کلاسه پرونده: ه- ع/ 94/978 دادنامه: 119 تاریخ: 18/7/95
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف
شاکی: جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران
طرف شکایت: وزارت امور اقتصادی و دارایی - سازمان امورمالیاتی کشور
موضوع خواسته: ابطال بخشنامه و دستورالعمل شماره 37158/230 /د مورخ 17/12/1392
گردش کار: شاکی طی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور اعلام داشته: با عنایت به ماموریت جمعیت هلال احمر و صلیب سرخ جهانی در راستای کمک رسانی رایگان و بلاعوض و نجات و امداد در حوادث و بلایای طبیعی و غیر مترقبه و به لحاظ ماهیت رایگان خدمات جمعیت ها، علی الاصول در تمامی نظام ها وسیستم حقوقی حداکثر حمایت و همکاری اینگونه نهادها صورت می پذیرد از جمله آنها، مساعدت ها و حمایت های دولتی مربوط به معافیت های مالیاتی ومعافیت از پرداخت حقوق و عوارض گمرکی میباشد. در ایران نیز به موجب ماده 20 قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر مصوب 28/2/79 مجلس شورای اسلامی، جمعیت و موسسات وابسته به آن و شرکت هایی که حداقل 99% سهام آن ها متعلق به جمعیت باشد و درآمدهای آن در راستای اهداف و وظایف جمعیت به مصرف برسد از پرداخت مالیات، عوارض، حقوق گمرکی... معاف میباشد. لیکن متاسفانه معاونت مالیاتهای مستقیم سازمان امور مالیاتی کشور بدون در نظر گرفتن ماهیت وظایف جمعیت هلال احمر و باتفسیر ناصواب و فراتر از اختیارات قانونی خود با صدور بخشنامه و دستورالعمل مذکور مقرر داشته اند که ماده 20 قانون اساسنامه جمعیت موضوع معافیت مالیاتی هلال احمر و موسسات و شرکتهای وابسته لغو گردیده که این علاوه بر اینکه خارج از حیطه اختیارات مرجع مذکور بوده، با ماده 20 قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر مغایرت دارد لذا تقاضای طرح موضوع در هیات عمومی محترم دیوان عدالت اداری و صدور حکم بر ابطال بخشنامه مذکور از تاریخ صدور را دارم.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: سازمان امور مالیاتی به عنوان مشتکی عنه طی لایحه دفاعیه اعلام داشته: با توجه به تصویب ماده 273 قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب 27/11/1380 که به دلیل لغو کلیه قوانین و مقررات مغایر، به جزء موارد مستثنی شده در همین ماده دلالت دارد و این که حکم مالیاتی مقرر در ماده 20 قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر مصوب 28/2/1379 در شمار موارد استثنای مقرر در ماده 273 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 27/11/1380 نیامده و همچنین در شمار اشخاص ماده 2 قانون مالیاتهای مصوب 3/12/1366 تا پیش از اصلاحیه مصوب 27/11/1380 پیش بینی نشده بود و به استناد اصل کلی حقوق قانونی بودن معافیت های مالیاتی و بخش دوم اصل 51 قانون اساسی ج. ا.ا امکان اعمال معافیت مالیاتی موضوع ماده 20 قانون اساسنامه جمعیت به دور از جایگاه حقوقی و قانونی میباشد. لذا تقاضای رسیدگی و صدور رای به رد شکایت شاکی مورد استدعاست.
نظریه تهیه کننده گزارش: به موجب اصل 51 قانون اساسی، هیچ نوع مالیات وضع نمی شود مگر به موجب قانون موارد معافیت و بخشودگی و تخفیف مالیاتی به موجب قانون مشخص میشود. لذا به استناد ماده273 قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحیه 27/11/1380، از ابتدای سال 1381 کلیه مقررات مغایر به استثنای احکام مالیاتی مقرر در قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در برنامه مزبور و نیز ماده 13 چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری، صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب 7/6/1372 و استفساریه مصوب 21/1/1374 قانون اخیر الذکر لغو گردیده است. بنابراین با عنایت به مراتب فوق در اجرای ماده 273 قانون مالیاتهای مستقیم معافیت مالیاتی موضوع قانون اصلاحی ماده 120 اساسنامه جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران مصوب 28/2/1379 نیز از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 27/11/1380 و 1/1/1381 لغو گردیده است و اصلاحیه مورخ 24/2/1382 اساسنامه مذکور، به ماده 20 اساسنامه اصلاحی مورخ 28/2/1379 اشاره ای نشده است و اصلاحیه مورخ 24/2/1382 صرفاً متضمن مواردی است که مورد نظر قانونگذار محترم بوده و نتیجتاً حکم ماده 273 قانون یاد شده ماده 20 اساسنامه جمعیت هلال احمر را لغو لذا بخشنامه مورد شکایت خارج از اختیار نبوده و مغایرتی با قانون ندارد. تهیه کننده گزارش: محدث
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران به طرفیت وزارت امور اقتصادی و دارایی - سازمان امور مالیاتی کشور به خواسته ابطال بخشنامه و دستورالعمل شماره 37158/230/د مورخ 17/12/92 صادره از سازمان مذکور بر مبنای ماده 273 قانون مالیات های مستقیم مصوب 27/11/1380 « تاریخ اجرای این قانون از اول سال 1381 خواهد بود و کلیه اشخاص حقوقی که شروع سال مالی آنها از اول فرودین ماه سال 1380 به بعد باشد نیز از لحاظ ترتیب رسیدگی و نرخ مالیاتی مشمول این قانون خواهند شد. از تاریخ اجرای این قانون کلیه قوانین و مقررات مغایر به استثنای احکام مالیاتی مقرر در قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حمهوری اسلامی ایران در دوران برنامه مزبور و نیز ماده 13 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب 7/6/1372 و مقررات مغایرتی که شمول قوانین ومقررات عمومی به آنها مستلزم ذکر نام یا تصریح نام است نیز میباشد. » نظر به این که حکم مالیاتی مقرر در ماده 20 قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران مصوب 28/2/1379 در شمار موارد استثناء مقرر در ماده 273 قانون یاد شده نیامده و به لحاظ اصلاحات انجام شده مشمول معافیت مالیاتی نبوده و ماده 20 قانون اساسنامه فوق الذکر نسخ ضمنی شده است بنابراین بخشنامه مورد شکایت در اجرای اصل 51 قانون اساسی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران و مواد 2 و 273 قانون مالیاتهای مستقیم و تبیین حکم مقنن و شیوه های اجرایی آن بوده و خلاف قانون و خارج از اختیار نبوده لذا به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام می کند. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست ارزشمند دیوان و یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان قابل اعتراض است.
زین العابدین تقویرئیس هیات تخصصی اقتصادی، مالی و اصناف دیوان عدالت اداری