ملاک صلاحیت دیوان عالی کشور در رسیدگی فرجامی به جنایات علیه تمامیت جسمانی

تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/19
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در فرض تعدد جراحات وارده، ملاک صلاحیت دیوان عالی کشور در رسیدگی فرجامی، بیشترین میزان مجازات مربوط به یکی از جراحات بوده و جمع مجازاتها ملاک عمل نیست.

1 - مندرجات پرونده کلاسه --- شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان... اجمالا اشعار بر این دارد که آقای س. ج. از حیث اتهامات عدیده من جمله قدرت نمائی با چاقو و قمه، ایراد ضرب و جرح عمدی نسبت به آقای م. س.، ایراد ضرب عمدی نسبت به آقای ف.چ.، توهین و فحاشی نسبت به مامور نیروی انتظامی (ف.چ.)، تمرد در مقابل مامورین در حین انجام وظیفه تحت تعقیب قانونی قرار گرفته و شعبه یاد شده که عهده دار رسیدگی به امر بوده به موجب دادنامه شماره --- - 92 - 1392/10/08 اتهامات منتسبه به متهم را احراز کرده و با انطباق موارد با موادی چند از قانون مجازات اسلامی 1375 من جمله مواد 2 و 607 و 608 و 269 و 614 و رعایت ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 ، نامبرده را به پرداخت جزای نقدی و تحمل حبس و شلاق و همچنین با استناد به مواد 449 و 559 و 714 و 709 قانون اخیرالذکر به پرداخت چندین فقره دیه و ارش در حق شاکیان خصوصی محکوم کرده است. 2 - مطابق پرونده کلاسه --- شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان... آقایان ف.ف.چ. فرمانده وقت نیروی انتظامی... و م. س.ی. اولی به اتهام ایراد صدمه بدنی عمدی ناشی از تیراندازی خلاف مقررات و دومی به جرم ایراد ضرب و جرح عمدی با استفاده از چاقو موضوع شکایت آقای س.ج. گ. تحت تعقیب قانونی قرار گرفته اند و شعبه یاد شده پس از بررسی های لازم حکم قضایا را طی دادنامه شماره --- - 94 - 1394/03/03 صادر و به موجب آن با انطباق موارد با مواد 616 و 622 و 713 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 متهم ردیف اول (نظامی فرماندهی ف.) را به پرداخت چندین فقره دیه (جمعا 13 درصد دیه های متعلقه) و از حیث جنبه عمومی جرم نیز به استناد تبصره ذیل ماده 614 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1375 به تحمل هفت ماه حبس تعزیری محکوم نموده است. ضمنا در خصوص متهم ردیف دوم م.س. نیز بر مفتوح ماندن پرونده اعلام نظر گردیده. 3 - برابر محتویات پرونده کلاسه --- شعبه دوم دادگاه کیفری دو شهرستان... و به دنبال مفتوح بودن پرونده نسبت به آقای م.س. اقدامات لازمه پیرامون اتهام انتسابی به وی انجام و در نهایت دادگاه مرجوع الیه به شرح دادنامه شماره --- - 94 - 1394/08/28 بر محکومیت نامبرده به پرداخت دیه و نیز تحمل حبس اصدار حکم نموده است و با این استدلال.. در خصوص اتهام آقای م.س. با وکالت ل.س.پ. و ر.الف.ر.ز. مبنی بر ایراد ضرب و جرح عمدی با استفاده از چاقو نسبت به آقای س.ج. به شرح و کیفیت منعکس در پرونده امر و با توجه به اوراق پرونده از جمله شکایت شاکی، گزارش مامورین و تحقیقات معموله از سوی دادیار پرونده و کیفرخواست تنظیمی از ناحیه دادستان و ادله منعکس در آن و مودای گواهی گواهان تعرفه و نظریه پزشکی قانونی و تحقیقات محلی انجام یافته توسط مامورین، دادگاه بزه انتسابی به نامبرده را محرز و مسلّم دانسته فلذا از حیث جنبه خصوصی بزه معنونه به استناد مواد 559 و 709 قانون مجازات اسلامی از بابت 1 - جرح دامیه طاق سر به دو صدم دیه کامله 2 - جرح دامیه کف دست راست به دو صدم دیه کامله در حق س.ج. محکوم می‌نماید... و از حیث جنبه عمومی به استناد ماده 614 قانون مجازات اسلامی نامبرده را به تحمل هشت ماه حبس تعزیری محکوم می‌نماید...الخ. با صدور دادنامه های راقم الذکر و در پی تجدیدنظرخواهی آقایان ف. ف.چ. با وکالت م.ق. و نیز م. س. با وکالت خانم ل. س.پ. نسبت به دادنامه های شماره های 333 - 94 - 1394/03/03 و 883 - 94 - 1394/08/28 هر دو صادره از شعبه دوم دادگاه کیفری دو... سابقه امر به شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان... ارجاع و دادگاه اخیر هم به موجب دادنامه شماره --- - 94 - 1394/11/04 با استدلال این که... چون میزان صدمات وارده به مجنی علیه پرونده بیش از نصف دیه کامله است، لذا رای صادره مطابق ماده 428 قانون آیین دادرسی کیفری قابلیت فرجام خواهی در دیوان عالی کشور دارد... ضمن نفی صلاحیت رسیدگی از خود، قرار عدم صلاحیت را به اعتبار و شایستگی دیوان عالی کشور صادر و پرونده را به مرجع اخیر ارسال که با وصول آن به دفترکل دیوان مزبور و سیر مراحل اداری سرانجام رسیدگی به موضوع به این شعبه محول گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای قاسم پناو عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای مهرداد حبیبی دادیار دادسرای دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض قرار عدم صلاحیت صادره به لحاظ این که موضوع قابل طرح در دیوان عالی کشور نبوده و در صلاحیت محاکم تجدیدنظر است، در خصوص دادنامه شماره --- - 94 - 1394/08/28 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

نظر به این که بزه های معنونه در دادنامه های شماره های 333 - 94 - 1394/03/03 شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان... و 883 - 94 - 1394/08/28 شعبه دوم دادگاه کیفری دو آن شهرستان در زمره هیچ یک از جرائم مشمول مواد 302 و 428 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال 1392 با اصلاحات بعدی نبوده، از طرفی ملاک قابل تجدیدنظر یا فرجام بودن یا نبودن آراء محاکم، میزان مجازات قانونی است و نه مجازاتی که در رای محکومیت تعیین شده است؛ از سوئی دیگر ملاک صلاحیت دیوان عالی کشور در رابطه با جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی هنگامی است که میزان یکی از دیه های متعلقه نصف دیه کامله یا بیش از آن باشد که در مانحن فیه و حسب گواهی های پزشکی قانونی پیوست پرونده چنین نیست، بلکه کیفر هر یک از دیه های مربوطه کمتر از نصف دیه کامله می‌باشد، مضافا در صورت تعدد جراحات، صلاحیت دیوان عالی کشور بر مبنای بیشترین میزان مجازات مربوط به یکی از جراحات است و نه جمع مجازاتها، بنا به مراتب و با توجه به صلاحیت دادگاه‌های تجدیدنظر در رسیدگی به موضوع مستندا به بند 3 ذیل شق ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری ضمن نقض قرار شماره --- - 94 - 1394/11/04 شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان... سابقه امر جهت ادامه رسیدگی به دادگاه صادرکننده رای منقوض محول می‌نماید.

شعبه چهارم دیوانعالی کشور- رئیس و مستشار

قاسم پناوسید حسین بهرامی