هیات تخصصی شوراهای اسلامی
شماره پرونده: ه- ع/97/1430 شماره دادنامه: 9709970906010380 تاریخ: 28/11/97
شاکی:آقای محمد رضا فاضل
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر تهران، کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، شهرداری منطقه 22 تهران
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بند 31-16 دفترچه ضوابط و مقررات طرح تفصیلی جدید شهر تهران مصوب کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران 2- ابطال بخشنامه شماره 80/1313790 مورخ 21/11/96 معاونت شهرسازی و معماری شهردار تهران
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1- شورای شهر تهران مصوبه ای تحت عنوان « ارزش بهینه ناشی از اجرای طرح جامع و تفصیلی جدید شهر تهران » به تصویب رسانده که همان عوارض تغییر کاربری اراضی با عنوان جدید میباشد. 2- مستند شورای شهر تهران، تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده میباشد. در صورتی که با توجه به ماهیت عوارض تغییر کاربری اراضی در قالب تعریف ماده 1 قانون مالیات بر ارزش افزوده جزء کالا یا ارائه خدمات قرار نمی گیرد. 3- مستند دیگر شورای شهر تهران، بند 1 پیوست شماره 5 سند اصلی طرح جامع شهر تهران در سال 86 میباشد که طی دادنامه شماره 1447-24/12/95 هیات عمومی دیوان ابطال گردید. لذا طبق اختیارات ماده 71 قانون شوراها، تصویب آن در صلاحیت شورای شهر تهران نیست. 4- ردیف 2 بند 1-3 -8 سند اصلی طرح جامع شهر تهران سال 86، دقیقاً اشاره به اخذ انواع مالیات اجاره بهاء نقل و انتقال و ساخت و ساز و امثال آن دارد و ارتباطی با عوارض تغییر کاربری اراضی ندارد. 5- استناد دیگر شورا، مصوبه کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی با عنوان بند 31-16 دفترچه ضوابط و مقررات طرح تفصیلی شهر تهران مبنی بر نحوه اخذ عوارض تغییرکاربری عرصه اراضی و املاک ناشی از بهینه بندی طرح تفصیلی جدید براساس بند 1 پیوست شماره 5 سند مذکور میباشد. در حالی که خود این بند 1 توسط هیات عمومی دیوان ابطال شده لذا بند 31-16 هم باطل تلقی میگردد و اثری در مصوبه 8/11/93 شورای شهر تهران (مورد شکایت) ندارد. 6- مخالفت مصوبه شورای شهر با بند 3 ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی که بررسی و تصویب طرح تفصیلی را در صلاحیت کمیسیون ماده 5 قرار داده و از طرفی تغییر کاربری اراضی بر اساس ماده 71 قانون شوراها در صلاحیت شورای شهر نیست. لذا بالتبع نمی تواند در این خصوص مبادرت به وضع عوارض نماید. 7- هم چنین ابطال بخشنامه شماره 80/1313790 معاونت شهرسازی و معماری شهردار تهران که عوارض ارزش بهینه املاک در مناطق را با استناد به مصوبه مورد شکایت شورا، اعلام نموده است را در خواست دارم. 8- شورای شهر تهران بدون در نظر گرفتن قوانین فوق و قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح های دولتی و ماده 7 لایحه قانونی خرید اراضی و املاک مورد احتیاج دولت و شهرداری و دادنامه شماره 437-438 مورخ 25/6/86 و شماره 1447 مورخ 24/12/95، این مصوبه را به تصویب رسانده است.
متن مقرره مورد شکایت: 31-16: نحوه اخذ عوارض تغییر کاربری عرصه اراضی و املاک، از کاربری های طرح تفصیلی پیشین (از جمله اراضی فاقد کاربری و اراضی و املاک با کاربری های خدماتی) به کاربری های جدید، منبعث از پهنه بندی طرح تفصیلی جدید بر اساس بند یک پیوست شماره پنج طرح جامع جدید شهر تهران قابل اقدام است.
بخشنامه 80/1313790 - 21/11/96
نحوه محاسبه عوارض ارزش بهینه املاک در مناطق اصلاح شد.
نحوه محاسبه عوارض ارزش بهینه املاک در مناطق با پیگیری کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران اصلاح شد. به گزارش ایسنا به دنبال تصویب مصوبه مربوط به لایحه عوارض ارزش بهینه در سال 93 و اعتراض گروهی از شهروندان نسبت به نحوه محاسبه عوارض ارزش بهینه ناشی از اجرای مفاد طرح تفصیلی شهر تهران، کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر نسبت به پیگیری موضوع و برگزاری نشست های کارشناسی متعدد اقدام کرد. بر اساس گزارش کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران، پس از انجام بررسی ها و برگزاری جلسات نهایتاً به موجب ابلاغ معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران مقرر شد نحوه محاسبه میزان عوارض ارزش بهینه متعلق به املاک و اراضی واقع شهر تهران دقیقاً بر اساس مفاد مصوبه شورای اسلامی شهر تهران اجرایی شود.
