بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: 1001
تاریخ دادنامه: 1396/10/05
کلاسه پرونده: 95/1452
شاکی: آقای یعقوب سیفی
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره 306021/100-1/10/1389 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است: «با سلام و احترام، به استحضار عالی می رساند: 1- اینجانب دکتر یعقوب سیفی مطابق حکم کارگزینی شماره 60343824 در پست سازمانی پزشک عمومی در استخدامی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی به عنوان پزشک عمومی شاغل در اورژانس بیمارستان امام خمینی میانه هستم که 21 سال و اندی است در شبکه بهداشت و درمان شهرستان میانه مشغول خدمت می باشم. 2- مطابق قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب 31/1/1388 مجلس شورای اسلامی کسر ساعات کار و احتساب مزایا برای مشمولین این قانون که در ماده 1 آییننامه اجرایی قانون مصوب 20/10/1388 توسط هیات وزیران (شامل پرستاران، بهیاران، کمک بهیاران، ماماها، پزشکان، کاردان و کارشناسان اتاق عمل...) تعیین و مشخص گردیده است. متاسفانه در دستورالعمل بخشنامه شماره 306021/100-1/10/1389 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص کسر ساعات کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره وری بر خلاف موازین قانونی و بر خلاف نص صریح قانون موصوف، رسته شغلی (پزشکان) از شمول قانون و آیین اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت خارج گردیده است و عملاً حق مکتسبه مقرر در قانون و آییننامه موصوف از رسته شغلی پزشکان سلب گردیده است. که این دستورالعمل و اقدامات مغایر قانون مصوب معتبره و آییننامه آن فاقد وجاهت قانونی است. 3- مزایای استحقاقی از تاریخ لازم الاجرا گردیدن قانون فوق، مطابق مواد 6 و 7 آییننامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت در مورد اینجانب محاسبه و تادیه نگردیده است که صدور حکم در محکومیت خواندگان به خواسته دادخواست تقدیمی با استناد به کلیه ادله اثبات دعوی مورد استدعاست.»
در پاسخ به اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه شماره 70-27/1/1396 که ثبت دفتر اندیکاتور هیات عمومی شده، پاسخ داده است که: «حضور مدیر دفتر محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری با سلام و احترام، اینجانب یعقوب سیفی عطف پرونده کلاسه 95/1452 که دستور به رفع نقص و مشخص نمودن اینکه کدام قسمت از متن بخشنامه مرتبط با خروج پزشکان از شمول قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت میباشد در مهلت قانونی به استحضار عالی می رساند: مطابق صدر ماده واحده قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مجلس شورای اسلامی مصوب 9/2/1388 مقرر گردیده است (به منظور کارآیی و اثر بخشی سرمایه های انسانی نظام سلامت شامل شاغلین بالینی رسته بهداشتی، درمانی در بخشهای دولتی- کشوری و لشکری و غیر دولتی...) و مزایایی را برای شاغلین بالینی تعیین و تعریف نموده است که در ماده 1 آییننامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب هیات وزیران شاغلین بالینی مشخص و تعیین گردیده است به این عبارت (شاغلین بالینی به کارکنان رسته بهداشتی، درمانی اطلاق میشود که در بیمارستانها و مراکز درمانی شبانه روزی دولتی- کشوری و لشکری- و غیر دولتی به بیماران بستری به صورت مستقیم ارائه خدمت می دهند و شامل پرستاران، بهیاران، کمک بهیاران، ماماها، پزشکان، کاردانها و کارشناسان اتاق عمل، کاردانها و کارشناسان هوشبری و شاغلین رشته شغلی فوریتهای پزشکی میباشند) بنابراین شمول رسته شغلی پزشکان به عنوان شاغلین بالینی تایید و تصویب گردیده است اما در صدر دستورالعمل کسر ساعات کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره وری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که در اجرای قانون و آییننامه فوق الاشعار ابلاغ گردیده است رسته شغلی پزشکان برخلاف موازین قانونی از شمول شاغلین بالینی حذف گردیده است به این عبارت (در اجرای ماده 2 آییننامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت، موضوع مصوبه شماره... هیات وزیران، دستورالعمل کسر ساعت کار کارکنان بالینی شاغل در مراکز درمانی- بیمارستانها- که شامل پرستاران، بهیاران، کمک بهیاران، کاردانها و کارشناسان اتاق عمل، کاردانها و کارشناسان هوشبری، ماماها و شاغلین رشته شغلی فوریتهای پزشکی میباشد) که بدون مجوز قانونی و برخلاف مفاد قانون و آییننامه مصوب هیات وزیران حذف شمول پزشکان از دستورالعمل موصوف فاقد وجاهت قانونی است. لذا مطابق خواسته دادخواست تقدیمی نسبت به حذف رسته شغلی پزشکان از دستورالعمل کسر ساعات کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره وری اعتراض گردیده است و تقاضای احتساب مزایا و استحقاقات مندرج در نص قانون و آییننامه مصوب هیات وزیران گردیده است لذا تقاضای بذل توجه و صدور حکم به خواسته دادخواست مورد استدعاست.ضمناً با توجه به اینکه خواسته دادخواست ابطال دستورالعمل فوق الاشعار نمیباشد بلکه اعتراض به حذف شمول گروه شغلی «پزشکان» از دستورالعمل موصوف مطابق مفاد قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظامت سلامت و آییننامه آن میباشد که خواسته به طور منجز و مشخص در ستون موضوع شکایت دادخواست تقدیمی بیان گردیده است.»
