بسمه تعالی
هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: ه ت/ 0300424 شماره دادنامه سیلور: 140431390001977740 تاریخ:1404/08/07
شاکی: خانم حبیبه بیات منش
طرف شکایت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 1-2 از شرایط اختصاصی بیستمین فراخوان جذب هیات علمی پیمانی رشته های علوم پایه
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
1- 2) مستخدمین کشوری با مدرک کارشناسی ارشد به استثنای کارشناسی ارشد رشته های تکنولوژی اتاق عمل، تکنولوژی گردش خون و هوشبری نمی توانند در فراخوان شرکت نمایند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
ا- بر اساس اصل بیست و هشتم قانون اساسی کشور
هر کس حق دارد شغلی را که بدان مایل است و مخالف اسلام و مصالح عمومی و حقوق دیگران نیست برگزیند. دولت موظف است با رعایت نیاز جامعه به مشاغل گوناگون، برای همه افراد امکان اشتغال به کار و شرایط مساوی را برای احراز مشاغل ایجاد نماید.
وزارت بهداشت به صورت ناگهانی از سال 1396 حق تبدیل وضعیت به هیات علمی را برای اینجانب و سایر همکارانم با شرایط مشابه، سلب کرده و باعث ایجاد موجی از ناامیدی، بی انگیزگی و خروج آن ها از حیطه تخصصی خود شده است.
2-بر اساس آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور
الف) ماده 11 تبصره 1:کارمندان غیر هیات علمی مجازند در صورت داشتن شرایط، در فراخوان هیات علمی دانشگاه شرکت نمایند.
در این ماده به نوع استخدام غیر هیات علمی اشاره نشده و استثنایی وجود ندارد. چنین استنباط می‌شود که همه کارمندان حق دارند در فراخوان هیات علمی شرکت نمایند. وزارت بهداشت رشته تکنولوژی اتاق عمل،گردش خون و هوشبری را از این قانون مستثنی کرده است؛ در حالی که در بند ز تبصره 2 نوشته شده است استخدام کارشناسان ارشد رشته های بیهوشی در فرخوان هیات علمی ممنوع است. در بازه زمانی سال های 1385 تا 1395 تعداد زیادی از همکاران ما در حوزه پرستاری با توجه به این ماده آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیات علمی پس از ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد و پس از کسب رزومه آموزشی و پژوهشی لازم با توجه به اعلام نیاز دانشکده های پرستاری سراسر کشور در رشته پرستاری و مقطع کارشناسی ارشد در حالی که مستخدم رسمی در بیمارستان های آموزشی درمانی کشور بودند در فراخوان جذب هیات علمی شرکت کردند و به صورت هیات علمی تبدیل وضعیت شدند و هم اکنون مشغول به کار هستند. اینجانب نیز از زمان دانشجویی فقط با انگیزه داشتن شغل هیات علمی و مدرس در دانشکده پرستاری در این رشته مانده و ادامه تحصیل دادم و به کسب و جمع آوری رزومه آموزشی و پژوهشی لازم مبادرت ورزیدم. اما بلافاصله پس از فارغ التحصیلی در مقطع کارشناسی ارشد وزارت بهداشت و درمان با تصویب این قانون تمام دنیای گذشته و آینده پرستارن مشابه اینجانب را تخریب کرده و باعث بی انگیزگی آنها شد.
ب) همچنین در ماده 11 تبصره 3 درج گردیده: مستخدمین غیر هیات علمی در صورت تبدیل وضعیت به هیات علمی ابتدا به صورت پیمانی به کار گرفته می‌شوند. از این تبصره چنین استنتاج می‌شود که مستخدمین کشوری هم می‌توانند در فراخوان جذب هیات علمی شرکت کنند اما باید آگاهی داشته باشند که حتی با وجود سابقه خدمت یا رسمی بودن، آنها نیز به صورت پیمانی به کار گرفته می‌شوند؛کما اینکه همکاران اینجانب در دانشکده های کشور نیز از حالت رسمی به صورت هیات علمی پیمانی تبدیل وضع شدند.
ج) در ماده 15 بند ح این آیین‌نامه نیز آمده است که مستخدمین غیر هیات علمی برای ورود به خدمت به صورت عضو هیات علمی تابع ضوابط و مقررات این آیین‌نامه می‌باشند. در این بند نیز مجددا کلمه مستخدمین غیر هیات علمی به کار رفته است که نتیجه می‌شود؛ افرادی که در دانشگاه ها استخدام هستند اما نه به صورت هیات علمی؛ این افراد با اینکه شرایط کسب رتبه و ارتقای شغلی را گذرانده اند پس از تبدیل وضعیت به صورت هیات علمی باید بر اساس این آیین‌نامه برای آن ها تصمیم گیری شود.
3-رای شماره 2459362 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع «بر مبنای جواز حاصله از بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری ضمن نقض رای شماره 140109970906010291 مورخ 1401/05/11 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری، تبصره 1 از بند 2 شرایط اختصاصی هجدهمین فراخوان جذب و استخدام عضو هیات علمی پیمانی سال 1400 1399 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ابطال شد
تا کنون چندین بار توسط دیوان عدالت اداری بندهایی از این فراخوان که مربوط به شرایط لازم برای مستخدمین بوده ابطال شده که در آن نیز به صورت مستقیم اشاره شده است مستخدمین غیرهیات علمی می‌توانند در فراخوان جذب هیات علمی شرکت نمایند. متاسفانه وزارت بهداشت مجددا در فراخوان بیستم شماره بند را تغییر داده و همچنان بر تبصره خود اصرار دارد. این مسیله باعث افزودن شش سال به شرایط سنی آیین‌نامه اداری استخدامی برای اینجانب و همکارانم شده است. نمونه رای دیوان عدالت ضمیمه شده است و خلاصه ای از آن را که توسط معاون قضایی دیوان عدالت اداری مهدی دربین تایید و در پایگاه ملی اطلاع رسانی قوانین و مقررات کشور در معرض دید عموم قرار گرفته به پیوست اعلام می کنم.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 1726/107 مورخ 1403/04/19 به طور خلاصه توضیح داده است که:
ایرادات شکلی:
ماده واحده خروج تصمیمات و آراء صادره از هیاتها و کمیته های تخصصی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی در خصوص امور و شنون علمی، آموزشی و پژوهشی از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی، مصوب ششصد و سی امین جلسه مورخ 1387/06/12 و مصوبه تجمیعی- تکمیلی آن مصوب 893 مورخ 1402/10/05 شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام می دارد:
- آن دسته از تصمیمات و آراء نهایی و قطعی صادره در هیاتها و کمیته های تخصصی فعال در وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان سنجش آموزش دانشگاه ها و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی مصوب، از جمله؛ تصمیمات وآراء نهایی هیاتهای امناء ممیزه و انتظامی اساتید و کمیته انضباطی دانشجویان هیات های جذب دانشجو و اعضاء هیات علمی، هیاتهای رسیدگی به تخلفات در آزمون ها و همچنین تصمیمات و آراء
کشور و در خصوص بازنشستگی، ارتقاء آزمون ها، ارزیابی و پذیرش علمی، فرایند جذب دانشجو و اعضاء هیات علمی بورس دانشجویان و فرصت مطالعاتی و نظایر آن که صرفاً در رابطه با امور و شیون تخصصی علمی آموزشی و پژوهشی صادر شده باشد قابل شکایت و رسیدگی در دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی نخواهد بود و در صلاحیت هیاتهای عالی تجدید نظر وزارتین علوم تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی حسب مورد میباشد آن مقام محترم مستحضرند شورای عالی انقلاب فرهنگی به موجب نظر صریح بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران و نظرات روشن و موکد رهبر معظم انقلاب، بر اساس اصل 57 قانون اساسی تشکیل شده و ادامه حیات پیدا کرده است ضمناً طبق فرمان امام خمینی (ره) و تاکید مقام معظم رهبری مد ظله العالی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی باید ترتیب اثر داده شود و به نحوی نباشد که یک مرجع حتی قانون گذاری مانند مجلس شورای اسلامی تصمیمات آن را بی اثر کند؛ بنابراین طبق اصل 57 قانون اساسی و اطلاق عبارت ولایت مطلقه امر و امامت امت در آن اصل و بر اساس قیاس اولویت، مصوبات شورای انقلاب فرهنگی، قابل ابطال در هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیست همچنین مقام معظم رهبری مدظله العالی در تاریخ 1392/06/30 با توجه به برخی از اظهارات و تردیدها در خصوص اعتبار مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی به ویژه مستثنی بودن این مصوبات از رسیدگی و نقض آنها در مراجع قضایی از جمله دیوان عدالت اداری به رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام وقت فرموده اند: به مجمع تشخیص مصلحت گفته شود این قانون را اصلاح نمایند به گونه ای که مصوبات و تصمیمات شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز مانند شوراهای مشابه شورای نگهبان، شورای عالی امنیت ملی. .. از شمول ورود دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی و نقض این مصوبات استثناء شود." که این دستور مجدداً در تاریخ 1402/10/19 طی نامه شماره 53387/1 مورخ 1402/10/19 از سوی دفتر مقام معظم رهبری به رییس جمهور محترم و رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی برای اجرا ابلاغ شده است.
- بر این اساس و با توجه به اینکه شکایت مطروحه دارای شیون، تخصصی علمی و آموزشی پژوهشی میباشد، نقض دادنامه بدوی و صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی هیات عالی تجدیدنظر وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی از آن مقام محترم مورد تقاضا است.
ج: دفاعیات
- وفق مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و هیات عالی جذب اعضاء هیات علمی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور تدوین سیاستهای اجرایی و مقررات و آیین‌نامه های مربوط به جذب هیات علمی بر عهده هیات مرکزی جذب وزارتین (علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی) میباشد
- برابر ماده 1 قانون احکام دایمی توسعه کشور دانشگاهها مراکز و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستانها و پارکهای علم و فناوری که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه های علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی باشند بدون رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاههای دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی کشور قانون مدیریت خدمات کشوری قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین‌نامههای مالی معاملاتی اداری استخدامی هیات امنا که حسب مورد به تایید وزیران، علوم تحقیقات و فناوری و بهداشت درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستانها به تایید رییس جمهور و در مورد دانشگاهها و و تشکیلاتی مصوب مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی وابسته به نیروهای مسلح به تایید رییس ستاد کل نیروهای مسلح میرسد عمل می.کنند بر این اساس مرجع اتخاذ تصمیم در ارتباط با نحوه جذب اعضاء هیات علمی دانشگاهها و دانشکدههای علوم پزشکی هیاتهای امناء دانشگاههای علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی میباشد.
- به موجب ماده 11 آیین‌نامه اداری استخدامی اعضاء هیات علمی دانشگاه و دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور مصوب اردیبهشت سال 1391 هیات امناء دانشگاه های مزبور، استخدام اعضاء هیات علمی در بدو ورود به خدمت صرفاً از طریق فراخوان امکان پذیر است مطابق تبصره ماده 11 فصل دوم آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیات علمی کارمندان غیر هیات علمی مجازند در صورت داشتن شرایط، در فراخوان مربوطه شرکت نمایند.
- مطابق تبصره 2 ماده 11 فصل دوم آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیات علمی استخدام از بین دارندگان مدرک کارشناسی ارشد صرفاً در موارد خاص و برابر ضوابط این آیین‌نامه بلامانع است.
- در بند (ه) از ماده 15 آیین‌نامه یاد شده اعلام گردیده است تایید صلاحیت عمومی و علمی توسط هیات اجرایی جذب موسسه و تصویب هیات مرکزی جذب وزارت متبوع مطابق ضوابط مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت میپذیرد برابر بند (ز) ماده 15 آیین‌نامه مزبور از شرایط شرکت در فراخوان جذب هیات علمی و یا بکارگیری به عنوان هیات علمی دارا بودن دانشنامه مورد تایید در مقاطع دکترای تخصصی، دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی در رشته های مورد نیاز است و برابر تبصره 1 بند مذکور نیز مقرر شده به کارگیری کارشناسان ارشد صرفاً در رشته هایی که دکترای آن موجود نباشد و یا در مناطق غیر برخوردار و خاص با مجوز هیات مرکزی جذب امکان پذیر خواهد بود.
بنابراین همانطور که فوقاً اعلام شد اصل در جذب عضو هیات علمی دارای دانشنامه مورد تایید در مقاطع دکترای تخصصی و دارای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی است و جذب عضو هیات علمی کارشناسی ارشد وفق آیین‌نامه تحت شرایط و ضوابط خاص و در محدوده رشتههای اعلام شده در آگهی فراخوان با توجه به نیازهای برآورد شده صورت میگیرد بنابراین با توجه به اینکه در فراخوان یاد شده صرفاً در رشتههای تکنولوژی اتاق عمل تکنولوژی گردش خون و هوشبری با مدرک کارشناسی ارشد نیازمند این وزارتخانه و دانشگاه های تابعه بوده به مستخدمین رسمی و پیمانی نیز اجازه شرکت در فراخوان داده شده است. بر این اساس و با عنایت به مراتب فوق و با توجه به اینکه هیچ یک از اقدامات این وزارت برخلاف ضوابط و مقررات صورت نگرفته است صدور رای به رد دادخواست مطروحه از آن مقام محترم مورد تقاضا است.
پرونده شماره ه ت/ 00300424 مبنی بر تقاضای ابطال بند 1-2 از شرایط اختصاصی بیستمین فراخوان جذب هیات علمی پیمانی رشتههای علوم پایه در جلسه مورخ 1404/07/20 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت قریب به اتفاق اعضای هیات به شرح ذیل اعلام نظر نمودند.
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
اولاً با بررسی به عمل آمده مشخص شد که مقرره مورد شکایت مصوب هیات امنا بوده لذا وضغ آن در حدود صلاحیتش بوده است.
ثانیاً هرچند مطابق تبصره 1 ماده 11 فصل دوم آیین‌نامه اداری استخدامی اعضای هیات علمی دانشگاههای علوم پزشکی، کارمندان غیر هیات علمی مجازند در صورت داشتن شرایط، در فراخوان مربوط شرکت نمایند و استخدام از میان کارمندان دارای مدرک کارشناسی ارشد جهت هیات علمی مجاز شمرده شده است ولیکن براساس تبصره 2 ماده 11 آیین‌نامه مذکور استخدام از بین دارندگان مدرک کارشناسی ارشد صرفاً در موارد خاص و برابر ضوابط این آیین‌نامه بلامانع عنوان شده است و از آنجا که در موارد خاص در تبصره 1 ذیل بند ز ماده 15 آیین‌نامه جهت به کارگیری دارندگان مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد صرفاً در رشته‌هایی که دکترای آن موجود نباشد و در مناطق غیربرخوردار و خاص با مجوز هیات مرکزی جذب امکان‌پذیر خواهد بود بنابراین اصل بر جذب عضو هیات علمی، دارا بودن دانشنامه مورد تایید در مقاطع دکترای تخصصی و فوق تخصصی است و جذب عضو هیات علمی دارای مدرک کارشناسی ارشد، وفق آیین‌نامه مذکور تحت شرایط و ضوابط خاص و در محدوده رشتههای اعلام شده در آگهی فراخوان با توجه به نیازها صورت میگیرد. با توجه به این که در فراخوان یاد شده صرفاً در رشتههای تکنولوژی اتاق عمل، تکنولوژی گردش خون و هوشبری با مدرک کارشناسی ارشد مورد نیاز وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و دانشگاههای تابعه بوده لذا در همین حد به مستخدمین رسمی و پیمانی دارای مدرک کارشناسی ارشد نیز اجازه شرکت در فراخوان داده شده و تخلفی از آیین‌نامه استخدامی مربوط صورت نگرفته است.
با عنایت به مراتب فوق بند 1-2 از شرایط اختصاصی بیستمین فراخوان جذب هیات علمی پیمانی رشتههای علوم پایه قابل ابطال نمی‌باشد.
این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی 1402 ظرف مهلت 20 روز از تاریخ صدور توسط رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
محمد اسماعیلی
رییس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری
پرونده شماره ه ت/. .................... مبنی بر تقاضای ابطال. .................... در جلسه مورخ. ...................... هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای هیات به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
نظریه هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
پرونده در راستای اجرای بند الف ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی 1402 جهت اتخاذ تصمیم به هیات عمومی ارسال می‌گردد.
علی اکابری
رییس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری