هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: ه- ع/ 96/1440 دادنامه: 9709970906010246 تاریخ: 30/7/97
شاکی: آقای محمد حسین محرابیان
طرف شکایت: هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 2 ذیل بند 1 بخش 14 آییننامه اجرایی معاینه و معافیت پزشکی مشمولان خدمت وظیفه عمومی مصوب 21/2/1393
متن مقرره مورد شکایت: «تبصره 2: کاهش شنوایی بیش از 50 دسی بل تا فقدان کامل شنوایی یک طرفه برای دارندگان مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر: معاف از خدمات رزم »
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: مطابق ماده 42 قانون خدمت وظیفه عمومی مصوب 1363 با اصلاحات بعدی، مشمولان مبتلا به بیماری های گوش و حلق و بینی با توجه به نوع بیماری که به آن مبتلا میباشند، از معافیت های مندرج در هر بند به شرح زیر استفاده خواهند نمود: بند 1- کاهش شنوایی یک طرفه که معدل آن در فرکانس های چهارگانه (512-1024-2048-4096) بیش از 80 دسی بل باشد، معافیت دائم. در حالی که تبصره مورد شکایت دارندگان مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر را صرفاً معاف از رزم نموده (نه معاف دائم) با ماده 42 مغایرت دارد. درخواست ابطال آن را نموده است.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: معاونت حقوقی رئیس جمهور با ارسال لایحه دفاعیه شماره 54431/35609 - 30/4/97 اعلام نموده: 1- بر اساس ماده 1 قانون خدمت وظیفه عمومی هیچ فرد مشمول خدمت وظیفه عمومی را جز در موارد مصرحه در این قانون نمی توان از خدمت معاف کرد. 2- بر اساس ماده 39 قانون مذکور مشمولان خدمت وظیفه عمومی از نظر وضع مزاجی و استعداد جسمی و روانی به چهار دسته تقسیم شده اند... در تبصره 1 اصلاحی همان ماده مقرر گردیده: نحوه طبقه بندی مشمولین و طرز معاینه و ضوابط معافیت پزشکی آنها براساس مقاطع تحصیلی مشمولین به موجب آییننامه معاینه و معافیت پزشکی مشمولین خدمت وظیفه عمومی است که وزارت دفاع با کسب نظر از وزارتخانه های کشور و بهداشت تهیه می کند که پس از تایید ستاد کل به تصویب هیات وزیران میرسد. بنابراین آییننامه معترض عنه در اجرای ماده 39 قانون استنادی بوده و خارج از حدود اختیارات قانونی و خلاف موازین قانونی نبوده است ؛ درخواست رد شکایت را نموده است.
چنانچه ادعای مغایرت مقرره مورد اعتراض با موازین شرعی مطرح شده است نظریه شورای نگهبان نوشته شود: ادعای مغایرت با موازین شرعی نشده است.
نظریه تهیه کننده گزارش: اطلاق ماده 42 قانون استنادی با عنایت به تبصره 1 اصلاحی ماده 39 همان قانون تقیید گردیده و در ارتباط با دارندگان مدارک تحصیلی کارشناسی و بالاتر محول به تصویب آییننامه اجرایی نموده که توسط مراجع ذیربط تدوین و تنظیم گردیده است و بر ماده 42 حکومت دارد. بنابراین آییننامه مورد شکایت در راستای ماده 39 تصویب گردیده و قابل ابطال تشخیص نمی گردد.
با تذکر این که پرونده دارای دستور موقت بر توقف اجرا بوده و طی دادنامه شماره 2232 - 4/10/96 با قرار عدم صلاحیت از سوی شعبه 45 بدوی دیوان ارسال شده است و در مورد مشابه در پرونده کلاسه ه- ع/96/1351 رای به رد شکایت در همین هیات صادر گردیده است. تهیه کننده گزارش: سید کاظم موسوی
رای هیات تخصصی
مصوبه مورد شکایت، تبصره 2 ذیل بند 1 بخش چهاردهم فهرست بیماری های نقص عضوها و عدم رشدهای پیوستی آییننامه معاینه و معافیت پزشکی مشمولان خدمت وظیفه عمومی است که شاکی مسامحتاً از فهرست ضمیمه به عنوان آییننامه تلقی نموده است و با تذکر این نکته که شاکی تبصره معترض عنه را خلاف ماده 42 آییننامه مذکور اعلام نموده که از آییننامه مذکور به عنوان قانون خدمت وظیفه عمومی نام برده است. با فرض موصوف اولاً: تبصره مذکور با آییننامه مغایرت ندارد. ثانیاً: مغایرت با آییننامه از موجبات ابطال آییننامه و بخشنامه نیست. از طرفی تبصره مورد شکایت تخصصاً از شمول ماده 40 قانون خدمت وظیفه عمومی اصلاحی 1390 که در مقام تبیین مشمولین معاف دائم بوده خارج بوده و مشمول تبصره یک ماده 39 قانون مذکور بوده و مغایرتی با قوانین ندارد. لذا مستنداً به بند « ب » ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر میگردد. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات قابل اعتراض است.
سید کاظم موسویرئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری