بسمه تعالی
هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: ه ت/ 0300004 شماره دادنامه سیلور: 140431390001127848 تاریخ: 1404/05/12
شاکی: آقای ابراهیم حسن آبادی
طرف شکایت: بنیاد شهید و امور ایثارگران، دولت جمهوری اسلامی ایران (وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح)
موضوع شکایت و خواسته: ابطال لزوم ارایه گواهی حضور در جبهه و میزان آن و ابطال تعریف رزمنده در دستورالعمل شماره 1/202216/82 مورخ 1396/12/23 ستاد کل نیروهای مسلح
متن مقرره مورد شکایت:
از: معاونت نیروی انسانی ستاد کل نیروهای مسلح - اداره امور ایثارگران
به: گیرندگان محترم زیر
موضوع: ابلاغیه
(دستورالعمل اجرایی تبصره بند (الف) ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه رزمندگان فاقد مدرک بالینی)
«هر کس اندوه مومنی را بر طرف نماید و خداوند در روز قیامت غم از دلش بر طرف می نماید»- امام رضا علیه السلام
سلام علیکم، با صلوات بر محمد و آل محمد
و با احترام؛
1- برابر تبصره بند (الف) ماده 87 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، بنیاد شهید و امور ایثارگران موظف است رزمندگان هشت سال دفاع مقدس که صورت سانحه بالینی همزمان مجروحیت را ندارند اما مجروحیت آنها توسط کمیسیون پزشکی نهاد اعزام کننده (نیروهای مسلح) احراز می‌گردد را به عنوان جانباز تلقی نماید و حداقل پنج درصد 5% جانبازی به آنها تعلق می‌گیرد.
2- به منظور اجرای صحیح این حکم قانونی، طی جلسات کارشناسی با معاونت های تخصصی بنیاد شهید در بخش کلیات و بخش های تخصصی پزشکی، توافقات مقتضی، حاصل شده و در قالب دستورالعمل اجرایی تبصره موصوف به امضا مسیولین حوزه های تخصصی در بنیاد شهید و ستاد کل نیروهای مسلح رسید.
3- بر این اساس، رزمندگانی که متقاضی بهره مندی از امتیازات دستور العمل موصوف هستند، برابر رویه ای که در ماده 5 دستورالعمل پیش بینی شده است، لازم است فرم های مربوط را تکمیل و به همراه مدارک و مستندات خواسته شده به سازمان های نیروهای مسلح تحویل دهند تا مراحل آمده در دستورالعمل، گام به گام انجام شده و پس از طی مراحل و تاییدیه نهایی، نسبت به معرفی و ارسال پرونده مجروحیت (جانبازی) به بنیاد اقدام گردد.
4- اقدامات و گام های پیش بینی شده به شرح زیر است:
گام اول: تکمیل فرم های شماره 1 تا 6 برابر متن آن به طور دقیق و کامل:
فرم شماره 1- ثبت اطلاعات فردی و مشخصات شغلی و خدمتی رزمنده
فرم شماره 2- ثبت اطلاعات پرسنلی و یگانی رزمندگان و سازمان به کارگیرنده
فرم شماره 3- ثبت اطلاعات مربوط به عملیات هایی که رزمنده در آن حضور داشته است
فرم شماره 4- ثبت تاریخ های حضور در جبهه رزمنده
فرم شماره 5- ثبت اطلاعات مربوط به رزمندگانی که در واحدهای توپخانه و سلاح های پرتابی خدمت نموده اند.
فرم شماره 6- ثبت اطلاعات مربوط به نحوه مجروحیت و مصدومیت رزمنده
گام دوم: تهیه مستندات و مدارک معتبر مربوط به اطلاعات اظهاری رزمنده در فرم های 1 تا 6 در گام اول و ارایه آن به همراه مدارک پرسنلی و شخصی و دیگر مدارک مرتبط اعم از درمانی و یگانی از سوی رزمنده
گام سوم: بررسی و تطبیق اظهارات رزمنده برابر فرم های 1 تا 6 گام اول با تکیه بر مدارک و مستندات ارایه شده و بهره‌گیری از تاییدیه های رسمی مراجع مربوط در نیروهای مسلح
گام چهارم: در صورت تایید اظهارات رزمنده در مورد میزان حضور در جبهه و حضور در عملیات ها و نحوه مجروحیت و مصدومیت توسط مراجع مربوط در نیروهای مسلح صورت سانحه مجروحیت، تنظیم و به همراه کلیه مدارک و مستندات، در قالب پرونده، جمع آوری شده و به کمیسیون عالی پزشکی نیروهای مسلح طی مکاتبه رسمی و برابر روش های جاری در نیروهای مسلح ارسال می‌شود.
تذکر: به منظور ایجاد نظم و سهولت در بررسی مدارک، جاگذاری مدارک در پرونده های رزمندگان متقاضی به ترتیب چک لیست اشاره شده در ردیف 6 بند (الف) این ابلاغیه صورت پذیرد.
گام پنجم: کمیسیون های عالی پزشکی نیروهای مسلح با توجه به مدارک موجود در پرونده در صورت تکمیل مدارک با استناد به دستور العمل اجرایی مذکور، خصوصاً جداول سه گانه تخصصی مربوط به صدمات، شیمیایی، افت شنوایی و اعصاب و روان نسبت به اظهار نظر تخصصی، مبنی بر تایید مجروحیت یا عدم تایید مجروحیت (مرتبط با جبهه و جنگ) با انشاء رای برابر روش جاری به امور ایثارگران نیروهای مسلح اعلام رسمی می نمایند. در صورت عدم تکمیل مدارک، پرونده با ذکر عنوان نقص مدرک و بدون اظهار نظر تخصصی پزشکی، به مرجع ارسال کننده عودت داده می‌شود تا نسبت به رفع نقص اقدام گردد).
گام ششم: در صورت تایید مجروحیت و مصدومیت رزمنده، توسط کمیسیون های عالی پزشکی، امور ایثارگران نیروهای مسلح (نیروهای 4 گانه آجا، 5 گانه سپاه، ناجا و وزارت دفاع)، نسبت به تشکیل کمیسیون موضوع مواد 120 قانون آجا، 134 قانون سپاه و 140 قانون ناجا به منظور احراز جانبازی اقدام می نمایند.
گام هفتم: پس از تایید و احراز جانبازی در کمیسیون های تشخیص و احراز پرونده رزمنده (محتوی رای کمیسیون احراز، فرم صورت جلسه سانحه و کلیه مدارک پرسنلی و یگانی اشاره شده در گام های اول تا ششم) با مکاتبه رسمی از سوی نیروهای مسلح به معاونت نیروی انسانی ستادهای آجا، سپاه، ناجا و وزارت دفاع ارسال شده و در صورت تایید مدارک و مستندات پرونده، فرم شماره 7 از سوی معاونت نیروی انسانی و امور ایثارگران این ستادها، تکمیل و پرونده با مکاتبه رسمی به اداره کل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران ارسال می‌گردد.
گام هشتم: اداره کل پذیرش و امور اداری بنیاد پس از ثبت مشخصات رزمنده در سامانه بنیاد، پرونده را جهت تعیین درصد جانبازی به کمیسیون پزشکی بنیاد ارسال می نماید. کمیسیون پزشکی بنیاد با توجه به صورت جلسه سانحه و صدمات وارده به رزمنده و میزان از کارافتادگی وی، درصد جانبازی متعلقه را با استناد به آیین‌نامه درصد جانبازی (جاری) در مورد رزمنده تعیین می نماید. در هر حال حداقل 5 درصد جانبازی، به پرونده های تایید شده ارسالی از سوی ستادهای آجا، سپاه، ناجا و وزارت دفاع اعطاء خواهد شد.
گام نهم: کمیسیون پزشکی بنیاد درصد متعلقه به پرونده را در فرم مربوط ثبت نموده و رای صادره را به طور رسمی به اداره کل پذیرش و امور اداری بنیاد و نیروهای مسلح (حسب مورد) ابلاغ می نماید.
5- با عنایت به موارد مطروحه در گام های نه گانه، اعمال مقررات در سلسله مراتب سازمان های نیروهای مسلح به شرح زیر صورت می پذیرد که لازم است پرونده رزمندگان متقاضی طبق آن تشکیل و تکمیل گردیده و در صورت حایز شرایط بودن به بنیاد ارسال گردد.
الف) وظایف امور ایثارگران لشکرها با یگان های آجا و سپاه در منطقه یا استان، سپاه استانی، انتظامی استان و یا رده های تخصصی مستقل نیروهای مسلح:
1- ارایه فرم های 1 تا 6 به رزمنده متقاضی
2- دریافت فرم های تکمیل شده و مستندات مربوط به آن از جمله گواهی مصدق جبهه و تصویر خوانای کارت ملی و تمام صفحات شناسنامه و یک قطعه عکس 6×4 و دیگر مدارک مرتبط برابر دستور العمل
3- بررسی و تطبیق اولیه مدارک و مستندات ارایه شده با فرم های تکمیل شده و اظهارات افراد
4- در صورت تایید اولیه مدارک و مستندات موصوف با اظهارات اعلام شده در فرم ها تشکیل پرونده و الصاق عکس به پرونده و ممهور نمودن آن به مهر رده
5- تنظیم صورت جلسه سانحه برابر مجروحیت و مصدومیت اعلام شده از سوی رزمنده با جزییات در فرم مصوب سازمانی (در آجا و ناجا برابر فرم بند (ب) و در سپاه برابر فرم 9 امضایی و در وزارت دفاع برابر رویه جاری)
6- تنظیم پرونده مطابق چک لیست به ترتیب تصویر کارت ملی تصویر صفحات شناسنامه- فرم های 1 تا 6 گواهی جبهه و پایانی ماموریت-گواهی حضور در واحدهای توپخانه و سلاح های پرتابی - مدارک درمانی و تشخیصی مرتبط با مجروحیت و مصدومیت اظهاری صورت سانحه
7- ارسال پرونده به امور ایثارگران سلسه مراتب سازمانی بالاتر (نیروهای 4 گانه آجا، 5 گانه سپاه، ناجا و ودجا) طی مکاتبه رسمی
8- رفع نقص و یا از رده خارج نمودن پرونده حسب مورد برابر اعلام رده بالاتر
9- در صورت عدم تایید مجروحیت و مصدومیت رزمنده اعلام نتیجه به ذینفع و بایگانی پرونده در سوابق راکد
ب) وظایف معاونت نیروی انسانی و امور ایثارگران نیروهای 4 گانه آجا، 5 گانه سپاه، ستاد ناجا و ستاد ودجا:
1- دریافت پرونده های ارسالی از یگان های منطقه ای و استانی مذکور در بند (الف)
2- بررسی مدارک و مستندات مضبوط در پرونده با اطلاعات رزمنده در فرم های موصوف
3- اطمینان از تکمیل و تصدیق اوراق پرونده برابر چک لیست
4- ارسال پرونده با معرفی نامه به کمیسیون های عالی پزشکی نیروهای مسلح جهت اظهار نظر تخصصی پزشکی مبنی بر مجروحیت و مصدومیت ناشی از جبهه و جنگ یا عدم آن
5- پیگیری و دریافت پرونده به همراه نتیجه و رای صادره از کمسیون های عالی پزشکی
6- در صورت عدم تایید مجروحیت و مصدومیت، ارسال پرونده به رده اولیه جهت اعلام نتیجه به ذینفع و بایگانی در سوابق راکد
7- در صورت اعلام نقص در مدارک پرونده ارسال به رده پایین تر جهت رفع نقص
8- در صورت تایید مجروحیت و مصدومیت از سوی کمیسیون های عالی پزشکی، تشکیل کمیسیون ماده 120 قانون آجا، 134 قانون سپاه و 140 قانون ناجا
9- ارسال پرونده به همراه رای کمیسیون های احراز به ستادهای آجا، سپاه، ودجا و ناجا
ج) وظایف کمیسیون های عالی پزشکی نیروهای مسلح:
1- بررسی اولیه مدارک به منظور حصول اطمینان از تکمیل مدارک برابر چک لیست و وجود صورت جلسه سانحه و مدارک درمانی و تشخیصی مرتبط با مجروحیت و مصدومیت اظهاری
2- در صورت عدم تکمیل مدارک و مستندات، عودت پرونده به مرجع ارسال کننده
3- در صورت تکمیل مدارک پرونده، طرح، در کمیسیون تخصصی پزشکی در خصوص تعیین ارتباط یا عدم ارتباط مجروحیت و مصدومیت های اعلامی با عوامل جبهه و جنگ
4- دریافت نظریه پزشک متخصص (مشاور) و ضبط و الصاق آن به پرونده
5- اعلام نتیجه و صدور رای برابر روش های جاری هر یک از سازمان ها و ارسال آن به همراه پرونده به مبادی مربوط در نیروهای مسلح مذکور در بند (ب)
د) وظایف معاونت نیروی انسانی و امور ایثارگران ستادهای آجا، سپاه، ناجا و ودجا:
1- در صورت تایید محتویات پرونده تکمیل فرم شماره 7 و امضا آن توسط معاون نیروی انسانی و مسیول امور ایثارگران
2- ارسال پرونده با کلیه مدارک و فرم شماره 7 با مکاتبه رسمی و طی لیست تجمیعی به اداره کل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران (مرکز).
3- پیگیری از بنیاد شهید در خصوص چگونگی درصد متعلقه به پرونده های ارسالی از طریق دریافت لیست
4- ارسال لیست اسامی پرونده های مربوط به رزمندگان جمعی سازمان متبوع حاوی درصدهای تعلق گرفته به نیروهای تحت امر.
تکمله:
1- امور ایثارگران ستادهای آجا، سپاه، ناجا و ودجا می‌توانند برای تسهیل فرآیند انجام وظایف توسط نیروها به صورت متمرکز در ستاد مذکور با رعایت جوانب و جزییات پیش بینی های لازم را (همانند ایجاد سامانه و. ..) انجام دهند.
2- ضرورت دارد برای حفظ دقت و اصالت اسناد و مدارک و سوابق رزمندگان، نظارت دقیق بر عملکرد رده ها از سوی ایثارگران ستادها صورت گیرد.
3- بدیهی است در طول اجرای این ابلاغیه معاونت نیروی انسانی (امور ایثارگران) ستاد کل حسب مورد بازدید لازم را، به عمل خواهد آورد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
تعریف رزمنده در دستورالعمل مورد شکایت با تعریف آن در قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران مغایرت دارد چراکه در دستورالعمل با مطالبه گواهی جبهه بسیاری از اشخاص که فاقد گواهی هستند مشمول شناخته نشده اند به علاوه بسیاری از افراد در اثر عوامل مرتبط با جبهه و جنگ آسیب دیده ولی اسم آنان در صورت سانحه هم زمان مجروحیت قید نشده و برای مقنن نفس عمل حضور فعال در شرایط مرتبط با جبهه و جنگ مدنظر بوده و قانونگذار در قانون برنامه پنجم و ششم توسعه صرف ارایه مدارک پزشکی و تایید آن در شورای عالی پزشکی را برای اخذ جانبازی کافی دانسته است و موضوع مطالبه گواهی جبهه و برگه اعزام به جبهه از متقاضی خواسته نشده و صرفاً در دستورالعمل تبصره بند (الف) ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه که در سال 1396 از سوی ستاد کل نیروهای مسلح ابلاغ شده این موضوع آمده است.
طرف شکایت به موجب لایحه تقدیمی به طور خلاصه پاسخ داده است که:
بر اساس بند (و) ماده 1 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران رزمنده کسی است که با تایید مراجع ذیصلاح به طور فعال حضور داشته باشد، بنابراین اثبات رزمندگی نیازمند تاییدیه از مراجع ذیصلاح است به علاوه مقنن در بند (الف) ماده 87 قانون برنامه ششم توسعه ارایه تاییدیه کمیسیون پزشکی نهاد اعزام کننده را لازم و واجب دانسته و در نتیجه رزمندگی و حضور در جبهه اثبات نمی شود مگر آن که افراد ذینفع با گواهی حضور در جبهه رزمندگی خود را اثبات کننده و سپس امتیازات مقرر را مطالبه کنند.
پرونده کلاسه 0300004 ه ع با موضوع "ابطال لزوم ارایه گواهی حضور در جبهه و میزان آن و ابطال تعریف رزمنده در دستورالعمل شماره 1/202216/82 مورخ 1396/12/23 ستاد کل نیروهای مسلح »" در جلسه هیات تخصصی اداری و امور عمومی مطرح و به شرح آتی اتخاذ تصمیم گردید:
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
بهره مندی شخص آسیب دیده و مجروح شده در جنگ از مزایای مقرر در قوانین از جمله شناسایی به عنوان جانباز مستلزم این است که شخص به موجب قوانین و مقررات حاکم به عنوان رزمنده شناخته شود لذا با توجه به اینکه قانونگذار رزمنده را در بند «و» ماده 1 قانون جامع خدمات رسانی به ایثاگران تعریف کرده که بر اساس آن « رزمنده به کسی اطلاق می‌شود که در راه تکوین، دفاع و حفظ ارزشها و کیان جمهوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشرار با تایید مراجع ذی صلاح به طور فعال حضور یافته باشد.» بنابراین اثبات رزمنده بودن مستلزم تاییدیه مراجع ذیصلاح است و صرف ادعای حضور در جنگ بدون تایید آن کفایت از اتصاف وصف رزمنده به شخص نخواهد بود؛ نظر به مراتب مذکور بنابراین مقرره مورد شکایت مغایرتی با قانون نداشته و با اتفاق آراء هیات تخصصی اداری و امور عمومی مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 10/02/1402) رای به رد شکایت صادر می‌شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس ارزشمند یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است.
دکتر زین العابدین تقوی
رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی