بسمه تعالی
هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
شماره پرونده: ه- ت/0200007 (0003636)
شماره دادنامه سیلور: 140231390000369786 تاریخ: 18/02/1402
شاکی: آقای یعقوب محمدی
طرف شکایت: معاونت حقوقی نهاد ریاست جمهوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال های بندهای 1 و 4 ماده 16 اساسنامه بنیاد فرهنگی هنری رودکی (موضوع تصویب نامه شماره 9305/ت 24738 ه- مورخ 4/3/1381 هیات وزیران)
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
شاکی دادخواستی به طرفیت معاونت حقوقی نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال های بندهای 1 و 4 ماده 16 اساسنامه بنیاد فرهنگی هنری رودکی (موضوع تصویب نامه شماره 9305/ت 24738 ه- مورخ 4/3/1381 هیات وزیران) به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 16- منابع مالی بنیاد عبارتند از:
1- اعتباراتی که همه ساله تحت عنوان کمک به بنیاد با تصویب هیات امنا و پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی طی ردیف اختصاصی در بودجه سالانه کشور منظور میشود.
4- دریافت تسهیلات و هدایا به صورت ریالی و ارزی از منابع داخلی و خارجی با تایید هیات امنا.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
به استحضار می رساند مصوبه مورد شکایت مغایر ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380، ماده 5 همان قانون که به عنوان ماده 71 مکرر قانون محاسبات عمومی میباشد، ماده 60 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب سال 1393 و اصول 40، 52 و 53 قانون اساسی میباشد و درخواست ابطال آن را دارم.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امور حقوقی دولت معاونت حقوقی رئیس جمهور به موجب لایحه شماره 47587/21364 مورخ 1401/02/12 به طور خلاصه توضیح داده است که:
1. با توجه به ماهیت بنیاد رودکی که به موجب قانون تشکیل بنیاد فرهنگی و هنری رودکی مصوب 1379 به عنوان نهاد عمومی غیر دولتی تعریف شده و با عنایت به تعریف ماده (3) قانون مدیریت خدمات کشوری از موسسه و نهاد عمومی غیر دولتی که به موجب آن بیش از پنجاه درصد بودجه سالانه آن از محل منابع غیر دولتی تامین میشود و لذا مفهوم مخالف آن، این است که تامین بخشی از بودجه این دسته از دستگاه های اجرایی از محل منابع دولتی امکان پذیر است و با توجه به این که در ماده (5) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت 1380 (ماده 71 مکرر قانون محاسبات عمومی) نیز ممنوعیت پرداخت هدایا و کمکهای نقدی و غیر نقدی از طرف وزارتخانه ها، موسسات و شرکتهای دولتی به دستگاه های اجرایی به طور مطلق بیان نشده و در آن قید (به جز در مواردی که در مقررات قانونی مربوط تعیین شده یا میشود) آمده است و از آنجا که هر گونه پرداخت کمک به موسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی تابع قانون ضوابط پرداخت کمک و یا اعانه به افراد و موسسات غیر دولتی موضوع ماده (71) قانون محاسبات عمومی کشور و مبتنی بر بودجه سالیانه دستگاه کمک دهنده است، ایرادات شاکی در خصوص بند (1) ماده (16) اساسنامه بنیاد رودکی دایر بر منظور نمودن اعتباراتی که همه ساله تحت عنوان کمک به بنیاد با تصویب هیات امنا و پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی طی ردیف اختصاصی در بودجه سالانه کشور منظور میشود به عنوان یکی از منابع مالی بنیاد از حیث مغایرت با قانون اساسی و سایر قوانین وارد نیست؛ خصوصاً با توجه به این که در بند مذکور تصریح شده که این اعتبارات در بودجه سالانه کشور منظور شده و تخصیص می یابد.
2. در خصوص بند (4) ماده (16) اساسنامه هم که عبارت منابع داخلی مندرج در آن برای شاکی محل ابهام بوده، بنا به ادله فوق ایراد حقوقی و قانونی خاصی بر آن مترتب به نظر نمی رسد و در این باره مطمئناً دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری، در صورتی که وجوهی را در قالب هدایا و تسهیلات ارزی و ریالی به بنیاد رودکی پرداخت می نمایند، در چارچوب و با رعایت ماده (5) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب (ماده 71 مکرر قانون محاسبات عمومی) ماده (60) قانون الحاق برخی مواد به مقررات مالی دولت (2) مصوب 1393 و قانون ضوابط پرداخت کمک و یا اعانه به افراد و موسسات غیر دولتی موضوع ماده (71) قانون محاسبات عمومی کشور اقدام می نمایند؛ و در صورت تخلف، نهادهای نظارتی مالی ضمانت اجراهای لازم را اعمال خواهند نمود. از طرفی دیگر، در بند (4) ماده (16) دریافت تسهیلات از منابع داخلی منوط به تایید هیات امنای بنیاد شده و در این باره، طبق صدر و بند (6) ماده (11) اساسنامه هیات امنا موظف است با «رعایت قوانین و مقررات مربوط» اقدام به «بررسی و تصویب اخذ تسهیلات و انواع مشارکت ها» بنماید.
پرونده شماره ه- ع / 0200007 مبنی بر درخواست بندهای (1) و (4) ماده (16) اساسنامه بنیاد فرهنگی و هنری رودکی (موضوع تصویبنامه شماره 9305/ت24738ه- مورخ 04/03/1381 هیات وزیران)، در جلسه مورخ 10/02/1402 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
صرف نظر از اینکه ماده (60) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب سال 1393 موخر بر تصویب مصوبه مورد اعتراض است و قابلیت استناد ندارد، بر مبنای ماده (5) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقرر شده است که: «پرداخت هرگونه وجهی توسط وزارتخانهها، موسسات دولتی موضوع ماده (2) این قانون به دستگاههای اجرایی به عنوان کمک یا هدیه به صورت نقدی و غیرنقدی به جز در مواردی که در مقررات قانونی مربوط تعیین شده یا میشود ممنوع است». بر همین اساس اعطای کمک و تامین هزینههای بنیاد فرهنگی و هنری رودکی در بند (1) ماده (16) اساسنامه منطبق بر مقررات قانونی مربوط، و در بودجه سنواتی است و از این حیث ایرادی بر آن مترتب نیست. ضمن اینکه ماده (4) قانون موصوف نیز دارای دو حکم است که قسمت ابتدایی ماده به صورت مطلق دریافت هرگونه وجه و کالا از سوی دستگاههای اجرایی را منع نموده اما در فراز دوم اخذ هدایا و کمک را در صورتی که در قبال معامله باشد واجد ممنوعیت دانسته و بنا بر مفهوم مخالف آن در فرضی که کمک در قبال معامله با آن دستگاه نباشد فاقد ممنوعیت میباشد که در ما نحن فیه نیز انجام معامله در قبال آن نمیباشد تا قابل ابطال تشخیص گردد.
بنا به مراتب فوق، بندهای (1) و (4) ماده (16) اساسنامه بنیاد فرهنگی و هنری رودکی (موضوع تصویبنامه شماره 9305/ت24738ه- مورخ 04/03/1381 هیات وزیران) در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری