شماره پرونده: ه- ع؍ 0002280 شماره دادنامه: 140009970906011449 تاریخ: 23/12/1400
شاکی: آقای حامد جلیلی
طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی(اداره کل تامین اجتماعی استان آذربایجان غربی)
موضوع شکایت و خواسته: تقاضای ابطال مصوبه (آییننامه، بخشنامه، دستور العمل دولتی (در ابطال بند آخر دستورالعمل سازمان تامین اجتماعی موضوع افزایش نمره و اعمال ضریب 20؍1 نسبت به افراد فاقد اخذ حد نصاب آزمون کتبی استخدامی با شناسه 379؍1400؍2000 صادره به تاریخ 1400/02/28)
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی(اداره کل تامین اجتماعی استان آذربایجان غربی) به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
دستورالعمل تامین اجتماعی با شناسه 379؍1400؍2000مورخ 28؍2؍1400 در خصوص اعطای اختیارات هییت مدیره به مدیر عامل مبنی بر افزایش ضریب 20؍1 به افراد فاقد حد نصاب غیر قانونی است تقاضای رسیدگی و صدور حکم بر ابطال قسمت آخر دستورالعمل موصوف به علت مخالفت آن با قوانین مصوب را دارد.
کاهش حدنصاب نمره قبولی داوطلبان آزمون استخدامی سازمان تامین اجتماعی
مدیرکل منابع انسانی سازمان تامین اجتماعی گفت: از داوطلبان شرکت کننده در آزمون استخدامی این سازمان در سال 99 که امتیاز آزمون کتبی آنان مشمول حد نصاب جدید (تعیین شده در مصوبه مذکور) است به تعداد سه برابر ظرفیت جذب در هر عنوان شغلی با کاهش نصاب به 50 درصد بالاتر نمره اخذ شده در هر عنوان شغلی برای شرکت در مصاحبه استخدامی دعوت میشود. به گزارش اداره کل روابط عمومی سازمان تامین اجتماعی، عباس اکبریان افزود: سازمان تامین اجتماعی در راستای تامین نیروی انسانی مورد نیاز خود و با هدف ایجاد فرصت برابر و رقابتی عادلانه رفع تبعیض و منع توصیه در استخدام نیروی انسانی شایسته، با همکاری سازمان سنجش آموزش کشور نسبت به برگزاری آزمون استخدامی در سال 1399 اقدام کرد. وی گفت طبق مفاد دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون و همچنین ضوابط استخدامی سازمان تامین اجتماعی مصوب 30؍4؍1399 ورود به مرحله مصاحبه (3 برابر ظرفیت) مشروط به اخذ 50 درصد نمره مرحله آزمون کتبی تعیین شده است. بر اساس نتایج اعلام شده توسط سازمان سنجش، تعدادی از داوطلبان موفق به کسب حد نصاب مذکور (50 درصد امتیاز آزمون کتبی) شدند که از داوطلبان مذکور برای شرکت در مصاحبه دعوت به عمل آمده و پذیرفته شدگان نهایی جهت طی مراحل استخدام و آغاز به کار در واحدهای تابعه سازمان به هسته گزینش معرفی شدند.
اکبریان افزود: با توجه به اینکه جمعی از شرکت کنندگان موافق به کسب حد نصاب اعلام شده در آزمون کتبی برای ورود به مرحله مصاحبه به میزان 50 درصد (شرط الزامی مقرر در جزء «الف» بند (2-5) ماده (5) ضوابط استخدامی سازمان مصوب 30؍4؍1399 و تبصره بند (7) دفترچه راهنمای ثبت نام آزمون) نشده اند، دو راهکار وجود داشت.
مدیر کل منابع انسانی سازمان تامین اجتماعی با تشریح دو راهکار حل مسئله متقاضیانی که حد نصاب نمره اعلامی را کسب نکرده اند، اظهار داشت: یکی اینکه این سازمان در خصوص افرادی که نصاب 50 درصد نمره را کسب نکرده اند اعلام کند هیچ برنامه و تعهدی ندارد و راهکار دیگر اینکه سازمان تامین اجتماعی در جهت همکاری با داوطلبان مذکور و در راستای ایجاد زمینه ورود جمع بیشتری از شرکت کنندگان به فرایند مصاحبه که موفق به کسب حد نصاب مقرر نشده اند و همچنین به منظور رعایت اصل پاسخگویی اجتماعی و انجام تعهدات خود در زمینه ارائه خدمت به بیمه شدگان و ذینفعان و ایجاد فرصت شغلی جهت جوانان کشور و تامین هرچه سریعتر نیروی انسانی مورد نیاز واحدهای خود، ضمن مدنظر قرار دادن اصل شایسته گزینی و حفظ کیفیت نیروی انسانی جذب شده با کاهش نصاب نمره قبولی به کمتر از 50 درصد حداکثر مساعدت را برای ایجاد امکان بکارگیری داوطلبان شرکت کننده در آزمون استخدامی به عمل آورد.
وی افزود راهکار دوم انتخاب شد و بر این اساس در آبان ماه 1399 برای جذب پیمانی و قراردادی (موسسات و شرکت های تابعه) کارنامه سه برابر ظرفیت با کاهش نصاب به کمتر از 50 درصد تعیین شده ولی با مکاتبه مرجع نظارتی و ارسال تصویر مکاتبه به دستگاه های نظارتی مختلف، این انعطاف و تسهیل با مانع مواجه شد. به منظور رفع مشکل، پس از چند مرحله بحث و بررسی موضوع، با پیگیری مدیر عامل و موافقت هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی، حد نصاب امتیاز آزمون کتبی در عناوین شغلی به میزان پنجاه درصد بالاترین امتیاز در آزمون کتبی در هر عنوان شغلی کاهش یافت.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
الف:
1- عدم رعایت اصول حقوقی ناشی از قانون اساسی و سایر قوانین و مقررات حاکم بر سازمان تامین اجتماعی ازجمله:
2- ماده1 قانون تامین اجتماعی مصوب سال 1354،
3- ماده 14 آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی «ورود به خدمت افراد در سازمان از طریق آزمون کتبی و مصاحبه، گزینش و اصل شایستگی صورت میگیرد و در ادامه با توجه به ماده 15 این آییننامه شرایط ورود به خدمت برای افراد در سازمان تعیین شده و در هیچ کدام امکان اعطای امتیاز خاص برای هیچ کسی در هیچ یک از مراحل استخدامی و قبل از آن وجود ندارد
ب: در آراء متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری، برقراری امتیازات خاص استخدامی برای برخی افراد به غیر از آنچه در قانون مقرر شده، در دستگاههای اجرایی، از جمله دستگاههای اجرایی خارج از شمول قانون مدیریت از جمله تامین اجتماعی به علت مغایرت با بند 9 اصل 3 قانون اساسی درفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه مردم در تمام زمینه های مادی و معنوی و اصل 28 قانون اساسی تکلیف دولت به اینکه برای همه افراد امکان انتقال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل فراهم نماید) مردود است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
در پرونده الکترونیکی مستندی مبنی بر ابلاغ مراتب به سازمان طرف شکایت ویا وصول پاسخ ملاحظه نشد.
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد شکایت با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود:
ادعای مغایرت با شرع نشده است.
پرونده شماره ه- ع؍0002280 مبنی بر درخواست ابطال بند آخر دستورالعمل شماره 379؍1400؍2000 مورخ 28؍2؍1400 سازمان تامین اجتماعی با موضوع افزایش نمره و اعمال ضریب 20؍1 نسبت به افراد فاقد حد نصاب لازم آزمون کتبی استخدامی در جلسه مورخ 8؍12؍1400 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات با اکثریت آرا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی:
اولاً براساس ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 مقرر گردیده: «کلیه دستگاههای اجرایی به استثناء نهادها، موسسات و تشکیلات و سازمانهایی که زیرنظر مستقیم مقام معظم رهبری اداره میشوند، وزارت اطلاعات، نهادهای عمومی غیردولتی که با تعریف مذکور در ماده (3) تطبیق دارند، اعضاء هیات علمی و قضات، دیوان محاسبات، شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام و مجلس خبرگان رهبری مشمول مقررات این قانون میشوند و در خصوص نیروهای نظامی و انتظامی مطابق نظر مقام معظم رهبری عمل میشود.» بر اساس بند 10 قانون فهرست نهادها و موسسات عمومی غیر دولتی مصوب 1373 نیز، سازمان تامین اجتماعی جزء نهادها و موسسات عمومی غیر دولتی محسوب گردیده است، لذا سازمان مذکور از شمول قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 خارج و مشمول آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی اصلاحی مصوب 1394 میباشد.
ثانیاً براساس ماده 14 آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی اصلاحی مصوب 1394 مقرر گردیده: «ورود به خدمت افراد در سازمان از طریق آزمون کتبی و مصاحبه، گزینش و براساس اصل شایستگی صورت میگیرد. ضوابط برگزاری آزمون و گزینش به تصویب هیات مدیره خواهد رسید.»، لذا تعیین شرایط آزمون ورودی استخدامی سازمان تامین اجتماعی در اختیار هیات مدیره این سازمان میباشد.
بنابه مراتب مذکور و با عنایت به اینکه اکثر داوطلبان شرکت کننده در آزمون موضوع دستورالعمل معترض عنه حد نصاب تعیین شده در آزمون را کسب ننموده و ظرفیت های شغلی موضوع آزمون مذکور فاقد پذیرفته شده جهت طی سایر مراحل استخدام بوده و به جهت وضع ناشی از شیوع بیماری کرونا برگزاری آزمون مجدد با صعوبت و اتلاف هزینه و وقت همراه بوده و سازمان مذکور طی دستورالعمل معترض عنه ضریب 20؍1 را نسبت به تمامی داوطلبان به صورت یکسان اعمال نموده تا افرادی که حائز نمره های بالاتری بوده اند، بتوانند به مرحله مصاحبه راه یابند و این نصاب در سایر مراحل استخدامی از جمله مصاحبه حضوری نیز لحاظ نگردیده، لذا بند آخر دستورالعمل معترض عنه موجب اعمال تبعیض ناروا نسبت به داوطلبان شرکت کننده در آزمون نبوده و متضمن حکمی مغایر با قوانین و مقررات مذکور و خارج از حدود اختیارات مرجع صدور آن و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
یداله اسمعیلی فرد
نایب رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
پرونده شماره ه- ع/0002280 مبنی بر درخواستِ 1- الزام سازمان تامین اجتماعی به اجرای دستورالعمل شماره 1000/1400/2000 (مورخ 24/5/1400 سازمان تامین اجتماعی) و طی مراحل استخدامی نسبت به متقاضی و ابطال مراحل استخدامی در خصوص استخدام کارشناس امور بیمه شهرستان چایپاره و 2- ابطال دستورالعمل شماره 379/1400/2000 (مورخ 28/2/1400 سازمان تامین اجتماعی) با موضوع افزایش نمره و اعمال ضریب 20/1 نسبت به افراد فاقد حد نصاب آزمون کتبی استخدامی، در جلسه مورخ 4/10/1400 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت، که اعضا نسبت به بند دوم موضوع شکایت اظهار نظر کرده و به تفکیک در خصوص بند اول موضوع شکایت به شرح ذیل اقدام به اظهار نظر نمودند:
نظریه اتفاقی هیات تخصصی استخدامی
نظر به اینکه موضوع شکایت شاکی، الزام سازمان تامین اجتماعی به اجرای دستورالعمل شماره 1000/1400/2000 (مورخ 24/5/1400 سازمان تامین اجتماعی) و طی مراحل استخدامی نسبت به متقاضی و ابطال مراحل استخدامی در خصوص استخدام کارشناس امور بیمه شهرستان چایپاره میباشد، علیهذا با توجه به موردی بودن شکایت مانحنفیه، موضوع مشمول نظامات و مقررات مندرج در ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری (مصوب 1392) نگردیده و اعضای هیات تخصصی استخدامی به اتفاق، نظر بر عدم صلاحیت هیات عمومی در رسیدگی به موضوع شکایت داشته و پرونده مطابق بند «د» ماده 15 آییننامه اداره جلسات هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری (مصوب 1393) به هیات عمومی ارسال میگردد.
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
پرونده شماره ه- ع/0002280 مبنی بر درخواستِ 1- الزام سازمان تامین اجتماعی به اجرای دستورالعمل شماره 1000/1400/2000 (مورخ 24/5/1400 سازمان تامین اجتماعی) و طی مراحل استخدامی نسبت به متقاضی و ابطال مراحل استخدامی در خصوص استخدام کارشناس امور بیمه شهرستان چایپاره و 2- ابطال دستورالعمل شماره 379/1400/2000 (مورخ 28/2/1400 سازمان تامین اجتماعی) با موضوع افزایش نمره و اعمال ضریب 20/1 نسبت به افراد فاقد حد نصاب آزمون کتبی استخدامی، در جلسه مورخ 4/10/1400 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت، که اعضا نسبت به بند اول موضوع شکایت اظهار نظر کرده و به تفکیک در خصوص بند دوم موضوع شکایت به شرح ذیل اقدام به اظهار نظر نمودند:.
نظریه اتفاقی هیات تخصصی استخدامی
نظر به اینکه اعمال ضریب 20/1 نسبت به امتیاز اشخاص متقاضی که موفق به اخذ حد نصاب اولیه در آزمون کتبی استخدامی نشدهاند، در مراحل بعدی منجر به دارا شدن اولویت بالاتری نسبت به برخی از داوطلبانی خواهد شد که در ابتدا حد نصاب آزمون کتبی را کسب کردهاند، علیهذا هرچند سازمان تامین اجتماعی به موجب ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری (مصوب 8/7/1386) مشمول قانون مذکور نمیگردد، لکن اعطای ضریب مذکور به اشخاص متقاضی فاقد حد نصاب آزمون کتبی، تبعیض ناروا بوده و با بند 9 اصل سوم قانون اساسی و اصل لزوم رعایت برابری فرصتهای شغلی در حقوق اداری مغایرت دارد.
بنا به مراتب فوق، دستورالعمل شماره 379/1400/2000 (مورخ 28/2/1400 سازمان تامین اجتماعی)، به اتفاق آرای اعضای هیات تخصصی استخدامی، مغایر قوانین و قابل ابطال تشخیص میگردد و پرونده طبق بند «الف» ماده 15 آییننامه اداره جلسات هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری (مصوب 1393)، جهت طرح در هیات عمومی دیوان عدالت، به اداره کل هیات عمومی ارسال میشود.
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
قوانین ومقررات استنادی:
-قانون تامین اجتماعی مصوب 1354/04/03 با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1 - به منظور اجراء و تعمیم و گسترش انواع بیمههای اجتماعی و استقرار نظام هماهنگ و متناسب با برنامههای تامین اجتماعی، همچنین تمرکز وجوه و درآمدهای موضوع قانون تامین اجتماعی و سرمایهگذاری و بهرهبرداری از محل و جوه و ذخائر، سازمان مستقلی به نام «سازمان تامین اجتماعی» وابسته به وزارت بهداری و بهزیستی که در این قانون «سازمان» نامیده میشود، تشکیل میگردد. سازمان دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری است و امور آن منحصراً طبق اساسنامهای که به تصویب هیات وزیران میرسد، اداره خواهد شد.
تبصره 1 - صندوق تامین اجتماعی موضوع ماده (10) قانون تشکیل وزارت بهداری و بهزیستی، مصوب تیرماه 1355 در سازمان ادغام و کلیه و ظایف و دارائی و مطالبات و دیون و تعهدات صندوق مذکور، به سازمان منتقل میشود.
تبصره 2 - کلیه و احدهای اجرایی تامین اجتماعی سازمانهای منطقه ای بهداری و بهزیستی استانها، موضوع ماده 6 قانون تشکیل وزارت بهداری و بهزیستی مصوب تیرماه 1355، از سازمانهای مذکور منتزع و با کلیه وظایف و دارائی و مطالبات و دیون و تعهدات به «سازمان» منتقل میشود.
تبصره 3 - کلیه کارکنان سازمان تامین اجتماعی سابق که در اجرای ماده 6 قانون تشکیل و زارت بهداری و بهزیستی به سازمانهای منطقه ای بهداری و بهزیستی استانها منتقل شده اند و همچنین کارمندانیکه توسط سازمانهای مذکور به منظور انجام و ظایف مربوط به تامین اجتماعی در نواحی بهداری و بهزیستی طبق آییننامه استخدامی بیمه های اجتماعی استخدام شده و عملا در کار تامین اجتماعی اشتغال دارند و کلیه حقوق و مزایای خود را از محل اعتبارات پرسنلی و اداری تامین اجتماعی دریافت میدارند به سازمان منتقل میشوند.
-ماده 14 آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی
(ورود به خدمت افراد در سازمان از طریق آزمون کتبی و مصاحبه، گزینش و اصل شایستگی صورت میگیرد و در ادامه با توجه به ماده 15 این آییننامه شرایط ورود به خدمت برای افراد در سازمان تعیین شده و در هیچ کدام امکان اعطای امتیاز خاص برای هیچ کسی در هیچ یک از مراحل استخدامی و قبل از آن وجود ندارد)
-قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1358/09/12 همه پرسی بازنگری شده در تاریخ 6/5/68
بند9 اصل سوم - رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه، در تمامزمینههای مادی و معنوی.
اصل بیست و هشتم - هر کس حق دارد شغلی را که بدان مایل است ومخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست برگزیند. دولت موظف است با رعایت نیاز جامعه به مشاغل گوناگون برایهمه افراد امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید.