تعارض در شهادت شهود

خلاصه جریان پرونده:

محتویات پرونده محاکماتی دلالت دارد. که: در تاریخ 96/3/8 به سازمان *دادخواستی به طرفیت خوانده اقای ح. ت. فرزند ع. به خواسته اعتراض به رای شماره 229 93/4/8 صادره از سازمان *به میزان 29083 متر مربع و تقاضای فسخ ان و ملی اعلام نمودن اراضی موصوف و پرداخت هزینه های ناشی از دعوی تقدیم نموده است. در تاریخ 96/5/4 جلسه رسیدگی تشکیل و دادگاه قرار ارجاع به کارشناس رسمی صادر نموده و در تاریخ 96/6/21 تعیین وقت رسیدگی گردیده و مقدمات اجرای کارشناسی فراهم گردیده است. که کارشناس منتخب در نظریه کارشناسی اعلام داشته بدون ملاحظه عکس های هوایی در زمان بازدید فعالیت کشاورزی وجود نداشته و عرصه دارای گونه های بوته ای مرتع پایا به صورت غالب می‌باشد. و با توجه به باغات همجوار در دو سوی غربی و شرقی و نبود عوامل محدود کننده خاک از نظر fc قابلیت فعالیت های باغی را دارا می‌باشد. که توسط سازمان *شهرستان *مورد اعتراض واقع و قرار ارجاع امر به هیات کارشناسان رسمی سه نفره صادر گردیده و خانم ف. ب. ب. از سوی خوانده اعلام وکالت نموده است. پس از طی تشریفات در تاریخ 96/10/27 وقت اجرای قرار کارشناسی تعیین و طرفین و کارشناسان حضور یافته اند سازمان *یک فقره گزارش تفسیر عکس های هوایی سال 1346 را مبنی بر عدم وجود اثار کشت و زرع و باغ و مرتع بودن عرصه را به دادگاه تقدیم نموده است. دو نفر از کارشناسان رسمی در نظریه کارشناسی با بررسی نقشه توپوگرافی سال 1372 و عکس های هوایی سال 1346 اراضی را فاقد اثار زراعی و ملی اعلام نموده اند. یک نفر دیگر از کارشناسان زمین را مستعد کشاورزی دانسته ولی بر اساس سوابق و عکس های هوایی نیز انرا ملی اعلام نموده است.1) وکیل خوانده به نظریه کارشناسی اعتراض و درخواست تحقیق و معاینه محلی نموده است. دادگاه در تاریخ 1396/12/21 طی دادنامه شماره *انشا رای نموده و حکم به نقض رای سازمان *به شماره 229 93/4/8 و اعلام ملی بودن اراضی به میزان 29083 متر مربع نموده است. در تاریخ 97/1/15 نسبت به دادنامه تجدید نظر خواهی گردیده. پرونده پس از تشریفات به شعبه *ارجاع گردیده و در تاریخ 1397/03/23 هیات دادگاه قرار ارجاع امر به هیات کارشناسان پنج نفره و نیابت به دادگاه بدوی جهت اجرای نیابت داده است. که در تاریخ 97/6/4 وقت رسیدگی جهت اجرای قرار کارشناسی تعیین و طرفین و کارشناسان حضور یافته اند و سپس در تاریخ 1397/08/29 کارشناسان به لحاظ عدم اظهار نظر عزل و هیات دیگری تعیین گردیده است. که یک نفر هیات کارشناسان جداگانه و چهار نفر دیگر نیز به ملی بودن عرصه مورد اختلاف با تفسیر عکس های هوایی و ملاحظه بافت خاک و عرصه اظهار نظر نموده اند. اقای ا. ج. به عنوان ورود ثالث در پرونده وارد گردیده و اعلام نموده که تمام مالکیت ا. ت. با نسق زراعی به ایشان منتقل شده و برادر زاده وی اقای ح. ت. حقی ندارد. که در تاریخ 1397/07/25 توسط هیات شعبه هفتم تجدید نظر ثبت گردیده که پیوسته پرونده می‌باشد. پس از عودت پرونده از شعبه *به تاریخ 1398/02/17 وقت رسیدگی تعیین و طرفین حضور یافته و اظهارات خود را اعلام نموده اند. خانم ز. ز. از طرف خواهان ثالث اعلام وکالت نموده است. دادگاه قرار تحقیق و معاینه محل صادر نموده و اجرای ان را به دادگاه بدوی نبایت داده است. در تاریخ 1398/03/26 در وقت مقرر رئیس شعبه *در معیت طرفین در محل حاضر شده و نسبت به اجرای قرار اقدام نموده که اعلام نموده قطعه زمینی به مساحت دو سه هکتار وجود دارد. که در ان اثار کشت مشاهده نشده و بافت ان سنگلاخی است. و در قسمتی از زمین درخت های کنار وحشی دیده می‌شود. و از شهود در اوراق جداگانه تحقیق شده است. اقای ح. ر. پ. 64 ساله اعلام نموده اصلا یادم نیست و فقط شنیده ام اینجا کشت شده است. اقای ح. ن. د. 55 ساله اعلام نموده زمینی کشت می شده و به صورت ایش بوده و به صورت متناوب جای دام و کشت تغییر پیدا میکرد. اقای ا. ج. اعلام داشته شهادت اقای ا. ر. پ. را رد می کنم چون ایشان خارج بوده است. اقای حاج م. ت. ا. 63 ساله اظهار داشت عموی ایشان 44 سال قبل در این زمین کشت کرده است. و قبلش را اطلاع ندارد. اقای ا. ر. پ. اعلام داشته این زمین مال ابا و اجداد ما بود. و تابش از اقوام ما است. و قسمتی از ان گیر ع. ت. امده و 12 ساله بوده که در زمین *می نموده است. و اقای م. ر. پ. نیز اعلام داشته ع. ت. زمینی کنار این زمین معروف به حاجی نو شادی ها کشت می نموده است. شعبه *طی دادنامه *مورخ 1398/05/28 مبادرت به صدور رای نموده که با این استدلال که کارشناسان سازمان *از کارکنان سازمان *بوده و نظر به زراعی بودن زمین پرونده اعلام داشته اند. و از مجموع نظرات کارشناسان و تفاسیر عکس های هوایی استصحاب به زراعی بودن اراضی نموده و اظهارات شهود مطلعین را دال بر تصرف طولانی زمین مورد دعوی تشخیص و با پذیرش ادعای وارد ثالث دادنامه را نقض و بطلان دعوی بدوی و ابقا رای سازمان *به زراعی بودن ملک مورد دعوی اعلام رای نموده اند. با دادخواهی سازمان *رئیس کل دادگستری استان با تهیه گزارش به جهات ذیل رای دادگاه تجدید نظر را واجد اشکال اعلام داشته است. اولا این استدلال که کارشناسان سازمان *عضو سازمان *به زراعی بودن اراضی اظهار نظر نموده‌اند خلاف شرع و قانون است. زیرا قانون گذار این تصمیم را مورد اعتراض تلقی و چنانچه نقطه نظرات کارشناسان صحیح تشخیص داده شود. دیگر نیازی به وضع قانون نبوده است. و با وجود قانون در خصوص اعتراض به نظر این هیات علی الخصوص رای قاضی هیات استدلال دادگاه مخدوش است.ثانیا: تمام هیات کارشناسی به ملی بودن اراضی اعلام نظر نموده‌اند و بافت را دارای گونه های مرتع و سنگلاخی و فاقد اثار کشت و زرع و باغ اعلام نموده و برخی فقط در کنار این نظر کارشناسی یک نفره اعلام داشته خاک استعداد کشاورزی را دارد. که این نافی مرتع بودن و عدم سابقه کشت اراضی نیست هم چنین تفسیر عکس های هوایی از سال 1346 تا 1372 نیز مبین عدم کشت اراضی مورد دعوی ملی بودن عرصه است. و استصحاب به زراعی بودن اراضی خلاف شرع است. ثالثا: شهود، ح. ر. پ. به عدم کشت، ا. ر. پ.، م. ر. پ. به کشت اراضی *دعوی موصوف به حاج ن. و اقایان ح. ن. د. و م. ت. ا. به کشت زمین گواهی داده اند ان هم به طور متناوب که شهادت شهود نیز با همدیگر متعارض است. و مطابق قاعده فقهی (الدلیلان اذا تعارضاتساقط) به لحاظ تعارض با همدیگر و مخالف بودن با اوضاع احوال نظرات کارشناسان رسمی تحقیق و معاینه محل توسط قاضی پرونده مبنی بر عدم سابقه کشت و سنگلاخی و مرتع بودن اراضی که علمی و فنی است. متعارض است. لذا، دادنامه صادره از شعبه *به شماره *980997774 مورخه 98/5/28 خلاف بین شرع تشخیص و اعمال ماده 477 قانون ایین دادرسی کیفری ضرورت دارد. با ارجاع پرونده به حوزه معاونت قضایی و تایید مراتب توسط مشاوران ان مرجع و موافقت ریاست محترم قوه قضاییه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و حسب دستور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای

جهت اطلاع طرفین از اعاده دادرسی موضوع ماده 477 قانون ایین دادرسی کیفری و جهات ان که در گردشکار پرونده به همان دادگاه بدوی ارسال می‌گردد. تا به نیابت از این مرجع با تعیین وقت رسیدگی و دعوت طرفین ووکلا اظهارات انها را استماع و در صورتجلسه منعکس نمایند. سپس پرونده با اوراق جدید التحصیل اعاده گردد.

شعبه *

مستشار: ع. ح. عضو معاون: ا. م. م.