تاثیر تعهدات شرکت بیمه در مقابل بیمه مرکزی ایران بر بیمه گذار

تاریخ دادنامه قطعی: 1396/08/03
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: قراردادهای منعقده بین بیمه مرکزی ایران و شرکت های بیمه (از جمله شرکت بیمه آسیا)مستقل از قرارداد های بین شرکت های بیمه و بیمه گذار می‌باشد و چنانچه شرکت بیمه آسیا تعهداتی نسبت به بیمه مرکزی داشته باشد ارتباطی به شرکت بیمه گذارنخواهد داشت.

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/06/31

رای دادگاه

در خصوص دعوی شرکت سهامی گروه صنعت کاران آرمانی خواه با وکالت آقای علی ف. به طرفیت شرکت سهامی بیمه آسیا به خواسته مطالبه خسارت تاخیر تادیه از تاریخ وقوع خسارت لغایت تاریخ پرداخت خسارت بر مبنای رای قطعی دادگاه و پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل بدین توضیح که وکیل خواهان اظهار داشته موکلش به موجب قرارداد بیمه نامه آتش سوزی به شماره 34 - 84 - 5 - 2152 مورخه 84/4/31 نزد شرکت خوانده اموال موضوع قرار داد را بیمه کرده که در تاریخ 85/3/1 به صورت غیر عمدی آتش سوزی رخ داده و بر اساس مفاد قرارداد مراتب به شرکت بیمه گر اعلام و اقدامات قانونی صورت گرفته و با وصف به اینکه موضوع غیر عمدی بوده و شرکت خوانده بر مبنای قرار داد می‌بایست ظرف یک ماه از تاریخ وقوع آتش سوزی خسارت وارده را جبران می کرد از این موضوع تمکین نکرده و با اظهار به اینکه این اتفاق به صورت عمدی بوده و مورد کارشناسی مراحل بدوی و هیات قرار گرفته النهایه محرز شد که ادعای موکل منطبق با واقع است و به موجب دادنامه صادره از شعبه --- دادگاه بدوی و هشتم دادگاه محترم تجدیدنظر محکومیت شرکت خوانده احراز گردیده و مبلغ محکوم به را در دو قسط به تاریخ 92/10/11 و 93/4/14 در حق موکل پرداخت نمودند لذا با توجه به اینکه مدت مدیدی از زمان وقوع حادثه تا زمان پرداخت خسارت گذشته و همین موضوع موجب ورود خسارت مضاعف به موکل گردید خواهان صدور حکم به محکومیت خوانده به موضوع خواسته شده لذا دادگاه نظر به محتویات پرونده و نظر به اینکه به موجب صراحت ماده 515 قانون آیین دادرسی مدنی کسی که سبب ورود خسارت به جهت تاخیر در ادای دین و یا انجام تعهد به دیگری شود می‌بایست از عهده خسارت وارده براید و نظر به مفاد قراردادکه فی مابین بیمه گذار و بیمه گر منعقد شده احصاء گردیده که به مجرد ورود خسارت و مطالبه آن توسط بیمه گر بیمه گذار مکلف به جبران خسارت وارده در حق وی بوده که به این تکلیف قانونی خود عمل نکرده و بیمه گذار با طرح دعوی قانونی و سیر جریان رسیدگی مدت مدیدی طول کشیده که بیمه گر اقدام به پرداخت خسارت نماید و اینکه منشاء طلب خواهان قراردادی است و اصل مدیونیت خواهان به موجب دادنامه صادره از شعبه محترم --- احراز گردیده است لذا مطابق ماده 522 قانون اخیر الذکر خواهان مستحق دریافت خسارت تاخیر تادیه می‌گردد و نظر به اینکه وکیل بیمه گر دفاع موجه و محکمه پسندی ارائه ننموده‌اند لذا دادگاه دعوی خواهان را وارد و مستندا به ماده 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی خوانده را بپرداخت مبلغ 26008497374 ریال بابت خسارت تاخیر تادیه از تاریخ 86/10/5 زمانی که خواهان به موجب اظهارنامه رسمی مراتب آتش سوزی را به شرکت بیمه اعلام و خواهان مطالبه خسارت خود بر اساس قراردادتنظیمی تا زمان پرداخت محکوم به در تاریخهای 92/10/11 و 93/4/14 طبق شاخص بانک مرکزی محاسبه گردد. از بابت اصل خواسته و پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل طبق تعرفه در حق خواهان محکوم و اعلام می دارد.و در ضمن دایره اجرای احکام هزینه دادرسی را بر مبنای مبلغ محکوم به محاسبه و از خواهان و محل محکوم به وصول نماید. رای صادره حضوری وظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ اعتراض در دادگاه تجدیدنظر استان می‌باشد.

رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران- سیدجعفر هاشمی

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1395/04/12

رای دادگاه

شرکت سهامی بیمه آسیا با مدیریت ابراهیم کاردگر و وکالت م. س. نسبت به دادنامه شماره --- مورخه 94/6/31 صادره از شعبه هفتم دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن حکم به محکومیت وی به پرداخت مبلغ 26/008/497/374 بابت خسارت تاخیر تادیه از تاریخ 86/10/5 تا زمان پرداخت محکوم به در تاریخ های 92/10/14 - 93/4/14 طبق شاخص اعلامی بانک مرکزی و خسارات دادرسی صادر شده، تجدیدنظرخواهی نموده است. دادگاه با توجه به محتویات پرونده، ملاحظه دفاعیه تجدیدنظر خواه ،دفاع و ایراد موثری که باعث بی اعتباری دادنامه تجدیدنظر خواسته را فراهم نماید و منطبق با شقوق مختلف ماده 348 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال 79 باشد به عمل نیامده و از جهت استنباط قضایی بر رسیدگی دادگاه محترم نخستین منقصت قانونی مترتب نیست زیرا به موجب دادنامه شماره --- مورخه 91/12/26 صادره از شعبه محترم --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که طی دادنامه شماره --- مورخه 92/8/20 قطعیت یافته است. تجدیدنظر خواه به پرداخت مبلغ بیست میلیارد و چهارصد و بیست و سه میلیون و پانصد و چهار هزار ریال محکوم شده است.موضوع خواسته دادنامه های معنون مطالبه حق بیمه ناشی از ورود خسارت به سبب آتش سوزی اسباب و اثاثیه شرکت تجدیدنظر خوانده موضوع بیمه نامه شماره 2152005/84/034 مورخه 1384/03/31 و الحاقیه آن در تاریخ 1385/03/01 بوده است. تجدیدنظر خوانده (خواهان بدوی)با طرح این ادعا که علیرغم اعلام آتش سوزی در تاریخ وقوع حادثه و مطالبه خسارت ناشی از آن در تاریخ 86/10/5 شرکت بیمه با طرح ادعای عمدی بودن آتش سوزی از پرداخت استنکاف نموده و از تاریخ وقوع حادثه تا وصول محکوم به زمان تقریبی شش سال منقضی شده و عدم پرداخت حق بیمه اموال خسارت دیده در تاریخ مطالبه زمینه ورود خسارت را فراهم نموده است. تجدیدنظر خواه با دفاع از موضوع خواسته به طور خلاصه اظهار داشته است خسارت تاخیر به دین تعلق می‌گیرد و عقد بیمه از عقود عهدی بوده که جبران خسارت را در برابر دریافت حق بیمه به صورت نقدی یا غیر نقدی تقبل می‌نماید و عقد بیمه تعهد به پرداخت خسارت است و موضوع آن دین نیست تا مشمول ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی باشد علاوه بر این علت تاخیر در پرداخت خسارت عدم اقدام به موقع خسارت دیده بوده و ضمن اینکه مطالبه خسارت از خسارت تلقی و قابلیت مطالبه ندارد. دادگاه با توجه به مراتب و دفاعیات انجام شده و احراز قدر متیقن استحقاق تجدیدنظر خوانده در مطالبه خسارات ناشی از آتش سوزی موضوع بیمه نامه صدرالاشعار نظر به اینکه الف: عقود متعاملین را نسبت به مفاد آن ملتزم می‌نماید و تعهدات قراردادی تابع اراده اشخاص بوده و تا زمانی که مخالف قانون نباشد برای طرفین لازم الاتباع است به موجب بیمه نامه صدرالاشعار تجدیدنظرخواه مکلف به جبران خسارت پس از وقوع آتش سوزی (حادثه) به مدت و زمان مشخص و معین بوده با توجه به متن اظهارنامه تقدیمی و تحقیقات انجام شده در خصوص حادثه معنون، تجدیدنظرخوانده وفق بیمه نامه به تعهدات قراردادی خود در اعلام حادثه به بیمه و تقاضای بررسی شرایط احراز استحقاق حق بیمه اقدام کرده است و اداره بیمه با طرح ادعای عمدی بودن در روند پرداخت حق بیمه تاخیر ایجاد می‌نماید مفاد ماده 22 قانون آیین‌نامه حمایت از حقوق بیمه گزاران و بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنها مصوب 1391/03/23 شورای عالی بیمه ،بیمه گر را مکلف نموده است تا پس از دریافت مدارک مربوط به خسارت ظرف مدت 30 روز مدارک را بررسی و نتیجه را اعلام نماید و در صورت احراز عدم استحقاق دریافت خسارت مراتب را با ذکر دلایل به طور مکتوب به بیمه گذار یا زیان دیده اعلام نماید عدم اقدام به تکلیف مقرر در این ماده موضوع را مشمول مقررات ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی تلقی کرده است. در این پرونده زیان دیده حسب مفاد پرونده و اظهارنامه مورخه 76/10/5 به تکلیف قانونی خود عمل لیکن دلیلی بر انجام تکلیف مقرر در ماده 22 معنون از ناحیه تجدیدنظرخواه اقامه نشده است. ب: عدم پرداخت خسارت بر مبنای بیمه نامه ناشی از ادعای تجدیدنظرخواه مبنی بر عمدی بودن حادثه بوده که این موضوع در محاکم رسیدگی و به موجب حکم قطعی دادگاه تجدیدنظر به شرح پیش گفته بی اعتباری این ادعا و استحقاق تجدیدنظرخوانده اثبات شده است با این وصف رابطه علیت بین وقوع خسارت ناشی از عدم پرداخت به موقع آن با فعل مرتکب که مبنای مطابه خسارت است نیز احراز می‌شود تاخیر و در پرداخت ناشی از ادعای غیر واقعی تجدیدنظرخواه بوده که بی اعتباری آن اثبات شده است پ: شرکت بیمه از شرکت های خدماتی است و مکلف است پس از ورود خسارت در سریع ترین زمان ممکن نسبت به جبران خسارت اقدام نماید هدف و مبنای تشکیل ادارات بیمه نیز در این محور استوار است زیان دیده با بیمه نمودن اموال خود آسوده خاطر باشد نه اینکه پس از ورود زیان دعوای دیگری را با اداره بیمه آغاز نموده و متحمل زیان دیگری شود.ت: با احراز استحقاق بیمه شده یا زیان دیده به مطالبه خسارت و احراز تعهد بیمه گر به پرداخت آن از تاریخ وقوع حادثه در واقع ذمه اداره بیمه مشغول می‌شود به عبارت دیگر پس از آنکه استحقاق زیان دیده به استفاده از قرارداد بیمه اثبات شد و مشخص گردید وی از زمان وقوع حادثه مستحق دریافت زیان وارده و تعهدات قراردادی ناشی از بیمه بوده، بیمه گر مکلف به پرداخت است و از همان تاریخ ذمه او مشغول بوده و دین مستقر می‌گردد و شرایط مقرر در ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی در صورت مطالبه احراز می‌گردد ث: هدف قانونگذار از امکان طرح مطالبه خسارت تاخیر تادیه کاهش ارزش پول رایج به لحاظ شمول زمان می‌باشد با اعلام شاخص رسمی این موضوع که ارزش پول با گذر زمان تقلیل پیدا می کند را با توجه به نرخ تورم پذیرفته است. ج: تجدیدنظرخوانده مطابق اظهارنامه مورخه 86/10/5 طلب خود را مطالبه نموده است و استحقاق خود را اثبات کرده است چ: در استفتاء به عمل آمده به شماره 568949 از مقام رهبری، ایشان فرمودند؛ «اگر در ضمن عقد بیع در فرض تاخیر پرداخت خسارت تکلیفی بر عهده بیمه گر قرارداده نشده باشد دریافت خسارت بابت تاخیر تادیه وجاهت شرعی ندارد، مگر آنکه ارزش مبلغ خسارت پرداختی در اثر تاخیر و پرداخت تنزل قابل توجه داشته باشد که در این صورت بنا بر احتیاط باید طرفین مصالحه کنند در هر صورت چنانچه قانون مشروع و معتبری در میان است باید رعایت گردد.»; نظر مقام رهبری از دو جهت ابتدا به لحاظ وجود ماده 22 آیین‌نامه حمایت از حقوق بیمه گزاران، بیمه شدگان و صاحبان حقوق آنها و سپس به لحاظ بازه زمانی ورود خسارت تا وصول مطالبات تجدیدنظرخوانده که حدودا شش سال طول کشیده قابل توجه و تسری به دعوی مورد اقامه را دارد. بنا بر مراتب پیش گفته دادگاه با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب سال 79 ضمن رد تجدیدنظرخواهی با اجازه حاصله از ماده 360 ناظر به ماده 309 قانون مرقوم با توجه به اشتباه در محاسبه مبلغ محکوم به که مورد درخواست تجدیدنظرخوانده به شماره 523 مورخ 95/3/29 قرار گرفته است با اصلاح مبلغ محکوم به از 26/008/497/374 به مبلغ 46/720/600/654 ریال دادنامه تجدیدنظرخواسته تایید می‌شود رای صادره قطعی است.

شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار و مستشار

علی اکبر شریعت - عباس موذن

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1396/08/03

رای دادگاه

در خصوص دادخواست اعتراض ثالث آقای م. ن.الف. به وکالت از بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران به طرفیت 1 - شرکت گروه صنعت کاران آرمانی خواه با وکالت آقای الف. الف. و خانم ن. م.پ. 2 - شرکت بیمه آسیا، نسبت به دادنامه شماره ی 950474 مورخ 1395/04/12 صادره از این دادگاه نظر به دادخواست تقدیمی، اسناد و مدارک ارائه شده از ناحیه طرفین پرونده، لوایح وارده و اظهارات وکلا و نمایندگان قانونی طرفین پرونده به شرح صورتجلسه مورخ 1396/04/19 این دادگاه و با توجه به این که اولا: قراردادهای منعقده بین معترض ثالث و شرکت های بیمه از جمله شرکت بیمه آسیا مستقل از قرارداد های بین شرکت های بیمه و در مانحن فیه شرکت بیمه آسیا با بیمه گذار (شرکت صنعت کاران آرمان خواه) می‌باشد و چنانچه شرکت بیمه آسیا تعهداتی نسبت به بیمه مرکزی داشته باشد ارتباطی به شرکت بیمه گذار (شرکت صنعت کاران آرمانی خواه) ندارد. ثانیا آنچه موضوع حکم در دادنامه ی معترض عنه قرار گرفته، خسارت ناشی از تاخیر در پرداخت تعهدات ناشی از قراداد بین شرکت صنعتی آرمانی خواه به عنوان بیمه گذار و شرکت بیمه آسیا به عنوان شرکت بیمه گر بوده است که این موضوع براساس دادنامه شماره --- - 91/12/26 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران بوده است و این خسارت ارتباطی به معترض ثالث ندارد در نتیجه دادگاه اعتراض ثالث را قابل پذیرش ندانسته و با استناد به ماده 1257 قانون مدنی به مواد 197 و مفهوم مخالف 425 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 ، حکم به بطلان دعوی اعتراض ثالث بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران صادر و اعلام می‌نماید.رای صادره قطعی است.

شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار و مستشار

علی اکبر شریعت - عباس موذن