و به این ترتیب در ساز و کار نحوه محاسبه عوارض، اصلاحاتی به شرح ذیل صورت گرفت: 1- نحوه محاسبه بند (الف) مصوبه (عوارض O) با در نظر گرفتن پهنه وقوع ملک در زمان صدور پروانه ملاک عمل قرار گیرد. 2- عوارض بند (ب) مصوبه (عوارض O1) برای املاکی که دارای کاربری مسکونی در طرح تفصیلی قدیم هستند و در زمان صدور پروانه نیز در یکی از پهنه های مسکونی(R) (با حداکثر تراکم ساختمانی 300 درصد قرارگرفته) محاسبه نشود. 3- عوارض بندهای (الف) و (ب) مصوبه (عوارض O و O1) برای املاکی که در طرح تفصیلی قدیم، دارای کاربری مسکونی و در زمان صدور پروانه نیز علی رغم قرار گرفتن در یکی از پهنه های M و S درخواست بنای صرفاً مسکونی دارند، محاسبه نشود. 4- عوارض بندهای (الف) و (ب) مصوبه عوارض O و O1 برای املاکی که دارای پروانه معتبر (صادره قبل از سال 94) بر اساس ضوابط و مقررات طرح تفصیل جدید میباشند و در حال حاضر درخواست صدور پروانه تغییر نقشه (به استثنای پرونده های تجمیعی) دارند، محاسبه نشود.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: رییس شورای شهر تهران طی یک لایحه دفاعیه، در پاسخ به تقاضای ابطال مصوبه شورا، مواردی را به شرح زیر اظهار داشت:
مصوبه ارزش بهینه ناشی از اجرای طرح جامع و تفصیلی جدید شهر تهران با استناد به قوانین و مقررات ذیل به تصویب رسیده است: 1- بند 16 ماده 71 قانون شوراها مبنی بر تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و تغییر نوع و میزان آن که در صلاحیت شورا است. 2- ماده 77 قانون شوراها مبنی بر صلاحیت شورای شهر در خصوص وضع عوارض به منظور تامین بخشی از هزینه های خدماتی و عمرانی شهر. 3- ماده 5 آییننامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراها مبنی بر صلاحیت شورا در تعیین نحوه وضع و وصول عوارض (البته وفق دادنامه شماره 361- 9/9/82 هیات عمومی دیوان عدالت اداری محدوده این آیین را در خصوص صلاحیت شورای شهر کاهش داده است). 4- ماده 14 آییننامه فوق الذکر مبنی بر خود کفایی شهرداری و تامین هزینه های خدماتی و عمرانی توسط خود شهرداری. 5- تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده 6- ماده 52 قانون مالیات بر ارزش افزوده 7- بند 1 پیوست شماره 5 سند جامع شهر تهران (86) 8- ردیف 2 بند 3-1-8 سند جامع شهر تهران (86) 9- بند 16 دفترچه ضوابط و مقررات طرح تفصیلی جدید شهر تهران لذا رد شکایت مطروحه مورد استدعاست.
نظر به این که نسخه دوم دادخواست طبق نامه شماره 12298 مورخ 16/5/97 مورخ 23/5/97 به طرف شکایت ابلاغ گردیده و ظرف موعد قانونی (یک ماه) پاسخی واصل نشده است، لذا وفق ماده 83 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری پرونده مهیای رسیدگی و اتخاذ تصمیم در هیات عمومی دیوان میباشد.
هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق اعضاء حاضر در جلسه به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
طبق بند 3 ماده (1) قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن طرح تفصیلی عبارت از طرحی است بر اساس معیارها و ضوابط کلی طرح جامع شهر نحوه استفاده از زمینهای شهری در سطح محلات مختلف شهر و موقعیت دقیق زمین برای هر یک از آنها و وضع دقیق و تفصیلی شبکه عبور و مرور و میزان و تراکم جمعیت و تراکم ساختمانی در واحدهای شهری و اولویت های مربوط به مناطق بهسازی و نوسازی و توسعه و حل مشکلات شهری و موقعیت کلیه عوامل مختلف شهری در آن تعیین میشود و بر اساس ماده (5) اصلاحی قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب 21/1/88 بررسی و تصویب طرح های تفصیلی شهری و تغییرات آنها در هر استان به وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار (و در غیاب وی معاون عمرانی استانداری) و با عضویت شهردار و نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی و همچنین رئیس شورای اسلامی شهر ذی ربط و نماینده سازمان نظام مهندسی استان (با تخصص معماری یا شهرسازی) بدون حق رای انجام میشود. تغییرات نقشه های تفصیلی اگر براساس طرح جامع شهری موثر باشد باید به تایید مرجع تصویب کننده طرح جامع (شورای عالی شهرسازی و معماری ایران یا مرجع تعیین شده از طرف شورای عالی) برسد. طبق ماده 74 قانون شهرداریها، شهرداری با تصویب شورای اسلامی شهر آییننامه اجرایی وصول عوارض شهرداری را تدوین و تنظیم می کند. بنابراین بند (31-16) از دفترچه ضوابط و مقررات طرح تفصیلی یکپارچه شهر تهران مصوب کمیسیون ماده (5) شورای عالی معماری و شهرسازی ایران و بخشنامه شماره 1313790/80 مورخ 21/11/1396معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جواد جباریرئیس هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری