هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع
شماره پرونده: ه- ع/94/637 دادنامه: 9709970906000021 تاریخ: 29/1/97
شاکی: آقای علیرضا اویسی فرزند حبیب اله
طرف شکایت: وزارت جهاد کشاورزی- سازمان امور اراضی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره 20999/020 مورخ 12/6/86 وزیر جهاد کشاورزی (بند (ب) و (پ) دستورالعمل شماره 39780/020 مورخ 9/11/86) ص 38 پرونده
متن مقرره مورد شکایت: ضوابط تشخیص اراضی زراعی و باغها در خارج از محدوده شهرها، شهرکها و طرح هادی روستاها
ماده 1- اصلاحات مندرج در این ضوابط در معانی زیر به کار می رود: الف- اراضی تحت کشت: اراضی که تحت کشت محصولات زراعی قرار دارد. ب- باغ مثمر: محلی است که دارای محدوده ای معین و مشخص بوده و در آن محصولات باغی یا درختان میوه یا مو به وسیله اشخاص غرس و یا پیوند شده باشد و تعداد درخت میوه یا مو در هر هکتار آن از یکصد اصله کمتر نباشد و در مورد درختان خرما و زیتون تعداد در هر هکتار از پنجاه اصله کمتر نباشد. تبصره: اراضی تحت کشت چای، باغ محسوب میگردد. پ- باغ غیر مثمر و قلمستان: محلی است که دارای محدوده ای معین و مشخص بوده و در آن درختان غیر مثمر به وسیله اشخاص غرس شده و تعداد درخت در هر هکتار آن از هزار اصله کمتر نباشد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1- بر اساس تعریف مندرج در قسمت (ت) بند (11) ماده یک قانون اصلاحات اراضی 2- تعریف مندرج در بند (ه-) ماده (1) آییننامه اجرایی قانون اصلاح ماده 34 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع 3- بر اساس تعریف مندرج در بند (ب) دستورالعمل ضوابط تشخیص اراضی زراعی و باغها، باغ زمینی است که در هر هکتار آن از یکصد اصله کمتر نباشد و مساحت های کمتر از یک هکتار که در آن درختان میوه مثمر توسط اشخاص حقیقی غرس شده باشد و تعداد درختان در آن از حد نصاب تعیین شده قانونی کمتر باشد را جزء تعاریف باغ نمی شناسد. (قسمت (ت) بند 11 ماده 1 قانون اصلاحات اراضی، بند (ه-) ماده 1 آییننامه اجرایی قانون اصلاح ماده 34 قانون حفاظت و... و بند (ب) دستورالعمل ضوابط تشخیص اراضی زراعی و باغها)
خلاصه مدافعات طرف شکایت: آییننامه اجرایی قانون حفظ کاربری اراضی موضوع تصویب نامه مورخ 1/11/74 و 28/12/75 به موجب ماده 18 آییننامه اجرایی قانون تصویب نامه مورخ 19/4/86 لغو گردیده، بند 3 دادخواست قابلیت استناد ندارد. بر اساس ماده 10 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها اصلاحی 1/8/85: هرگونه تغییر کاربری در قالب ایجاد بنا، برداشتن یا افزایش شن و ماسه و سایر اقداماتی که بنا به تشخیص وزارت جهادکشاورزی تغییر کاربری محسوب میگردد و چنانچه به طور غیر مجاز و بدون اخذ مجوز از کمیسیون موضوع تبصره 1 ماده 1 قانون مرقوم صورت پذیرد جرم محسوب میشود. بر اساس ماده 11 آییننامه اجرایی قانون مذکور وزارت جهاد کشاورزی مکلف است در اجرای ماده 10 قانون ظرف مدت یک ماه مصادیق تغییر کاربری غیر را تهیه و ابلاغ نماید. بر اساس بند 1 دستورالعمل مذکور اقدامات 28 گانه مندرج در بند 1 در صورتی که در اراضی زراعی و باغ ها بدون رعایت ضوابط و مقررات مربوطه باشد از مصادیق تغییر کاربری است. شاکی در بندهای 1و 2 و 3 مرجع صالح را نگفته است. در بند (ب) ماده 1 ضوابط تشخیص اراضی زراعی و باغها صرفاً به تعریف باغ مثمر پرداخته است و عدم اطلاق باغ به مساحت های زیر یک هکتار برداشت نمی شود. (مطلق باغ گفته است.)
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود: ادعای مغایرت با موازین شرع نشده است و ضرورتی به استعلام از شورای محترم نگهبان ندارد.
نظریه تهیه کننده گزارش: اولاً: بند 3 متن دادخواست شاکی مورد استناد به آییننامه اجرایی قانون بند یک مورخ 24/10/74 هیات وزیران به موجب ماده 18 آییننامه اجرایی قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها موضوع تصویب نامه مورخ 19/4/86 لغو گردیده است و قابل استناد درست نیست. ثانیاً: در ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی و باغها هرگونه تغییر کاربری اراضی زراعی و باغها در خارج از محدوده قانونی شهرها و شهرک ها جز در موارد ضروری ممنوع میباشد. در تبصره 1 ماده 1 این قانون تشخیص آن با کمیسیون مرکب از اعضای آن میباشد. آوردن کلمه باغها به صورت اطلاق و تعیین مرجع تشخیص تغییر کاربری حاکی از آن است که هیچ محدودیتی برای باغ شناختن از سوی کمیسیون نیست. پس عدم اطلاق باغ به مساحت های زیر یک هکتار مورد ادعای شاکی برداشت نمی شود. عقیده به عدم ابطال مقرره مورد شکایت دارد. لازم به ذکر است قبلاً طی دادنامه شماره 8- 9/1/94 به کلاسه پرونده 93/549 ه- با موضوع خواسته ابطال طرح های موضوع تبصره 4 ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها حکم به رد شکایت صادر شده و به جهت عدم اعتراض قطعی شده است. تهیه کننده گزارش: ذوالقدر
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت آقای علیرضا اویسی فرزند حبیب اله به طرفیت وزارت جهادکشاورزی سازمان امور اراضی به خواسته ابطال دستورالعمل شماره 20999/020 مورخ 12/6/86 (39780/020 مورخ 9/11/86) وزیر جهاد کشاورزی نظر به این که به موجب ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها اصلاحی مورخ 1/8/1385 و تبصره 2 این ماده مرجع تشخیص اراضی زراعی و باغها وزارت جهادکشاورزی است و دستورالعمل موضوع شکایت در جلسه مورخ 14/12/1396 هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع دیوان عدالت اداری مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای هیات با الاتفاق آن را مخالف قوانین و مقررات و نیز خارج از حدود و اختیارات تشخیص نداد. بنابراین به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت شاکی صادر مینماید. این رای ظرف مدت بیست روز پس از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است.
جعفری ورامینیرئیس هیات تخصصی اراضی، محیط زیست و صنایع دیوان عدالت اداری