هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه- ع/97/1431 شماره دادنامه: 9809970906010330 تاریخ: 1/7/98
شاکی: آقای ابوالفضل محمد بیگی، با وکالت آقای احسان جعفری ثانی
طرف شکایت:1- هیات وزیران 2- صندوق بازنشستگی کشوری 3- سازمان تامین اجتماعی 4- دانشگاه علوم پزشکی قم
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال مصوبه شماره 121606/ت 48312 مورخ 1/7/1392 2- ابطال آییننامه شماره 190242 ت 49467 مورخ 25/12/92 هیات وزیران
شاکی به موجب دادخواستی تقاضای ابطال مصوبه بند 1 موضوع خواسته با موضوع اصلاح ماده 3 آییننامه تبصره 3 ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی و همچنین ابطال آییننامه بند 2 موضوع خواسته در مورد نحوه تغییر صندوق نقل و انتقال حق بیمه و سوابق بیمه ای بین صندوق های بیمه ای را نموده است.
شاکی دادخواستی به طرفیت 1- هیات وزیران 2- صندوق بازنشستگی کشوری 3- سازمان تامین اجتماعی 4- دانشگاه علوم پزشکی قم به خواسته 1- ابطال مصوبه شماره 121606/ت 48312 مورخ 1/7/1392 2- ابطال آییننامه شماره 190242/ت 49467 مورخ 25/12/92 هیات وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
مصوبه شماره 121606 ت 48312 مورخ 1/7/1392: هیات وزیران در جلسه مورخ 27/6/1392 بنا به پیشنهاد شماره 62/61639 مورخ 17/4/91 وزارت امور اقتصاد و دارایی و به استناد تبصره 3 ماده واحده قانون نقل و انتقال بیمه یا بازنشستگی مصوب 1365 تصویب نمود: ماده 3 آییننامه اجرایی تبصره 3 ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 1365- موضوع تصویب نامه شماره 59522 مورخ 27/11/1365 به شرح زیر اصلاح میشود ؛ ماده 3- در مورد اشخاصی که طبق ضوابط قانونی و یا به لحاظ تغییر محل کار یا خدمت، مشترک صندوق دیگری بشوند، حق بیمه با کسور بازنشستگی متعلقه هر ماه از سنوات خدمت مورد نظر به ماخذ نرخ کسور مورد عمل صندوق جدید (طبق قوانین و مقررات مربوط) و بر اساس حقوق و مزایای ماهانه زمان تقاضا در محل خدمت جدید که مبنای کسر بازنشستگی قرار میگیرد محاسبه و ما به التفاوت آن با کسور بازنشستگی یا حق بیمه که از صندوق قبلی به صندوق جدید منتقل شده است از شخص متقاضی وصول خواهد شد.
آییننامه شماره 190242/ت 49467 مورخ 25/12/1392 هیات وزیران: هیات وزیران در جلسه 21/12/1392 به پیشنهاد شماره 65871 مورخ 23/4/1392 وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تایید معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و به استناد بند (ب) ماده 28 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1389 - آییننامه نحوه تغییر صندوق و نقل و انتقال حق بیمه و سوابق بیمه ای بین صندوق های بیمه ای را به شرح زیر تصویب کرد:
آییننامه نحوه تغییر صندوق و نقل و انتقال حق بیمه و سوابق بیمه ای بین صندوق های بیمه ای:
ماده 1: در این آییننامه اصلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف) صندوق بیمه ای: صندوق های بیمه یا بازنشستگی اعم از خصوصی، عمومی، تعاونی یا دولتی
ب) بیمه شده: فردی که عضو اصلی صندوق بیمه ای بوده و با عناوینی از قبیل بیمه شده، مشترک و عضو نامیده میشود.
پ) حق بیمه: مبالغی که تحت هر عنوان اعم از کسور بازنشستگی، حق بیمه یا عناوین مشابه بابت عضویت بیمه شده به صندوق بیمه ای ذی ربط پرداخت میشود.
ت) صندوق بیمه ای مبداء: صندوقی که بیمه شده در زمان عضویت در ازای پرداخت حق بیمه مشترک آن شده است.
ث) صندوق بیمه ای مقصد: صندوقی که بیمه شده به اختیار حق بیمه ها و سوابق بیمه ای خود را از صندوق بیمه ای مبداء به آن منتقل می کند.
ج) حق بیمه قابل انتقال: مجموع وجوهی که به عنوان کسور بازنشستگی یا حق بیمه از سهم مستخدم و کارفرما از حقوق و مزایای مبنای کسر کسور بیمه شده (طبق ضوابط صندوق مربوط) در طول سنوات خدمت کسر شده است به همراه سود متعلقه بر اساس نرخ اعلامی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
ماده 2- کلیه بیمه شدگان به استثنای کادر نیروهای مسلح و وزارت اطلاعات میتوانند با رعایت ضوابط این آییننامه نسبت به تغییر صندوق بیمه ای خود به سایر صندوق های بیمه ای اقدام کنند.
ماده 3- کلیه صندوق های بیمه ای موظفند با رعایت اصول و الزامات محاسبات بیمه ای نسبت به پذیرش درخواست متقاضیان مبنی بر انتقال حق بیمه و احتساب سوابق بیمه ای از سایر صندوق ها اقدام نمایند.
ماده 4- بیمه شده موظف است درخواست تغییر صندوق و انتقال حق بیمه و سوابق بیمه ای خود را به صورت کتبی به صندوق بیمه ای مقصد ارائه و صندوق بیمه ای مذکور موظف است ظرف یک ماه از تاریخ درخواست تقاضای او را به صندوق بیمه ای مبداء ارسال نماید و صندوق بیمه ای مبداء نیز موظف است ظرف یک ماه نسبت به محاسبه مبلغ حق بیمه های مربوط با ذکر مدت بیمه پردازی و اعلام آن به صندوق بیمه ای مقصد اقدام نماید.
ماده 5- صندوق بیمه ای مقصد موظف است پس از وصول نامه صندوق بیمه ای مبداء، ظرف یک ماه، ما به التفاوت متعلقه را محاسبه و به متقاضی اعلام نماید.
ماده 6- بیمه شده موظف است پس از اطلاع از میزان ما به التفاوت متعلقه و تصمیم به ادامه فرآیند تغییر ظرف پانزده روز تقاضای کتبی خود را به صندوق بیمه ای مقصد ارائه نماید. صندوق بیمه ای مقصد موظف است که پس از وصول تقاضای در مدت مقرر نسبت به ارسال تقاضای بیمه شده به صندوق مبداء اقدام نماید. صندوق بیمه ای مبداء پس از وصول تقاضای مذکور ظرف یک ماه نسبت به انتقال حق بیمه و سوابق بیمه ای قابل انتقال متقاضی به صندوق مقصد اقدام مینماید.
ماده 7- حق بیمه با کسور بازنشستگی متعلقه هر ماه از سنوات خدمت مورد نظر به ماخذ نرخ کسور مورد عمل صندوق مقصد و بر اساس حقوق و مزایای ماهانه زمان تقاضا که مبنای کسر بازنشستگی قرار میگیرد محاسبه و مابه التفاوت آن با کسور بازنشستگی یا حق بیمه که از صندوق مبداء به صندوق مقصد منتقل شده است از شخص متقاضی به طور یکجا یا اقساطی (حداکثر سی قسط ماهانه) وصول میگردد.
تبصره - اگر بیمه شده قبل از پرداخت کل مبلغ ما به التفاوت، فوت نماید و یا از کار افتاده شود و طبق مقررات مورد عمل صندوق بیمه ای ذی ربط خود یا بازماندگانش مستحق دریافت مستمری یا حقوق وظیفه شوند بقیه ما به التفاوت به صورت یک چهارم مستمری ماهانه از دریافتی آنها کسر میشود.
ماده 8- انتقال حق بیمه اشخاصی که قبل از تصویب این آییننامه به موجب قوانین مربوط حق بیمه آنان از یک صندوق بیمه ای بازنشستگی به صندوق بیمه ای بازنشستگی دیگر منتقل شده است مشمول مقررات این آییننامه نخواهد بود.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: شاکی در تبیین خواسته خود چنین عنوان کرده است اولاً مصوبه قسمت شماره 1 مورد شکایت با عنوان مصوبه اصلاحی میباشد، اما با مقایسه آن با اصل قانون مربوطه مشاهده میشود که متاسفانه در اصلاح آن تکلیف جدید و مالایطاقی در خصوص پرداخت سهم حق بیمه متقاضیان تغییر صندوق بازنشستگی متوجه مشمولین گردیده است که این امر با فلسفه اصلاح آییننامه ها و مصوبات در تعارض میباشد و با توجه به اینکه بار تکلیفی جدیدی ایجاد نموده است از این حیث قابلیت ابطال را دارد و اما در خصوص آییننامه قسمت 2 مورد شکایت با این توضیح که آییننامه مربوط به قانون تغییر صندوق بازنشستگی و نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی در سال 1367 تصویب گردیده است و با این وجود نیازی به تصویب آییننامه جدید و البته معارض با آییننامه اولیه احساس نمی شود و از طرفی آییننامه جدید التصویب مورد شکایت نیز همچون مصوبه مورد شکایت ادامه ایجاد تکلیف جدید بر متقاضیان بوده است و به عبارتی با توجه به اینکه بار تکلیف جدیدی برای متقاضیان به وجود آورده است از این حیث نیز مخالف قوانین و فاقد اعتبار میباشد، ضمن اینکه از سال 1394 بنا به استدلالات نامعلومی سهم پرداختی متقاضی تغییر صندوق بازنشستگی، بر اساس 9 درصد حکم زمان درخواست فرد محاسبه و پس از کسر حق بیمه منتقل شده از سازمان تامین اجتماعی، ما به التفاوت آن از فرد اخذ میگردد و از آنجا که موکل بر خلاف ضوابط و مقررات نقل و انتقل حق بیمه یا بازنشستگی من جمله قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 1365 و همچنین ضوابط نقل و انتقال حق بیمه و کسورات بیمه ای بین صندوق های بیمه مصوب 1380 هیات وزیران و آییننامه تبصره 3 ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 27/3/65 ملزم به پرداخت ما به التفاوت زیادی شده است، تقاضای ابطال مصوبات موضوع خواسته را دارد.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون امورحقوقی دولت به موجب لایحه شماره 71259/35681 مورخ 30/5/1397 به طور خلاصه توضیح داده است که: با توجه به این که در مورد تصویب نامه شماره 121606/ت 48312 مورخ 1/7/92 سابقاً برابر دادنامه های شماره 1440 الی 1498 مورخ 23/9/93، هیات عمومی دیوان عدالت اداری اقدام به رد درخواست مطروحه نموده است و در خصوص خواسته ابطال آییننامه نحوه تغییر صندوق و نقل و انتقال حق بیمه و سوابق بیمه ای بین صندوق های بیمه ای (موضوع تصویب نامه شماره 190242/ت49467 مورخ 25/12/92) با توجه به مفاد شکایت که در واقع درخواست ابطال ماده 7 آییننامه مورد نظر نامبرده میباشد، و از آنجا که مصوبه اخیرالذکر مربوط به اجرای قانون برنامه پنجم توسعه بوده و با انقضای مدت زمان اجرای آییننامه، در حال حاضر سالبه به انتفاء موضوع میباشد که در این مورد هم سابقاً هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی اتخاذ تصمیم نموده است، تقاضای صدور تصمیم شایسته مبنی بر رد شکایت مطروحه را دارد.
نظریه تهیه کننده گزارش: با توجه به این که در خصوص ابطال مصوبه شماره 121606/ت 48312 ه- مورخ 1/7/92 هیات محترم وزیران، سابقاً هیات عمومی دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماه 858 مورخ 11/7/94 اتخاذ تصمیم نموده است با رعایت ماده 85 قانون دیوان، موضوع اعتبار امر مختومه را دارد و در مورد ابطال آییننامه شماره 190242/ت49467 مورخ 25/12/92، با توجه به اینکه به موجب ماده واحده قانون نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی مصوب 1365، اجازه نقل و انتقال حق بیمه یا بازنشستگی سوابق خدمت اشخاصی که وجوهی را به هر یک از صندوقهای بیمه یا بازنشستگی یا صندوق های مشابه پرداخت نمودهاند داده شده است که این حکم عام و مربوط به کلیه بیمه شدگان است و پرداخت ما به التفاوت حق بیمه یا کسور بازنشستگی یاد شده بر عهده بیمه شده، برابر تبصره 3 ماده واحد مذکور بوده است (اولین حقوق و مزایای ماهانه محل خدمت جدید) و اینکه آییننامه مذکور در راستای بند (ب) ماده 28 قانون برنامه پنجم توسعه و تبیین حکم مقنن و شیوه های اجرایی آن وضع شده است نظر بر عدم ابطال آییننامه ذکر شده در بالا را دارم. /ت تهیه کننده گزارش: حسن زینلی نژاد
موضوع در جلسه مورخ 7/5/98 هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری مطرح گردید، نظریه هیات به شرح آتی اعلام میگردد.
رای هیات تخصصی
در خصوص شکایت آقای ابوالفضل محمد بیگی با وکالت آقای احسان جعفر ثانی، به طرفیت 1- هیات وزیران 2- صندوق بازنشستگی کشوری 3- سازمان تامین اجتماعی 4- دانشگاه قم به خواسته ابطال آییننامه شماره 190242 ت 49467 مورخ 25/12/92 هیات وزیران (مواد 1-2-3-4-5-6-8) نظر به اینکه آییننامه مذکور در راستای بند (ب) 28 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و تبیین حکم مقنن و شیوه های اجرایی آن وضع شده است لذا خلاف قانون و خارج از اختیار مرجع وضع آن نمیباشد و به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 رای به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور از سوی ریاست محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
نظریه هیات تخصصی
موضوع ابطال مصوبه شماره 121606/ت 48312 ه- مورخ 1/7/92 هیات محترم وزیران و ماده 7 آییننامه شماره 190242/ت 49467 ه- مورخ 25/12/92 هیات وزیران در جلسه مورخ 7/5/98 هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی مطرح گردید، نظریه اتفاق آراء اعضاء محترم هیات تخصصی به شرح زیر اعلام میگردد. نظر به اینکه مصوبه شماره 121606/ت 48312 مورخ 1/7/92 هیات وزیران به موجب آراء شماره 858 مورخ 11/7/94 و 1440 الی 1498 مورخ 23/9/93 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و به جهت مصوبه اصلاحی شماره 80954/ت 50387 ه- - 17/7/93 مشمول ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار گرفته است و ماده 7 آییننامه شماره 190242/ت 49467 مورخ 25/12/92 هیات محترم وزیران به لحاظ عدم مغایرت با بند (ب) ماده 28 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی جمهوری اسلامی ایران قابل ابطال به شرح دادنامه شماره 49 مورخ 30/3/96 هیات تخصصی بیمه، کار و تامین اجتماعی تشخیص نگردیده است کلیه اعضاء به لحاظ وجود رای قبلی موضوع معنونه را مشمول ماده 85 تشخیص دادند. دفتر مقرر است مراتب به نظر ریاست محترم دیوان عدالت اداری برسد. /ت
نبی الله کرمی- رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری