صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/09/18
برگزار شده توسط: استان بوشهر/ شهر جم
موضوع
دادسرای صالح جهت رسیدگی به جرائم مطبوعاتی سیاسی
پرسش
در صورت وقوع جرائم سیاسی و مطبوعاتی در حوزه قضایی غیر از مرکز استان، دادسرای صالح جهت انجام تحقیقات کدام دادسرا میباشد؟
نظر هیات عالی
قلمرو اجرایی مواد 26 و 401 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، ناظر به دو امر متفاوت بوده و تعارضی بین این دو ماده نیست، به گونه ای که هر یک در جای خود قابل اعمال اند؛ ماده 26 ناظر به تعیین دادسرای صالح در انجام تحقیقات مقدماتی، در خصوص جرایمی است که دادگاه محل وقوع جرم صالح به رسیدگی نمیباشد، (مانند صلاحیت دادگاه کیفری یک مرکز استان در رسیدگی به جرایم سیاسی و مطبوعاتی)؛ اما ماده 401 ناظر به تعیین وظایف و اختیارات دادسرای محل وقوع جرم در مواردی است که به لحاظ وقوع جرایم موضوع صلاحیت دادگاه کیفری یک، پرونده امر، منتهی به صدور کیفرخواست از سوی دادسرای محل وقوع جرم شده است؛ ولکن در حوزه قضایی دادسرای یاد شده دادگاه کیفری یک مستقر نمیباشد. در این صورت، وظایف و اختیاراتی نظیر شرکت در جلسه دادگاه و دفاع از کیفرخواست بر عهده دادسرای محل وقوع جرم است. بنابراین؛ نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان جم استان بوشهر، موجه و مورد تائید است.
نظر اکثریت
به موجب ماده 26 قانون آیین دادرسی کیفری، اصل؛ صلاحیت دادسرای در معیت دادگاه صالح بوده و استثناء ماده مذکور ماده 401 قانون فوق بوده است. به عبارت دیگر ماده 401 قانون مذکور به عنوان مصداق و مکمل تبصره 1 ماده 296 قانون فوق بوده و شامل استثناء مذکور در قسمت اخیر ماده 26 میباشد. لکن ماده 305 قانون آیین دادرسی کیفری، فقط ناظر به صلاحیت دادگاه کیفری یک مرکز استان بوده و ذکری از صلاحیت دادسرا نشده است؛ فلذا صلاحیت دادسرا تابع اصل مذکور در ماده 26 (دادسرای در معیت دادگاه) میباشد. بنابراین تحقیقات جرم مزبور در صلاحیت دادسرای مرکز استان میباشد.
نظر اقلیت
به موجب استثناء وارده به ماده 26 قانون آیین دادرسی کیفری و حسب ماده 401 قانون مزبور که به صلاحیت دادسرای محل وقوع جرم (چنانچه دادگاه صالح، دادگاه کیفری یک باشد) اشاره شده است. لذا از آنجایی که جرم مطبوعاتی و سیاسی به موجب ماده 305 در صلاحیت دادگاه کیفری یک مرکز استان میباشد؛ لذا دادسرای صالح به موجب ماده 401 میبایست تعیین گردد که همان دادسرای محل وقوع جرم میباشد.