزاری مجمع عمومی و دعوت اعضا با دبیرکل جامعه است. چنانچه دبیرکل، اعضای مجمع را در موعد مقرر که حداکثر لغایت شهریورماه هر سال خواهد بود، دعوت نکند، رئیس هیات عالی نظارت مجمع عمومی را دعوت می کند.

تبصره 2 (الحاقی 1390/04/05)- دستورالعمل مربوط به نحوه برگزاری مجمع عمومی مشتمل بر طرز تشکیل جلسه و انتخاب هیات رئیسه جلسه، چگونگی اداره جلسه، حد نصاب اعتبار جلسه، طرق اخذ آرا و شیوه نظارت بر برگزاری مجمع عمومی به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارائی می‌رسد.

‏تبصره 3 (الحاقی 1390/04/05)- صحت انتخابات اعضای شورای عالی بر اساس گزارش هیات عالی نظارت پس از تائید وزیر امور اقتصادی و دارائی معتبر است و احکام عضویت آنان توسط وزیر امور اقتصادی و دارائی صادر می‌شود.

تبصره 4 - مدت عضویت اعضای شورای عالی سه سال است و انتخاب مجدد آنها در دوره های متوالی مجاز است. اعضای قبلی تا انتخاب اعضای جدید موظف به ادامه کار هستند و در صورت فوت، استعفا یا لغو عنوان حسابدار رسمی آنها، عضو جدید از میان اعضای علی البدل برای مدت باقیمانده جایگزین می‌شود.

تبصره 5 - سه نفر ناظر به ترتیب ذیل بدون داشتن حق رای در جلسات شورای عالی شرکت خواهند کرد:
1 - یک نفر نماینده به انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی؛
2 - یک نفر نماینده به انتخاب شورای بورس؛
3 - یک نفر نماینده به انتخاب شورای عالی بانکها.

ماده 6 (اصلاحی 1390/04/05)- تعداد اعضای شورای عالی یازده نفر است که از بین اعضای جامعه توسط مجمع عمومی انتخاب می‌شوند.

تبصره 1 (الحاقی 1390/04/05)- حداقل چهار نفر از اعضای شورای عالی، شاغل و حداقل چهار نفر، غیرشاغل خواهند بود.

تبصره 2 ‏(الحاقی 1390/04/05)- دستورالعمل مربوط به نحوه برگزاری انتخابات شورای عالی شامل نحوه تشکیل جلسه و انتخابات هیات رئیسه جلسه، نحوه داوطلب شدن برای عضویت در شورای مذکور، چگونگی اداره جلسه، حد نصاب اعتبار جلسه، طرق اخذ آرا و شیوه نظارت بر برگزاری انتخابات، برای اولین دوره با پیشنهاد هیات موسس (موضوع تبصره (2‏) قانون) به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

تبصره 3 ‏(الحاقی 1390/04/05)- بعد از تشکیل شورای عالی هرگونه تغییر در دستورالعمل یاد شده بنا به پیشنهاد شورای مذکور و تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی صورت خواهد گرفت.

‏ماده 7 ‏- شرایط داوطلبان برای عضویت در شورای عالی به شرح زیر تعیین می‌شود:
الف - دارا بودن شرایط موضوع بندهای (ب، ت، ث و ج) ماده (16‏)
‏ب - داشتن حداقل ده سال سابقه کار در سطح مدیریت در رشته های حسابرسی، خدمات مالی، طراحی سیستم یا مدیریت مالی بعد از اخذ مدرک کارشناسی (لیسانس).
‏پ - حسن شهرت و تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام و نظام جمهوری اسلامی ایران در مورد اقلیتهای دینی موضوع اصل سیزدهم قانون اساسی، تعلیمات دینی ایشان حاکم خواهد بود.

‏تبصره 1 (الحاقی 1390/04/05)- تشخیص انطباق صلاحیت داوطلبان عضویت در شورای عالی با شرایط مذکور در این ماده بر عهده وزیر امور اقتصادی و دارایی است.

‏تبصره 2 ‏(الحاقی 1390/04/05)- مدت عضویت اعضای شورای عالی سه سال است و انتخاب مجدد آنها به صورت متوالی تنها برای یک دوره بلامانع است و هر عضو در زمان عضویت در جامعه می‌تواند در مجمع برای سه دوره انتخاب شود. اعضای قبلی تا انتخاب اعضای جدید موظف به ادامه کار هستند و در صورت فوت، استعفا یا لغو عنوان حسابدار رسمی آنها، عضو جدید از میان اعضای علی البدل برای مدت باقیمانده، جایگزین می‌شود.

‏تبصره 3 ‏(الحاقی 1390/04/05)- علاوه بر رئیس هیات عالی نظارت و در غیاب وی یکی از اعضای هیات یاد شده، سه نفر ‏نماینده به ترتیب زیر بدون حق رای در جلسات شورای عالی شرکت خواهند کرد:
1 - ‏نماینده وزیر امور اقتصادی و دارایی
2 - ‏یک نفر به انتخاب رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
3 - یک نفر به انتخاب رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار.

تبصره 4 - تعیین حق حضور اعضای شورای عالی بر عهده وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد بود.

ماده 8 (اصلاحی 1402/02/24)- وظایف و اختیارات شورای عالی به شرح زیر تعیین می‌شود:
‏1 - انتخاب اعضای هیات مدیره
2 ‏- تعیین خط مشی و تصویب برنامه های جامعه
‏3 - تصویب آیین‌نامه های مالی، معاملاتی، اداری و استخدامی جامعه
4 - تصویب صورتهای مالی و گزارش عملکرد سالانه هیات مدیره
5 ‏- تایید صلاحیت اعضای کارگروههای تخصصی با رعایت بند (چ) ماده (17) این اساسنامه
6 ‏- تصویب آیین‌نامه مربوط به چگونگی تشکیل، وظایف و اختیارات کارگروههای تخصصی با رعایت بند (چ) ماده (17) این اساسنامه
7 - تعیین حقوق و مزایای اعضای هیات مدیره و کارگروه های تخصصی به استثنای کارگروه های پایش (کنترل) کیفیت، آیین رفتار حرفه ای و هیات های انتظامی بدوی.
8 ‏- تصویب تشکیلات تفصیلی جامعه
9 - تصویب رهنمودها و دستورالعملهای فنی و حرفه ای در چارچوب استانداردهای اعلام شده ‏توسط مراجع ذی صلاح قانونی
10 ‏- تعیین مبلغ ورودیه و حق عضویت ثابت و متغیر اعضا
11 ‏- تهیه گزارش سالانه شورا برای ارائه به وزیر امور اقتصادی و دارایی و مجمع عمومی
12 - تعیین مدیر مسئول نشریه تخصصی جامعه
13 - اعمال نظارت حرفه ای از طریق کارگروههای تخصصی به استثنای کارگروه های پایش (کنترل) کیفیت و آیین رفتار حرفه ای برای پایش (کنترل) وضعیت موسسات حسابرسی و پایش (کنترل) کیفیت کار شاغلین انفرادی
14 ‏- تصمیم گیری در خصوص سایر مواردی که برای ایفای وظایف جامعه لازم است و در این اساسنامه وظایف سایر ارکان جامعه تعیین نشده است با تایید وزارت امور اقتصادی و دارایی
15 ‏- تصمیم گیری در مورد تشکیل مراکز آموزشی و تحقیقاتی موضوع فعالیت های جامعه با اخذ مجوز از مراجع صلاحیتدار
16 ‏- پیشنهاد سایر دستورالعملهای مورد نیاز جامعه به مراجع ذی ربط برای تصویب
17 - ‏تصمیم گیری در مورد نحوه همکاری با استفاده کنندگان از خدمات اعضای جامعه در چارچوپ مقررات این اساسنامه

‏تبصره 1 (الحاقی 1390/04/05)- تشخیص انطباق صلاحیت داوطلبان عضویت در شورای عالی با شرایط مذکور در این ماده بر عهده وزیر امور اقتصادی و دارایی است.

تبصره 2 ‏(الحاقی 1390/04/05)- وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌تواند در موارد زیر نسبت به تجدید انتخابات شورای عالی تصمیم گیری نماید:
‏الف - در مواردی که صحت انتخابات بر اساس گزارش هیات عالی نظارت تایید نشود.
‏ب - در صورتی که گزارش سالیانه شورای عالی بر اساس گزارش هیات عالی نظارت در مجمع عمومی سالانه جامعه تصویب نشود.
‏پ - در مواردی که بر اساس گزارش هیات عالی نظارت، شورای عالی، وظایف تعیین شده در این ‏اساسنامه را انجام نداده یا در انجام آن قصور نموده است.

ماده 9 (اصلاحی 1390/04/05)- تعیین حق حضور اعضای شورای عالی بر عهده وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد بود.

ماده 10 (الحاقی 1390/04/05)- جلسات شورای عالی با حضور حداقل هشت (8) نفر از اعضاء رسمیت می یابد و تصمیمات گرفته شده با آرای حداقل موافق شش (6) نفر از حاضران معتبر است.

ب - هیات مدیره

ماده 11 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات مدیره جامعه مرکب ازسه نفر عضو تمام وقت است که از بین اعضای جامعه توسط شورای عالی برای مدت سه سال انتخاب و با حکم رئیس شورای عالی منصوب می‌شوند. چنانچه برخی از اعضای هیات مدیره در اثنای مدت یاد شده تغییر یابد، عضو جدید برای مدت باقیمانده انتخاب خواهد شد.

‏تبصره 1 (اصلاحی 1390/04/05)- چنانچه اعضای هیات مدیره از بین حسابداران رسمی شاغل انتخاب شوند، وضعیت آنها در ‏دوران تصدی مشاغل مذکور، از شاغل به غیرشاغل تبدیل می‌شود.

تبصره 2 - انتخاب اعضای هیات مدیره از بین اعضای شورای عالی جامعه مجاز نیست.

تبصره 3 (اصلاحی 1390/04/05)- انتخاب مجدد اعضای هیات مدیره با رعایت مقررات این اساسنامه برای دوره های بعدی بلامانع است.

‏ماده 12 (اصلاحی 1390/04/05)- شورای عالی از بین اعضای هیات مدیره، یک نفر را به عنوان رئیس هیات مدیره و دبیرکل جامعه تعیین می کند.

تبصره 1 - رئیس هیات مدیره و دبیرکل جامعه اداره امور اجرایی جامعه را به جز در مواردی که بر عهده ارکان قرار دارد و مسئولیت اجرای مصوبات هیات مدیره را بر عهده خواهد داشت.

‏تبصره 2 ‏(اصلاحی 1390/04/05)- تغییر هیات مدیره و دبیرکل قبل از انقضای دوره سه ساله با موافقت وزیر امور اقتصادی و دارایی بر عهده شورای عالی است.

تبصره 3 (الحاقی 1390/09/13)- چنانچه براساس گزارش هیات عالی نظارت هر یک از اعضای هیات مدیره در انجام وظایف مقرر در این اساسنامه و آیین‌نامه‌های مربوط قصور و یا تخلف نماید، وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌تواند لزوم برکناری عضو مذکور از عضویت هیات مدیره جامعه را به رئیس شورای عالی اعلام دارد. شورای یادشده موظف است در اسرع وقت (حداکثر دو هفته) نسبت به تعیین جانشین وی طبق شرایط مقرر در این اساسنامه اقدام نماید. عضویت شخص مورد نظر در هیات مدیره جامعه پس از انقضای مدت یادشده لغو شده تلقی می‌گردد.

ماده 13 (اصلاحی 1390/04/05)- وظایف و اختیارات هیات مدیره به شرح زیر است:
1 - اجرای مصوبه های شورای عالی.
2 - تهیه و تنظیم برنامه های جامعه در چارچوب خط مشی تعیین شده توسط شورای عالی.
3 - ‏تهیه و تنظیم و بروزرسانی آیین‌نامه ها و دستورالعمل های موضوع این اساسنامه از جمله آیین اخلاق و رفتار حرفه ای، آیین‌نامه انضباطی و نظارت حرفه ای و آیین‌نامه های مالی، معاملاتی، اداری و استخدامی.
4 - ‏ارجاع دعاوی به داوری و هرگونه صلح و سازش با تصویب شورای عالی و نمایندگی جامعه در طرح و دفاع از دعاوی له و علیه جامعه در مراجع قضایی و شبه قضایی و سایر مراجع قانونی با حق توکیل به غیر ولو کراراً.
5 - تهیه و تنظیم بودجه سالانه.
6 - تهیه صورتهای مالی و گزارش فعالیت سالانه هیات مدیره و ارایه آنها به هیات عالی نظارت و شورای عالی.
7 - تشکیل کارگروههای تخصصی و انتخاب اعضای کارگروههای یاد شده پس از تایید صلاحیت توسط شورای عالی.
8 - تهیه آیین‌نامه مربوط به چگونگی تشکیل، وظایف و اختیارات کارگروههای تخصصی.
9 - عزل و نصب کارکنان و تعیین حقوق و مزایای آنها.
10 - تهیه و تنظیم تشکیلات تفصیلی جامعه.
11 - اداره امور مالی، معاملاتی و استخدامی.
12 - پیشنهاد مبلغ ورودیه و حق عضویت ثابت و متغیر اعضاء.
13 - عقد هرگونه قرارداد اعم از خرید، فروش، اجاره، اخذ تسهیلات مالی و هر نوع معامله دیگر در حدود فعالیت و بودجه مصوب جامعه.
14 - افتتاح حسابهای بانکی.
15 - تهیه و تصویب دستورالعملهای مورد نیاز برای اجرای وظایف محول شده.

ماده 14 (اصلاحی 1390/04/05)- جلسات هیات مدیره با حضور اکثریت اعضاء رسمیت می یابد و تصمیمات گرفته شده با رای موافق اکثریت اعضای هیات مدیره معتبر است. آیین‌نامه داخلی هیات مدیره توسط هیات یاد شده تهیه و به تصویب شورای عالی می‌رسد.

ماده 15 (اصلاحی 1390/04/05)- کارگروههای تخصصی که با عضویت اعضای جامعه تشکیل می‌شوند مشتمل بر موارد زیر هستند:
1 - کنترل کیفیت.
2 - فنی.
3 - قوانین و مقررات.
4 - آیین رفتار حرفه ای.
5 - آموزش و کارآموزی.
6 - موسسات حسابرسی.
7 - استانداردهای حسابداری و حسابرسی.
8 - سایر کارگروههای مورد نیاز به پیشنهاد هیات مدیره و تصویب شورای عالی.

تبصره (اصلاحی 1382/11/01)- رئیس هیات یاد شده و اعضای آن تا تعیین اعضای جدید به انجام وظیفه ادامه می دهند.

پ - هیات عالی نظارت

ماده 16 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات عالی نظارت مرکب از یک نفر رئیس و دو نفر عضو است که بر اساس شرایط ذیل از بین حسابداران رسمی عضو جامعه توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی برای مدت دو سال تعیین می‌شوند و به صورت تمام وقت انجام وظیفه می‌نماید و انتخاب مجدد آنها برای دوره های بعدی بلامانع است:
الف - حسن شهرت و تعهد عملی به احکام دین مبین اسلام؛
ب - وفاداری به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران؛
‏پ - داشتن حداقل ده سال سابقه در سطح مدیریت در رشته ها‏ی حسابرسی، مالی، خدمات مالی و طراحی سیستم.
‏ث - نداشتن محکومیت کیفری موثر یا موجب محرومیت از حقوق اجتماعی. ث - نداشتن محکومیت کیفری موثر؛
ج - نداشتن سوابق سوء حرفه ای، مالی و اداری؛

تبصره (اصلاحی 1382/11/01)- رئیس هیات یاد شده و اعضای آن تا تعیین اعضای جدید به انجام وظیفه ادامه می دهند.

ماده 17 (اصلاحی 1390/04/05)- به منظور حصول اطمینان از رعایت مقررات مربوط و احراز کفایت نظارت حرفه ای، هیات عالی نظارت دارای وظایف ذیل می‌باشد:
‏الف - رسیدگی و اظهارنظر درباره درستی اطلاعات مندرج در گزارش عملکرد سالانه شورای عالی و ‏هیات مدیره.
‏ب - رسیدگی و اظهارنظر در خصوص صورتهای مالی و گزارش عملکرد سالانه جامعه که توسط هیات مدیره تهیه می‌شود.
‏پ - نظارت بر فعالیت های جامعه برای حصول اطمینان از حسن اجرای امور.
‏ت - نظارت بر فعالیت های حرفه ای اعضای جامعه حسب مورد با ارجاع وزیر امور اقتصادی و دارایی یا شورای عالی جامعه و یا به تشخیص هیات عالی نظارت.
‏ث - نظارت بر برگزاری انتخابات شورای عالی جامعه.

تبصره 1 ‏(اصلاحی 1402/02/24)- چنانچه هیات عالی نظارت در راستای انجام وظایف خود به مواردی از تخلف توسط اعضای جامعه و همچنین عدم رعایت آیین‌نامه های جامعه برخورد کند، موظف است ظرف ده روز موضوع را حسب مورد به هیات های بدوی یا عالی انتظامی برای رسیدگی و صدور رای ارجاع دهد.

‏تبصره 2 ‏(الحاقی 1390/04/05)- در صورت امتناع دبیرکل از ارجاع موضوع به هیات های انتظامی ظرف مهلت مقرر، هیات عالی نظارت راساً مراتب را به هیات انتظامی مربوط اعلام و تخلف دبیرکل را به منظور رسیدگی به هیات عالی انتظامی گزارش می نماید.

تبصره 3 ‏(الحاقی 1390/04/05)- درخواست تجدیدنظر در آرای صادره توسط هیات های بدوی انتظامی برای اعضای جامعه، موضوع تبصره (1) این ماده، پس از تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی قابل طرح در هیئتهای هم عرض و یا هیات عالی انتظامی می‌باشد.

ماده 18 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات عالی نظارت در صورت لزوم می‌تواند در اجرای وظایف خود از خدمات حسابداران رسمی - شاغل و غیرشاغل - و موسسات حسابرسی عضو و سایر کارشناسان غیرمالی استفاده کند. ضوابط حق الزحمه اشخاص یاد شده به پیشنهاد هیات عالی نظارت و تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی مشخص می‌شود.

‏ماده 19 (اصلاحی 1390/04/05)- حقوق و مزایای رئیس و اعضای هیات عالی نظارت به ترتیب معادل حقوق و مزایای دبیرکل و اعضای هیات مدیره خواهد بود.

تبصره (منسوخ 1390/04/05)- حق الزحمه اعضاء غیرموظف هیات عالی نظارت توسط شورای عالی جامعه تعیین می‌شود.

ماده 20 (اصلاحی 1390/04/05)- دبیرخانه هیات عالی نظارت زیر نظر رئیس آن اداره می‌شود. تشکیلات دبیرخانه به پیشنهاد هیات عالی نظارت به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

ماده 21 (اصلاحی 1390/04/05)- کلیه هزینه های هیات عالی نظارت و هزینه های موضوع مواد (18) و (20‏) این اساسنامه از محل بودجه جامعه تامین و پرداخت می‌شود. هیات مدیره موظف است هر سال ضمن بودجه تنظیمی خود، هزینه های هیات عالی نظارت را با نظر هیات یاد شده پیش بینی و در بودجه جامعه منظور و جهت تصویب تقدیم به وزیر امور اقتصادی و دارایی کند.

ماده 22 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات مدیره، رئیس هیات مدیره و دبیرکل جامعه، حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی عضو مکلفند امکانات و تسهیلات لازم را برای انجام وظایف هیات عالی نظارت فراهم کنند و کلیه اطلاعات، اسناد و مدارک مورد درخواست را در اختیار آنها یا نمایندگانشان قرار دهند.

ماده 23 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات عالی نظارت موظف است به طور مستمر گزارش فعالیتهای خود را حسب مورد به وزیر امور اقتصادی و دارایی، شورای عالی ارسال کند.

ماده 24 (اصلاحی 1390/04/05)- آیین‌نامه چگونگی انجام وظایف هیات عالی نظارت توسط هیات یاد شده تهیه و به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

فصل سوم (اصلاحی 1390/04/05)- موسسه حسابرسی

ماده 25 (اصلاحی 1390/04/05)- موسسه حسابرسی، موسسه ای است که به منظور انجام خدمات حسابرسی، بازرسی قانونی و سایر خدمات تخصصی و حرفه ای مندرج در بند (ت) ماده (1) این اساسنامه، توسط حداقل سه نفر حسابدار رسمی شاغل و بر اساس شرایط زیر تشکیل می‌شود:
1 - موسسه حسابرسی پس از صدور مجوز تاسیس توسط جامعه، باید بر طبق مقررات به عنوان موسسه انتفاعی غیرتجاری ثبت شود.
2 - در نام هر موسسه حسابرسی باید عبارت «موسسه حسابرسی» و به دنبال نام موسسه، عبارت «حسابداران رسمی» قید شود.
3 ‏- شرکای یک موسسه حسابرسی باید به طور تمام وقت منحصرا در همان موسسه به کار حرفه ای اشتغال داشته باشند. شرکای یاد شده باید حداقل سه سال سابقه کار تمام وقت در سطح مدیر حسابرسی در موسسات عضو جامعه یا سازمان حسابرسی داشته باشند. حسابداران رسمی که سوابق آنها در سطح مدیر حسابرسی کمتر از میزان مقرر در این ماده باشد، می‌توانند به صورت استخدام تمام وقت در موسسات حسابرسی، کسری سوابق مذکور را تکمیل نمایند. ضوابط مربوط به احراز شرایط مدیر حسابرسی و استخدام آنها توسط شورای عالی تعیین می‌گردد.
4 - شرکای موسسه حسابرسی در مقابل فعالیتهای موسسه و اشخاص ثالث مسئولیت تضامنی دارند.

تبصره 1 (اصلاحی 1391/10/20)- فعالیت موسسات حسابرسی شامل ارایه خدمات یاد شده در این ماده و ارزیابی سهام، سهم الشرکه و داوری مالی با رعایت قوانین و مقررات مربوط می‌باشد و انجام هرگونه فعالیت دیگر توسط آنها ممنوع است.

تبصره 2(اصلاحی 1394/04/14)- شرط مالکیت خصوصی شرکاء، استثنائاً در مورد حسابرسی مفید راهبر و موسسه حسابرسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (موسسه غیردولتی زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح) مشروط به رعایت کلیه ضوابط دیگر و انجام امور حرفه‌ای از طریق حسابداران رسمی اعمال نخواهد شد.

‏تبصره 3 (اصلاحی 1397/09/25)- انجام فعالیت کارشناس رسمی دادگستری در رشته مرتبط در مورد اعضای جامعه که کارشناس رسمی دادگستری می‌باشند از محدودیت خدمت تمام وقت در موسسه حسابرسی موضوع صدر بند (3) این ماده مستثنی می‌باشد.

تبصره 4 ‏(الحاقی 1390/04/05)- شرکای موسسه، شاغلین انفرادی، شاغلین در موسسات حسابرسی و حسابداران رسمی غیرشاغل، حق هیچگونه مشارکت یا دارا بودن منافعی به طور مستقیم یا غیرمستقیم در موسسه حسابرسی دیگری را که به خدمات تخصصی و حرفه ای یا سایر خدمات مرتبط با موضوع ماده (1) این اساسنامه اشتغال دارند، ندارند.

‏تبصره 5 (الحاقی 1390/04/05)- انعقاد قرارداد واگذاری کار موضوع بند «ت» ماده (1) این اساسنامه به صورت دست دوم توسط موسسات حسابرسی عضو جامعه و اعضای شاغل انفرادی ممنوع می‌باشد. انعقاد اینگونه قراردادها توسط سازمان حسابرسی در چارچوب مفاد اساسنامه قانونی آن با اشخاص حقیقی و حقوقی ‏یاد شده، قرارداد دست اول محسوب می‌شود.

ماده 26 (اصلاحی 1390/04/05)- اساسنامه هر یک از موسسات حسابرسی با رعایت کلیه موارد پیش بینی شده در اساسنامه نمونه ای که بنا به پیشنهاد هیات مدیره جامعه به تصویب شورای عالی می‌رسد، تنظیم و پس از تایید دبیرکل جامعه به ثبت خواهند رسید. مرجع ثبت موسسات، تنها موسساتی را به نام «موسسه حسابرسی» ثبت می کند که از جامعه حسابداران رسمی ایران اجازه تصویب دارند.

‏تبصره (الحاقی 1390/04/05)- صورت های مالی موسسات حسابرسی باید توسط یکی از موسسات حسابرسی دیگر رسیدگی و ظرف چهار ماه پس از پایان سال مالی، توسط موسسه مورد رسیدگی به جامعه تسلیم گردد. انتخاب موسسات به عنوان حسابرس به صورت متقابل و برای بیش از دو سال مالی متوالی مجاز نمی‌باشد. دستورالعمل حق الزحمه حسابرسی موضوع این تبصره توسط هیات مدیره تهیه و برای اجرا ابلاغ می‌گردد.

ماده 27 (اصلاحی 1390/04/05)- موسسات حسابرسی موظفند کلیه مقرراتی را که در مورد تشکیل، اداره و نحوه فعالیت موسسات حسابرسی توسط جامعه وضع می‌شود، رعایت کنند.

تبصره 1 ‏(الحاقی 1390/04/05)- موسسات حسابرسی عضو جامعه و همچنین اعضای شاغل انفرادی موظفند ظرف یک هفته پس از انعقاد قرارداد، اطلاعات مربوط به قراردادهای منعقد شده در ارتباط با فعالیت های موضوع ماده (1‏) را به ترتیبی که شورای عالی جامعه تعیین می کند، به دبیرخانه جامعه تحویل و رسید دریافت کنند.

‏تبصره 2 ‏(الحاقی 1390/04/05)- حسابداران رسمی شاغل انفرادی نیز موظفند، مقرراتی که در مورد نحوه فعالیت آنان توسط جامعه وضع می‌شود، رعایت کنند. اشخاص یاد شده نمی توانند در موسسات حسابرسی اعم از عضو یا غیرعضو جامعه، به عنوان شریک یا تحت استخدام مشغول فعالیت باشند.

‏تبصره 3 (الحاقی 1390/04/05)- انعقاد قرارداد همکاری حرفه ای بین موسسات حسابرسی عضو جامعه با یکدیگر و موسسات عضو جامعه با موسسات حسابرسی بین المللی تابع آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده (28‏) این اساسنامه خواهد بود.

‏تبصره 4 (الحاقی 1390/04/05)- در راستای اعمال نظارت حرفه ای، اعضای شاغل انفرادی و موسسات حسابرسی عضو جامعه موظفند یک نسخه از گزارشهای حسابرسی (به صورت کاغذی یا الکترونیکی) خود، از جمله حسابرسی صورتهای مالی، حسابرسی مالیاتی و حسابرسی ویژه و ارزیابی سهام را ظرف یک هفته، پس از تاریخ صدور به صورت مستمر به جامعه ارسال کنند.

تبصره 5 (الحاقی 1390/04/05)- هیات مدیره جامعه مکلف است بانک اطلاعاتی قابل دسترس عموم شامل نام بنگاه اقتصادی، سال مالی، نام حسابرس و بازرس قانونی و اطلاعات کلی و عمومی مربوط به گزارش های مالی قابل انتشار را در سامانه الکترونیکی جامعه مستقر و اطلاعات یاد شده را به روزرسانی نماید، به گونه ای که قابل دسترس برای همه کاربران باشد.

ماده 28 (اصلاحی 1390/04/05)- آیین‌نامه اجرایی این فصل توسط هیات مدیره تهیه و به تصویب شورای عالی جامعه می‌رسد.

فصل چهارم - نظارت حرفه ای

ماده 29 (اصلاحی 1390/04/05)- به منظور اطمینان از ارتقای کیفیت خدمات حرفه ای اعضاء، هماهنگی در روشهای انجام امور حسابرسی و بازرسی قانونی، افزایش کیفیت گزارشهای حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی، پیشگیری از رفتار ناسازگار با شوون حرفه ای و ضرورت گذراندن دوره های بازآموزی توسط اعضاء، همچنین رعایت مقررات قانونی مربوط شامل مفاد این اساسنامه و آیین‌نامه ها و دستورالعملهای اجرایی آن، جامعه بر کار حرفه ای حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی نظارت مستمر دارد.کارگروههای تخصصی و هیات عالی نظارت می‌توانند پرونده ها، اطلاعات و مدارک موسسات حسابرسی و شاغلان انفرادی را در محل استقرار آنها یا در محل جامعه بررسی کنند.

تبصره 1 - نظارت جامعه بر فعالیت حرفه ای اعضاء از طریق کارگروههای تخصصی ذی ربط با نظارت ارکان صلاحیتدار جامعه انجام می‌گیرد. حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی موظفند پرونده ها، اطلاعات و مدارک مورد نیاز را برای بررسی در اختیار کارگروهها قرار دهند. کارگروههای تخصصی یاد شده وظیفه بررسی، رسیدگی، اظهارنظر و ارایه گزارش مقتضی به ارکان ذی صلاح جامعه را انجام خواهند داد.

تبصره 2 - کلیه اطلاعات، مدارک و پرونده های یاد شده در این ماده جزو اسناد طبقه بندی شده تلقی می‌شود و به صورت امانت در اختیار اعضای کارگروهها و ماموران آنها قرار می‌گیرد و افشای مطالب آنها منحصراً در مراجع ذی صلاح مجاز است.

ماده 30 (اصلاحی 1390/04/05)- رعایت مقررات جامعه و پیروی از رهنمودها و تذکرات ابلاغ شده از سوی ارکان ذی صلاح جامعه در مورد رفع نارساییهای خدمت حرفه ای اعضاء توسط آنها الزامی است. عدم توجه اعضاء به موارد اعلام شده در این فصل، مستلزم احاله نتیجه رسیدگی به هیاتهای انتظامی است.

ماده 31 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات مدیره موظف است حداقل هر سال یک بار بر اساس آیین‌نامه نظارت حرفه ای، چگونگی فعالیت حرفه ای اعضای شاغل را بررسی و نتیجه را در پایگاه اطلاع رسانی جامعه منتشر نماید. این بررسی شامل کنترل وضعیت (در مورد موسسات حسابرسی) و کنترل کیفیت حسابرسی می‌باشد.

فصل پنجم - هیاتهای انتظامی

ماده 32 (اصلاحی 1390/04/05)- به منظور رسیدگی به تخلفات انتظامی اعضای جامعه از مقررات مربوط، هیاتهای انتظامی بدوی و هیات عالی انتظامی تشکیل می‌شوند.

تبصره - هیاتهای انتظامی بدوی به تعداد مورد نیاز تشکیل می گردند.

ماده 33 (اصلاحی 1390/04/05)- هر یک از هیاتهای انتظامی بدوی دارای سه عضو اصلی و یک عضو علی البدل است که توسط شورای عالی تعیین و برای مدت سه سال منصوب می‌شوند. تغییر هر یک از اعضای هیاتهای یاد شده قبل از پایان دوره تصدی آنها منحصراً با تصمیم دو سوم آرای اعضای شورای عالی انجام می‌شود.

تبصره 1 - عضو علی البدل در غیاب هر یک از اعضای اصلی، به جای آن انجام وظیفه می کند و همان وظایف و اختیارات و مسئولیتهای عضو اصلی را بر عهده دارد.

تبصره 2 - اعضای هیاتهای انتظامی بدوی باید از بین حسابداران رسمی غیرشاغل انتخاب شوند و هیچ یک از آنها نمی توانند در بیش از یک هیات انتظامی عضویت داشته باشند.

تبصره 3 (اصلاحی 1390/04/05)- رئیس هر یک از هیاتهای انتظامی بدوی توسط شورای عالی تعیین می‌شود.

تبصره 4 - انتخاب مجدد اعضای هیاتهای مذکور بلامانع است.

تبصره 5 - جلسات هیاتها با حضور کلیه اعضاء معتبر است.

ماده 34 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات عالی انتظامی مرکب از سه عضو اصلی و سه عضو علی البدل است. هیات یاد شده با ترکیب زیر تشکیل می‌شود:
1 - یک نفر حسابدار رسمی غیر شاغل به انتخاب شورای عالی جامعه،
2 - یک نفر حسابدار رسمی به انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی،
3 - یک نفر متخصص رشته حقوق به انتخاب وزیر دادگستری.

تبصره 1 - وزیر امور اقتصادی و دارایی و وزیر دادگستری و شورای عالی جامعه هر کدام یک نفر را برحسب مورد ذی ربط با همان شرایط مقرر در بندهای بالا برای عضو اصلی - به عنوان عضو علی البدل تعیین خواهند نمود.

تبصره 2 - عضو علی البدل در غیاب هر یک از اعضای اصلی به جای آنها انجام وظیفه می کند و همان اختیارات و مسئوولیتهای عضو اصلی را بر عهده دارد. هر عضو علی البدل، برحسب مورد، به جای عضو اصلی مربوط فعالیت می نماید.

تبصره 3 - اعضای حسابدار رسمی هیات عالی انتظامی نمی توانند در هیاتهای انتظامی بدوی عضویت داشته باشند.

تبصره 4 - رئیس و نایب رئیس هیات عالی انتظامی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی تعین می‌شود.

‏تبصره 5 (الحاقی 1390/04/05)- مدت تصدی اعضای هیات عالی انتظامی (اصلی و علی البدل) سه سال است و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. هیات یاد شده تا انتخاب اعضای جدید به کار خود ادامه می دهد.

ماده 35 (اصلاحی 1390/04/05)- اعضای شورای عالی، هیات مدیره، هیات عالی نظارت، کارگروههای تخصصی موضوع ماده (15) این اساسنامه نمی توانند به عضویت هیات عالی انتظامی و هیاتهای انتظامی بدوی درآیند.

ماده 36 (اصلاحی 1390/04/05)- تنبیه های انضباطی اعضاء به شرح زیر است:
1 - اخطار بدون درج در پرونده.
2 - توبیخ با درج در پرونده.
3 - ‏ممنوعیت انعقاد هرگونه قرارداد خدمات حرفه ای و تخصصی و پذیرش بازرسی قانونی و حسابرسی در دوره معین.
4 - تعلیق عضویت تا یک سال.
‏5 - تعلیق عضویت از یک تا پنج سال.
6 - لغو عنوان حسابدار رسمی.

‏تبصره 1 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات های انتظامی بدوی با دعوت از متهم و انجام بررسی های لازم رای مقتضی صادر می نمایند. آرای صادر شده توسط هیئتهای انتظامی بدوی در مورد تنبیهات ردیف های (1‏) و (2‏) قطعی است و قابل تجدیدنظر نمی‌باشند.

تبصره 2 - در خصوص تنبیه های انضباطی موضوع ردیفهای (3) تا (6) این ماده پس از صدور رای توسط هیات انتظامی بدوی، مفاد آن توسط دبیرکل به متهم ابلاغ می‌شود. متهم می‌تواند ظرف مدت یک ماه از تاریخ ابلاغ، درخواست تجدیدنظر نماید و دفاعیات خود را کتباً به هیات عالی انتظامی تسلیم کند.

تبصره 3 - دبیرکل جامعه نیز می‌تواند ظرف مهلت مقرر در تبصره (2)، از رای یاد شده تقاضای تجدیدنظر نماید و آن را به طور کتبی به هیات عالی انتظامی تسلیم کند.

تبصره 4 - هیات عالی انتظامی با دعوت از متهم و انجام بررسیهای لازم، رای مقتضی را صادر می کند. این رای در خصوص تنبیه های انضباطی ردیفهای (3) و (4) این ماده قطی و لازم الااجراست و عدم تسلیم به موقع دفاعیه یا عدم حضور متهم در جلسات رسیدگی، مانع از صدور رای نیست. قطعی شدن رای صادره در مورد تنبیه های انضباطی ردیفهای (5) و (6) منوط به تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌باشد. چنانچه وزیر امور اقتصادی و دارایی رای هیات عالی انتظامی را در موارد یاد شده نقض نماید، موضوع و پرونده مربوط را به هیات تشخیص صلاحیت برای اتخاذ رای نهایی ارجاع می دهد.

تبصره 5 - بندهای (ج) و (د) ماده (2) آیین‌نامه تعیین صلاحیت تنها پس از ارجاع وزیر امور اقتصادی و دارایی (مذکور در تبصره (4) بالا) اجرا می‌شود.

تبصره 6 (اصلاحی 1390/04/05)- چنانچه متهم یا دبیرکل جامعه ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ رای، به آرای صادر شده توسط هیات انتظامی بدوی - موضوع تنبیه های ردیفهای (3) تا (6) ماده (36) این اساسنامه - کتباً اعتراض کند، موضوع قابل طرح در مرجع تجدیدنظر است، در غیر این صورت آرای صادره پس از انقضای مهلت یاد شده قطعی و لازم الاجراست. در صورت انجام اعتراض در ظرف مهلت یاد شد پرونده مربوط به هیات عالی انتظامی ارسال خواهد شد.

تبصره 7 (الحاقی 1390/04/05)- هیات های انتظامی موظفند در آرای صادر شده مرتبط با موضوع ردیف های (3‏) تا (6‏) این ماده، تکلیف کارهای در جریان عضو متخلف را مشخص نمایند. در صورتی که رای بر تکمیل کارهای در جریان توسط متخلف باشد، دبیرکل جامعه موظف است نظارت خاص بر فرآیند تکمیل کارهای در جریان اعمال نماید.

‏تبصره 8 ‏(الحاقی 1390/04/05)- دبیرکل جامعه موظف است اساس اشخاصی را که تنبیهات انضباطی موضوع ردیف های (3) تا (6) این ماده در مورد آنها اعمال می‌شود، بلافاصله و علاوه بر موارد مندرج در قسمت اخیر ماده (58) این اساسنامه از طریق پست سفارشی به اطلاع سازمان امور مالیاتی کشور، سازمان بورس و اوراق بهادار و اشخاص طرف قرارداد عضو متخلف (که قرارداد آنها به جامعه ارسال شده است) برساند.

تبصره 9 ‏(الحاقی 1390/04/05)- چنانچه دبیرکل جامعه، هیات عالی نظارت و هیات عالی انتظامی در راستای انجام وظایف خود و رسیدگی به فعالیت حرفه ای حسابداران رسمی، از وقوع جرم مرتبطی مطلع شوند، موظفند علاوه بر سایر اقدامات مقرر در این اساسنامه، مراتب را از طریق دبیرکل جامعه به مراجع قضایی منعکس نمایند.

ماده 37 (اصلاحی 1390/04/05)- رسیدگی به تخلفات انتظامی اعضای شورای عالی جامعه تنها در صلاحیت هیات عالی انتظامی است و هیات مذکور راساً به آن رسیدگی و رای قطعی و نهایی را صادر می نماید.

ماده 37 مکرر (اصلاحی 1392/04/30)- وزیر امور اقتصادی و دارایی مجاز است در مواردی که مقتضی بداند تخلفات، قصور و اهمال کلیه اعضای جامعه را به هیات ویژه رسیدگی با ترکیب زیر ارجاع نماید:
1 - رئیس هیات عالی نظارت (رئیس هیئت).
2 - یک نفر متخصص در امور مالی و محاسباتی به انتخاب وزیر امور اقتصادی و دارایی.
3 - یک نفر متخصص در رشته حقوق مالی به انتخاب وزیر دادگستری.
هیات یادشده به تخلفات، قصور و اهمال کلیه اعضای جامعه مذکور اعم از اعضای شورای عالی، هیات مدیره موسسه حسابرسی، حسابدار رسمی شریک یا شاغل در موسسه حسابرسی، حسابدار رسمی شاغل انفرادی و حسابدار رسمی غیرشاغل رسیدگی و رای قطعی و نهایی را متناسب با تخلف انجام شده به شرح تنبیه‌های انضباطی شش گانه مقرر در ماده (36) این اساسنامه صادر می نماید. رای صادره در مورد تنبیه های انضباطی ردیف های (5) و (6) ماده (36) مذکور پس از موافقت وزیر امور اقتصادی و دارایی قابل اجرا است. دستورالعمل نحوه رسیدگی هیات ویژه رسیدگی، تعیین انواع تخلفات انتظامی و تنبیهات متناسب با آن و سایر موارد مربوط به پیشنهاد هیات ویژه یاد شده به تصویب وزیران امور اقتصادی و دارایی و دادگستری می‌رسد. هیات یاد شده در وزارت امور اقتصادی و دارایی استقرار می یابد.

تبصره 1 (الحاقی 1390/09/13)- در صورتی که به تشخیص هیات ویژه رسیدگی موضوع این ماده بر اثر اقدام یا گزارش خلاف واقع حسابرس عضو جامعه حسابداران رسمی ایران، حقوق عمومی تضییع شده باشد، موضوع توسط رئیس هیات یاد شده همراه با مستندات مربوط برای اعلام به مرجع قضایی صلاحیتدار به وزارت امور اقتصادی و دارایی منعکس می‌شود.

تبصره 2 (الحاقی 1390/09/13)- هیات ویژه رسیدگی موضوع این ماده و همچنین هیئتهای انتظامی موضوع مواد (33) و (34) این اساسنامه می‌توانند تنبیه‌های انضباطی شش گانه مذکور در ماده (36) این اساسنامه را در مورد موسسه حسابرسی متخلف و شرکای موسسه حسابرسی که طبق بند (4) ماده (25) این اساسنامه در مقابل فعالیتهای موسسه، مسئولیت تضامنی دارند، تواماً اعمال نمایند.

تبصره 3(الحاقی 1392/04/30)- رسیدگی به تخلفات کلیه اعضای جامعه به شرح این ماده و صدور رای توسط هیات های انتظامی بدوی و عالی، نافی صلاحیت هیات ویژه رسیدگی نخواهد بود.

تبصره 4(الحاقی 1392/04/30)- مصوبات خلاف مقررات شورای عالی و هیات مدیره، بنا به گزارش هیات عالی نظارت و تایید هیات ویژه رسیدگی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی ابطال می‌شوند.

ماده 38 (اصلاحی 1390/04/05)- انصراف اعضاء از عضویت در جامعه، مانع از رسیدگی و اعمال تنبیه های انضباطی عضو متخلف نیست.

ماده 39 (اصلاحی 1390/04/05)- آن دسته از اعضای جامعه که به تنبیه های مقرر در ردیفهای (4)، (5) و (6) ماده (36) این اساسنامه به طور قطعی محکوم می‌شوند، به ترتیب برای مدت (4) سال، (10) سال و به طور دایم در ارکان جامعه نمی توانند عضویت داشته باشند.

ماده 40 (اصلاحی 1390/04/05)- درخواست پذیرش مجدد اشخاصی که عنوان حسابدار رسمی آنها لغو می‌شود تا مدت (5) سال در هیات تشخیص صلاحیت قابل طرح نیست.

ماده 41 (اصلاحی 1390/04/05)- آیین‌نامه اجرایی این فصل مشتمل بر نحوه رسیدگی هیاتها، تعیین انواع تخلفات انتظامی متناسب با تنبیهات و سایر موارد مربوط با پیشنهاد شورای عالی و به تصویب مشترک وزرای امور اقتصادی و دارایی و دادگستری خواهد رسید.

فصل ششم - مقررات مالی

ماده 42 (اصلاحی 1390/04/05)- درآمدهای جامعه به شرح زیر است:
1 - ورودیه اعضاء.
2 - حق عضویت (ثابت و متغیر)
3 - درآمد برگزاری برنامه های آموزشی و پژوهشی، همایشها و انتشارات.
4 - کمکهای داوطلبانه و هدایای اشخاص.

تبصره 1 (اصلاحی 1390/04/05)- مبلغ ورودیه و حق عضویت، پس از اعمال نظارت مندرج در مواد (51)، (52) و (53) قابل وصول است.

تبصره 2 - دریافت کمکهای داوطلبانه و هدایا پس از تصویب شورای عالی مجاز است.

تبصره 3 - وجوه پرداختی موضوع این ماده توسط اعضاء و دیگر اشخاص، از نظر مالیاتی جزو هزینه های قابل قبول آنها به حساب می‌آید.

ماده 43 (اصلاحی 1390/04/05)- هزینه ها و پرداختهای جامعه در چارچوب بودجه مصوب و با رعایت مقررات این اساسنامه و آیین‌نامه های مربوط انجام می‌شود.

ماده 44 (اصلاحی 1390/04/05)- کلیه اسناد و اوراق مالی و تعهدآور، افتتاح حسابهای بانکی و برداشت از آنها مشترکاً با امضای دبیرکل و یکی از اعضای هیات مدیره خواهد بود و در غیاب دبیرکل به امضای مشترک دو نفر از اعضای هیات مدیره - که یکی از آنها توسط دبیرکل معرفی می‌شود - معتبرمی باشد.

ماده 45 (اصلاحی 1390/04/05)- سال مالی جامعه از تاریخ اول فروردین ماه هر سال شروع و در پایان اسفندماه همان سال خاتمه می یابد. اولین دوره مالی جامعه، از تاریخ تشکیل آن شروع می‌شود.

ماده 46 (اصلاحی 1390/04/05)- در صورت انحلال جامعه، مازاد دارایی بر بدهی آن، مطابق نظر وزیر امور اقتصادی و دارایی، به موسسات علمی - فرهنگی غیرانتفاعی کشور واگذار می‌شود.

فصل هفتم - صورتهای مالی و گزارشهای سالانه جامعه

ماده 47 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات مدیره موظف است صورتهای مالی جامعه و گزارش سالانه خود را حداکثر دو ماه پس از پایان سال مالی به هیات عالی نظارت وزیر امور اقتصادی و دارایی ارایه نماید.

ماده 48 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات عالی نظارت مکلف است ظرف یک ماه از تاریخ دریافت صورتهای مالی و گزارش هیات مدیره، گزارش رسیدگی خود را مطابق مقررات ردیفهای (الف) و (ب) ماده (17) این اساسنامه، به شورای عالی و وزیر امور اقتصادی و دارایی ارایه کند.

ماده 49 (اصلاحی 1390/04/05)- شورای عالی موظف است حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ دریافت گزارش هیات عالی نظارت، در خصوص صورتهای مالی و گزارش هیات مدیره تصمیم گیری کند.

ماده 50 (اصلاحی 1390/04/05)- خلاصه تصمیمات شورای عالی و هیات مدیره باید به نحو مقتضی به اطلاع اعضای جامعه و وزیر امور اقتصادی و دارایی برسد.

فصل هشتم - نظارت عمومی

ماده 51 (اصلاحی 1390/04/05)- شورای عالی باید موارد ذیل را برای وزیر امور اقتصادی و دارایی ارسال نماید:
الف - آیین‌نامه های موضوع بندهای (3) و (4) ماده (8) این اساسنامه.
ب - مبلغ ورودیه و حق عضویت ثابت و متغیر اعضاء موضوع بند (13) ماده (8) این اساسنامه.

ماده 52 (اصلاحی 1390/04/05)- وزیر امور اقتصادی و دارایی موارد یاد شده در ماده (51) را ظرف حداکثر مدت یک ماه از تاریخ وصول آنها، مورد بررسی قرار داده و موارد مغایرت آنها را با قوانین و مقررات جاری کشور تعیین و با ذکر دلیل به شورای عالی جامعه اعلام می نماید. در صورت نبودن مغایرتهای یاد شده، موضوع عدم مغایرت توسط وزیر ظرف مهلت مذکور برای شورای عالی ارسال می‌گردد و چنانچه ظرف مهلت مزبور اعلام نظر ننماید، در حکم موافقت وی تلقی خواهد شد و مصوبه شورای عالی قابل اجراست.

ماده 53 (اصلاحی 1390/04/05)- شورای عالی موظف است مغایرتهای اعلامی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی را رفع کند و آن را برای وی جهت بررسی مجدد برابر با ماده (52) ارسال نماید. در هر صورت رفع مغایرتهای یاد شده توسط شورای عالی الزامی است.

ماده 54 (اصلاحی 1390/04/05)- در مواردی که وزیر امور اقتصادی و دارایی در امور مربوط به وظایف و مسئولیتهای اعضای هیات مدیره، اعضای هیاتهای انتظامی، اعضای شورای عالی، اعضای هیات عالی نظارت و یا سایر اعضای جامعه، تخلف مالی، اداری و انتظامی و یا سایر تخلفات حرفه ای مشاهده و یا احراز نماید رسیدگی به امر را به مراجع قانونی ذی صلاح ارجاع و پیگیری خواهد نمود.

فصل نهم - صدور پروانه حسابداری رسمی

ماده 55 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات تشخیص صلاحیت بعد از تایید صلاحیت حسابداران رسمی، فهرست آنان را برای صدور کارت شناسایی عکسدار به دبیرکل جامعه به طور کتبی معرفی خواهد کرد.

‏ماده 56 (اصلاحی 1390/04/05)- حسابداران رسمی باید دارای کارت شناسایی عکسدار باشند. اشتغال هر حسابدار رسمی به خدمات تخصصی و حرفه ای موضوع بند (ت) ماده (1‏) منوط به دارا بودن پروانه کار صادر شده توسط جامعه است.

تبصره (منسوخ 1390/04/05)- در صورتی که کارت حسابداران رسمی شاغل برابر مقررات به غیرشاغل تبدیل شود، فهرست آنان توسط هیات تشخیص برای دبیرکل جامعه ارسال خواهد شد.

ماده 57 ‏(اصلاحی 1390/04/05)- دبیرکل جامعه موظف است برای هر یک از حسابداران رسمی موضوع ماده (55‏) کارت شناسایی عکسدار صادر نماید. مدت اعتبار کارت شناسایی و پروانه کار موضوع ماده (56‏) چهار سال است و هر چهار سال یک بار تمدید می‌شود.

تبصره ‏1 (اصلاحی 1390/04/05)- هیات تشخیص صلاحیت مکلف است در اجرای بند (ب) ماده (2‏) آیین‌نامه تعیین صلاحیت، از جامعه کسب نظر نماید و بر اساس و به استناد آن اقدام نماید.

تبصره 2 ‏(اصلاحی 1390/04/05)- چنانچه با انجام مفاد تبصره (1‏) این ماده هیات تشخیص صلاحیت اشخاصی از حسابداران رسمی را تایید ننمود، فهرست آنان را به طور کتبی به دبیرکل جامعه اعلام خواهد نمود.

ماده 58 (اصلاحی 1390/04/05)- دبیرکل جامعه در دی ماه هر سال صورت اسامی کلیه حسابداران رسمی را با قید شاغل و غیرشاغل در روزنامه رسمی و حداقل یکی ازروزنامه های کثیرالانتشار منتشر خواهد نمود. اسامی اشخاصی که طی هر سال عنوان حسابدار رسمی آنان لغو یا تعلیق می‌گردد باید بلافاصله از راههای یاد شده به اطلاع عموم، وزیر امور اقتصادی و دارایی و ارکان جامعه و هیات تشخیص صلاحیت برسد.

تبصره (منسوخ 1390/04/05)- مراجع ذی ربط مقرر در این اساسنامه موظفند مشخصات اعضایی را که عنوان حسابدار رسمی آنان لغو یا تعلیق می‌شوند و یا به سایر تنبیه های انضباطی محکوم می گردند برای دبیرکل جامعه و هیات تشخیص صلاحیت به طور کتبی ارسال دارند.

فصل دهم - مقررات متفرقه

ماده 59 (اصلاحی 1390/04/05)- جامعه حسابداران رسمی ایران جامعه ای حرفه ای وغیرسیاسی است و از مجامع حرفه ای موضوع بند (4) ماده (2) قانون مالیاتهای مستقیم - مصوب 1366 - به حساب می‌آید.

ماده 60 (اصلاحی 1390/04/05)- مسئولیت جبران هرگونه خساراتی که از ارایه خدمات تخصصی و حرفه ای اعضاء به اشخاص ثالث وارد شود بر عهده عضو ذی ربط است. در خصوص موسسات حسابرسی در صورتی که داراییهای موسسه برای جبران خسارات کافی نباشد، شرکای موسسه حسابرسی متضامناً مسئول تادیه مانده خسارات هستند.

ماده 61 (اصلاحی 1390/04/05)- عضویت حسابداران رسمی شاغل به طور غیرموظف در شورای عالی، هیات عالی نظارت، هیات های عالی انتظامی و کارگروههای تخصصی جامعه از مصادیق خدمات تخصصی و حرفه ای موضوع بند (ت) ماده (1) این اساسنامه نیست.

ماده 62 (اصلاحی 1390/04/05)- حسابداران رسمی شاغل در سازمان حسابرسی و یا موسسات حسابرسی و یا در نزد سایر حسابداران رسمی ارایه دهنده خدمات حرفه ای مستقل، مجاز به ارایه خدمات تخصصی و حرفه ای مستقل از سازمان و موسسات و اشخاص یاد شده نیستند و عدم مراعات حکم مذکور، تخلف محسوب می‌شود.

ماده 63 (اصلاحی 1390/04/05)- سقف مجاز ارایه خدمات تخصصی و حرفه ای توسط اعضا متناسب با سابقه و تجربه حسابداران رسمی و ترکیب و تعداد کارکنان و سایر شرایط آنها و همچنین روش تعیین حق الزحمه خدمات حرفه ای، به موجب آیین‌نامه هایی خواهد بود که با پیشنهاد شورای عالی جامعه به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد. آیین‌نامه های مزبور باید متضمن معیارهای لازم برای طبقه بندی حسابداران رسمی شاغل و موسسات حسابرسی عضو جامعه باشد.

ماده 64 (اصلاحی 1390/04/05)- عدم حضور هر یک از اعضای شورای عالی جامعه به دلایل غیرموجه در سه جلسه متوالی - به تشخیص حداقل شش نفر از اعضای شورای عالی - به منزله استعفای آنها از عضویت در رکن مربوط است.

ماده 65 (اصلاحی 1390/04/05)- آن دسته از مفاد آیین‌نامه تعیین صلاحیت که با مقررات این اساسنامه مغایرت دارند ملغی می گردند.

ماده 66 (اصلاحی 1390/04/05)- در صورت لزوم، اساسنامه جامعه به ترتیب ذیل اصلاح خواهد شد:
الف - به پیشنهاد شورای عالی و تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیات وزیران؛ یا
ب - با پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و تصویب هیات وزیران.

معاون اول رئیس جمهور - حسن حبیبی

دریافت فایل پی‌دی‌اف