متن دستورالعمل شماره 306021/100-1/10/1389 وزارت بهداشت به شرح زیر است: «دستورالعمل کسر ساعات کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره وری در اجرای ماده 2 آییننامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت، موضوع مصوبه شماره 222168/ت43616ه--11/11/1388 هیات وزیران، دستورالعمل کسر ساعات کار کارکنان بالینی شاغل در مراکز درمانی (بیمارستانها) که شامل پرستاران، بهیاران، کمک بهیاران، کاردانها و کارشناسان اتاق عمل، کاردانها و کارشناسان هوشبری، ماماها و شاغلین رشته شغلی فورتیهای پزشکی میباشد، به شرح ذیل در 4 ماده و 3 تبصره جهت اجرا ابلاغ میگردد. رسته شغلی پزشکان در این قسمت حذف گردیده است. ماده1: مدت کسر ساعت کار بر مبنای سنوات خدمت حداکثر 5 ساعت در هفته برابر جدول شماره1 میباشد.
جدول شماره1- کسر ساعت کار ناشی از سنوات خدمت
سنوات خدمت
ماه
سال
ماه
سال
ماه
سال
ماه
سال
ماه
سال
-
صفر تا4
1
4تا8
1
8تا12
1
12تا16
1
16 به بالا
میزان کسر ساعت در هفته
1
2
3
4
5
تبصره: ملاک محاسبه سنوات خدمت در بخش دولتی برای کارکنان رسمی و پیمانی سنوات مندرج در احکام کارگزینی میباشد و مبنای محاسبه سنوات خدمت در بخش خصوصی و کارکنان قراردادی در بخش دولتی میزان پرداخت حق بیمه یاکسور بازنشستگی خواهد بود. ماده2: مدت کسر ساعات کار بر اساس صعوبت کار حداکثر 2 ساعت در هفته و مطابق جدول شماره2 محاسبه خواهد شد.
جدول شماره 2- کسر ساعت کار ناشی از سختی کار
سختی کار به استناد قانون نظام هماهنگ
8% تا 25%
26% تا 50%
51% تا 75%
76% تا 100%
سختی کار به استناد قانون مدیریت خدمات کشوری
صفر تا 375 امتیاز
376 تا750 امتیاز
751 تا1000 امتیاز
1000 امتیاز به بالا
کسر ساعت کار در هفته
نیم ساعت
یک ساعت
یک ساعت ونیم
دو ساخت
تبصره: در حال حاضر فوق العاده سختی کار کارکنان بالینی بر مبنای درصدهای تعیین شده در نظام هماهنگ پرداخت برقرار میگردد. بنابراین تا وصول دستورالعمل جدید و تعیین امتیاز فوق العاده سختی کار مشاغل در چارچوب بند 3 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری به همان مبنا قابل احتساب میباشد و پس از اعمال امتیازات فوق العاده سختی کار بر حسب امتیازات مندرج محاسبه خواهد شد. بدیهی است در صورت نیاز و تشخیص به تغییر میزان امتیازات متعاقباً مراتب تغییرات ابلاغ خواهد شد. ماده 3: مدت کسر ساعت کار بابت کار در نوبت کاریهای غیر متعارف یک ساعت در هفته تعیین میگردد و صرفاً کارکنانی که به صورت نوبت کاری در گردش اشتغال دارند از کسری ساعت مذکور بهره مند خواهند شد. تبصره: ساعت کار کارکنانی که در نوبتهای شب و ایام تعطیل اشتغال دارند با ضریب 5/1 محاسبه خواهد شد. ماده 4: مشاغل مدیران و روسای پرستاری، سوپروایزرها و سرپرستاران که از جمله رشته های شغلی پرستاری محسوب میشوند حداکثر از 2 ساعت کاهش ساعت کار در جدول صعوبت کار (جدول شماره 2) استفاده خواهند نمود.»
طرف شکایت علیرغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن تا زمان رسیدگی به پرونده هیچ گونه پاسخی ارسال نکرده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 5/10/1396 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
مقنن در قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب سال 1388 امتیازاتی برای شاغلین بالینی رسته بهداشتی، درمانی در بخش های دولتی (کشوری و لشکری) و غیر دولتی پیش بینی کرده است و در ماده 5 این قانون تصویب آییننامه اجرایی قانون بر عهده هیات وزیران قرار گرفته و آییننامه اجرایی قانون مذکور، طی شماره 222168 ت 43616 ه--11/11/1388 تصویب و ابلاغ شده و در ماده 1 این آییننامه پزشکان از جمله شاغلین بالینی رسته بهداشتی، درمانی تعیین شده و در ماده 2 این آییننامه دستور العمل تفکیک مشاغل و نوع فعالیت حسب مورد به تصویب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح موکول شده است. نظر به این که وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب دستورالعمل کسر ساعت کار کارکنان بالینی قانون ارتقاء بهره وری که طی شماره 306021/100-1/10/1389 ابلاغ شده، فراتر از وظیفه مقرر در ماده 2 آییننامه حکم قانون و آییننامه اجرایی ناظر بر تعیین مصادیق کارکنان بالینی رسته بهداشتی، درمانی را تغییر داده و پزشکان را از شمول برخورداری از کسر ساعت کار خارج کرده و موجبات تضییع حقوق آنان را فراهم کرده است، این حکم مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است و با استناد به بند 1 ماده 12 به ویژه فراز آخر آن و ماده 88 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال میشود.
محمدکاظم بهرامی - رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری