هیات تخصصی اداری و امور عمومی
شماره پرونده: ه- ع/9803925- 9803898 - 9804298- 9804300- 9804085- 9900015- 9804116- 9804167- 9803953- 9804289- 9804117- 9803553- 9803781
شماره دادنامه: 885 الی 9909970906010873 تاریخ: 14/7/99
شاکی: کریم مسعودی سهلان- مرتضی نورمحمدی- پروین احمدی- رباب اصغری- مینا مهوری- اسدالله رستمنیا- موسی فولادی- یگانه پورحمزه سوره- کریم زارعی- مسعوده ابراهیم نژاد- فیروزه اسماعیل بیکی- رضا سینافر
طرف شکایت: هیات وزیران- وزارت آموزش و پرورش
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 118501/ت 55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران
شاکی دادخواستی به طرفیت هیات وزیران- وزارت آموزش و پرورش به خواسته ابطال مصوبه شماره 118501/ت 55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
نظام رتبهبندی معلمان به شماره 118501/ت55724ه- مصوب 3/9/1398 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه 3/9/1398 به پیشنهاد شماره 105897 مورخ 5/6/1397 وزارت آموزش و پرورش و به استناد جزء (2) بند (الف) ماده (63) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395 نظام رتبه بندی معلمان را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1 - در این تصویب نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1 - معلم: فردی که مسئولیت تعلیم و تربیت دانش آموزان را در نظام آموزش و پرورش رسمی کشور بر عهده دارد.
2 - صلاحیت های معلمی: شامل برآیندی از سه صلاحیت زیر است: الف - صلاحیت عمومی: مجموعه ای از ویژگی های شخصیتی فرد، شامل باورها، نگرش ها، اعتقادات و رفتار مبتنی بر نظام ارزشی، فرهنگی و اخلاقی جامعه که معلمان را در شناخت و تحلیل مسایل و موضوعات مربوط به تعلیم و تربیت دانش آموزان، توانا و پایبندی معلمان را به نظام جمهوری اسلامی ایران آشکار میسازد. ب - صلاحیت تخصصی: مجموعهای از دانش و توانمندی های آموزشی و پرورشی علاوه بر صلاحیت های عمومی که معلمان برای انجام موثر وظایف شغلی خود باید از آن برخوردار باشند.
پ - صلاحیت حرفه ای: مجموعه ای از شایستگی ها، توانمندی ها و مهارت های کسب شده و مرتبط با شغل معلمی که معلم را در فرایند تعلیم و تربیت و انجام صحیح وظایف معلمی توانا میسازد تا مسئولیت خود را در موقعیت های آموزشی - پرورشی با استقلال، آزادی عمل و تبحر بیشتری انجام دهد.
3 - سنجش صلاحیت: فرایند گردآوری سازمان یافته اطلاعات، شواهد و مستندات مرتبط با دانش عمومی، دانش تخصصی، مهارت ها، شایستگی ها، توانمندی ها و عملکرد معلمان و بررسی آن بر اساس ساز و کارها، ملاک ها، شاخص ها و معیارهای مشخص در هیات های ممیز موضوع ماده (5) این تصویب نامه.
4 - گواهینامه صلاحیت معلمی: مدرکی که بر اساس نتایج ناشی از سنجش صلاحیت های معلمی توسط وزارت آموزش و پرورش صادر میشود.
5 - رتبه بندی: فرایندی تعیین رتبه های پنج گانه معلمان بر اساس سنجش نظام مند صلاحیت ها و عملکرد آنان.
ماده 2 - سنجش صلاحیت معلمان بر اساس شاخص های زیر انجام میشود:
1 - شایستگیهای عمومی شامل شرایط عمومی استخدام بر اساس مقررات استخدامی مورد عمل.
2 - شایستگی های تخصصی شامل رشته، مدرک تحصیلی، دانش موضوعی مرتبط با محتوای تخصصی دروس آموزشی و امور تربیتی، روش ها و فنون تدریس و هدایت و نظارت آن.
3 - شایستگیهای حرفه ای شامل اخلاق حرفه ای، توانایی ها و مهارت های آموزشی، پرورشی و پژوهشی (کاربردی و مساله محور) بر اساس آزمون های الکترونیکی.
ماده 3 - مشمولان طرح طبقه بندی مشاغل معلمان، شامل آموزگار، دبیر، هنرآموز، مربی امور تربیتی، مشاور واحد آموزشی، مراقب سلامت، مدیر و معاون واحدهای آموزشی و تربیتی هستند.
تبصره - کارمندانی که به استناد مصوبه مورخ 1358/09/17 شورای انقلاب در مشاغل اداری اشتغال دارند، میتوانند بین بازگشت به مدرسه برای خدمت در مشاغل موضوع این ماده یا ادامه خدمت در مشاغل اداری انتخاب نمایند. وزارت آموزش و پرورش موظف است نسبت به سازماندهی افرادی که اشتغال در مشاغل موضوع این ماده را انتخاب کرده و از مزایای رتبه بندی برخوردار میشوند، در واحدهای آموزشی اقدام کند. در هر صورت با شروع سال تحصیلی 1400 - 1399 ادامه فعالیت افراد یاد شده در مشاغل اداری به هیچ وجه مجاز نخواهد بود. افرادی که ادامه اشتغال در مشاغل اداری را انتخاب می کنند، وزارت آموزش و پرورش نسبت به انتصاب آنان با رعایت شرایط احراز در مشاغل اداری به صورت قطعی اقدام مینماید و بهرهمندی آنان از مزایای رتبه بندی مجوزی ندارد.
ماده 4 - مشمولان در صورت کسب صلاحیت ها و داشتن شرایط زیر برابر تبصره (1) ماده (65)، ماده (66) و بند (5) ماده (68) قانون مدیریت خدمات کشوری - مصوب 1386 - میتوانند به رتبه بالاتر ارتقا یابند و از مزایای جدول افزایش امتیازات موضوع مواد (6) و (7) این تصویب نامه و تبصره آن برخوردار شوند:
1 - رتبه (1)
الف - داشتن حداقل (2) سال تجربه.
ب - گذراندن (120) ساعت دوره آموزشی ضمن خدمت و تخصصی.
پ - کسب میانگین امتیاز ارزیابی عملکرد به میزان حداقل هفتاد و پنج درصد (75 %) در طول دو سال منتهی به نتایج ارزیابی (امتیاز هر سال نباید کمتر از (70) باشد).
ت - کسب حداقل شصت درصد (60 %) امتیازات شاخص های صلاحیت های معلمی (امتیاز هر یک از صلاحیت های عمومی، تخصصی و حرفه ای نباید کمتر از پنجاه درصد (50 %) باشد).
2 - رتبه (2)
الف - داشتن حداقل (6) سال تجربه.
ب - حداقل (4) سال توقف در رتبه (1).
پ - گذراندن (180) ساعت دوره آموزشی ضمن خدمت و تخصصی در طول دوره علاوه بر دوره های آموزشی مربوط به رتبه (1)
ت - کسب میانگین امتیاز ارزیابی عملکرد به میزان حداقل هشتاد درصد (80 %) در طول سه سال متوالی منتهی به رتبه بعدی (امتیاز هر سال نباید کمتر از (75) باشد).
ث - کسب حداقل شصت و پنج درصد (65 %) امتیازات شاخص های صلاحیت های معلمی (امتیاز هر یک از صلاحیت های عمومی، تخصصی و حرفه ای نباید کمتر از پنجاه و پنج درصد (55 %) باشد).
3 - رتبه (3)
الف - داشتن حداقل (12) سال تجربه و حداقل (3) سال توقف در رتبه (2).
ب - گذراندن (150) ساعت دوره آموزشی ضمن خدمت و تخصصی در طول دوره بین دو رتبه.
پ - کسب میانگین امتیاز ارزیابی عملکرد به میزان حداقل هشتاد و پنج درصد (85 %) در طول دوره بین دو رتبه (امتیاز هر سال نباید کمتر از (80) باشد).
ت - کسب حداقل هفتاد درصد (70 %) از امتیازات شاخص های صلاحیت های معلمی (امتیاز هر یک از صلاحیت های عمومی، تخصصی و حرفه ای نباید کمتر از شصت و پنج درصد (65 %) باشد).
4 - رتبه (4)
الف - داشتن حداقل (18) سال تجربه و حداقل (3) سال توقف در رتبه (3).
ب - گذراندن (120) ساعت دوره آموزشی ضمن خدمت و تخصصی در طول دوره بین دو رتبه.
پ - کسب میانگین امتیاز ارزیابی عملکرد به میزان حداقل نود درصد (90 %) در طول دوره بین دو رتبه (امتیاز هر سال نباید کمتر از (85) باشد).
ت - کسب حداقل هفتاد و پنج درصد (75 %) امتیازات شاخص های صلاحیت های معلمی (امتیاز هر یک از صلاحیت های عمومی، تخصصی و حرفه ای نباید کمتر از هفتاد درصد (70 %) باشد).
- رتبه (5)
الف - داشتن حداقل (24) سال تجربه و حداقل (3) سال توقف در رتبه (4).
ب - گذارندن (100) ساعت دوره آموزشی ضمن خدمت و تخصصی در طول دوره بین دو رتبه.
پ - کسب میانگین امتیاز ارزیابی عملکرد به میزان حداقل نود درصد (90 %) در طول دوره بین دو رتبه (امتیاز هر سال نباید کمتر از (80) باشد).
ت - کسب حداقل هشتاد و پنج درصد (85 %) از امتیازات شاخص های صلاحیت های معلمی (امتیاز هر یک از صلاحیت های عمومی، تخصصی و حرفه ای نباید کمتر هشتاد درصد (80 %) باشد).
تبصره 1 - مشمولان موضوع ماده (3) که در اجرای رتبه بندی حرفه ای موضوع تصویب نامه شماره 10993 /ت50510ه- مورخ 2/2/1394 و دستورالعمل های مربوط، از عناوین رتبه های حرفه ای پایه، ارشد، خبره و عالی برخوردار شده اند، به ترتیب با رتبه های (2)، (3)، (4) و (5) تطبیق می یابند و معلمانی که در رتبه مقدماتی قرار دارند به شرط احراز شرایط، در رتبه (1) قرار میگیرند و ارتقای بعدی آنها نیز بر اساس مفاد این آییننامه خواهد بود.
تبصره 2 - مدت تحصیل در دانشگاههای فرهنگیان و شهید رجایی و همچنین طول تحصیل مشمولان قانون متعهدین خدمت به وزارت آموزش و پرورش مصوب 1369 و دوره مهارت آموزی موضوع ماده (28) اساسنامه دانشگاه فرهنگیان مصوب 1390 تجربه محسوب نمیشود.
ماده 5 - ساختار اجرایی نظام رتبه بندی معلمان دارای ارکان زیر است:
1 - هیات ممیز مرکزی: برای تعیین و تصویب سیاستها و خط مشی اجرایی نظام سنجش صلاحیت و رتبه بندی معلمان و نظارت بر انجام آن، هیات ممیز مرکزی در وزارت آموزش و پرورش تشکیل میشود.
2 - هیات ممیز استانی: برای طراحی و تصویب برنامه عملیاتی و اجرایی نظام سنجش صلاحیت و رتبهبندی معلمان، هیات های ممیز استانی در سطح ادارات کل آموزش و پرورش استان تشکیل میشود.
3 - کارگروه شهرستان/ منطقه/ ناحیه: برای احراز و تایید رتبهها و ارتقای معلمان به مراتب بالاتر و اجرای نظام سنجش صلاحیت در شهرستان، منطقه و نواحی، حسب مورد کارگروه رتبه بندی شهرستان، منطقه یا ناحیه تشکیل میشود.
تبصره- ترکیب و شرح وظایف اعضای هیات های ممیز و کارگروه و همچنین شاخص های صلاحیتهای معلمی (صلاحیت های عمومی، تخصصی و حرفه ای) و ساز و کارهای اجرای رتبه بندی و نظارت بر انجام آن، به موجب شیوه نامه اجرایی وزارت آموزش و پرورش تعیین و ابلاغ میشود.
ماده 6 - جدول افزایش امتیازات (دوره متوسطه) به شرح زیر تعیین میشود:
ماده 7 - جدول افزایش امتیازات (دوره ابتدایی) به شرح زیر تعیین میشود:
تبصره - به منظور ایجاد انگیزه برای معلمانی که بر اساس ضوابط و مقررات مربوط، آخرین طبقه و رتبه شغلی را اخذ نموده یا می نمایند، به ازای هر سال سابقه تجربی که بعد از تاریخ لازم الاجرا شدن این تصویب نامه کسب می کنند مشروط بر اینکه امتیاز ارزیابی عملکرد سالانه آنان نیز کمتر از نود درصد (90 %) نباشد، مشمولان شاغل دوره ابتدایی و متوسطه به ترتیب از افزایش حقوق معادل (100) و (50) امتیاز ضربدر ضریب ریالی سالانه برخوردار میشوند.
ماده 8 - به منظور نظارت بر حسن اجرای این تصویب نامه و شناخت مزایا، موانع و مشکلات مربوط، کارگروهی مرکب از نمایندگان وزارت آموزش و پرورش، سازمان برنامه و بودجه کشور و سازمان اداری و استخدامی کشور تشکیل میشود تا ظرف یک سال بررسی ها و اقدامات لازم را انجام دهد و راهکارهای پیشنهادی را در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط از طریق وزارت آموزش و پرورش به هیات وزیران ارایه نماید.
ماده 9 - این تصویب نامه از تاریخ 1/7/1398 لازم الاجرا است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1-وزارت آموزش و پرورش با استناد به بند 2 شیوه نامه اجرای رتبهبندی حرفهای به شماره 118501/ت 55724 ه- مورخ 17/9/1398 مبنی بر اجرای نظام رتبهبندی معلمان نموده است که این اقدام منجر به حذف رتبه عالی حرفهای و طبقه شغلی معلمینی شده است که در فاصله 1/7/1398 لغایت 1/9/1398 ارتقاء یافتهاند، لذا ابطال کل مصوبه مصوبه شماره 118501/ت 55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران مورد استدعاست.
2-حکم تبصره ماده 3 مصوبه معترض عنه به دلایل ذیل قابل ابطال است: الف- وزارت آموزش و پرورش، بر خلاف حکم لایحه قانونی راجع به استفاده کارکنان کادر اداری وزارت آموزش و پرورش که برای خدمت معلمی استخدام شدهاند مصوب 1358، مشمولین قانون اخیرالذکر را مکلف به بازگشت به مدرسه یا خدمت در مشاغل اداری نموده است. ب- محروم ساختن معلمان شاغل در پستهای اداری از برخورداری از مزایای نظام رتبهبندی معلمان که مطابق لایحه قانون مذکور میتوانند از مزایای طرح طبقهبندی مشاغل معلمان برخودار شوند مغایر قانون است. 3- تفکیک معلمان شاغل در واحدهای آموزشی با معلمان شاغل در پست اداری که هر دو به خدمت معلمی استخدام شدهاند از مصادیق تبعیض ناروای مذکور در بند 9 اصل 3 قانون اساسی است.
3-در خصوص ماده 9 مصوبه شماره 118501/ت 55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران، با توجه به اینکه در بند 2 ماده 63 قانون برنامه ششم توسعه صراحتاً بیان شده است که رتبهبندی معلمان بر اساس سند تحول و نقشه جامع علمی کشور با تصویب مجلس شورای اسلامی در قالب بودجه سنواتی تهیه شود. بنابراین این نوع اختصاص بودجه که قید سنواتی به آن اطلاق میشود، بر اساس ماده 1 و ماده 6 قانون محاسبات عمومی مصوب 1366، بودجه در قالب یک سال شمسی تنظیم میشود و اختصاص به نیم سال شمسی ندارد. لذا نظام رتبهبندی بر اساس قانون بودجه سنواتی است و در قالب اصلاحیه و ترمیم و یا نقصان قابل اعمال نیست.
4-دولت مستند به برنامه ششم توسعه و درخواست 105897 مورخ 5/6/1397 وزارت آموزش و پرورش نسبت به تصویب مصوبه معترض عنه اقدام نموده است اما این استناد صرفاً به منزله پشتوانه مصوبه تلقی میشود و هیات وزیران بدون توجه به قید سنواتی که باید از اول سال 1398 یعنی تاریخ 1/1/1398 اجرا شود، تاریخ 1/7/1398 را به عنوان مبداء اجرای مصوبه تعیین نموده است و معلمینی که چندین سال منتظر اجرای نظام رتبهبندی بودهاند و از تاریخ 31/6/1398 به قبل بازنشسته شدهاند با توجه به ماده 9 مصوبه، از اعمال رتبهبندی محروم شدهاند.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاونت حقوقی وزارت آموزش و پرورش طی لایحه دفاعیه شماره 13595/810 مورخ 8/2/1399 اعلام نموده است:
1-به استناد جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم، دولت موظف شده بود که نسبت به تهیه نظام رتبهبندی معلمان و استقرار نظام پرداختها بر اساس تخصص با شایستگیها و عملکرد رقابتی مبتنی بر نظام رتبهبندی معلمان و مهندسی نیروی انسانی، بر اساس سند تحول و نقشه جامع علمی کشور، با تصویب مجلس شورای اسلامی در قالب بودجه سنواتی اقدام نماید که بر همین اساس، دولت نظام رتبهبندی معلمان را در قالب مجوز و اعتبار مندرج در قانون بودجه سال کل کشور سال 1398، طی تصویبنامه شماره 118501/ت 55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران، تصویب و برای اجرا ابلاغ و در همین راستا و با در نظر گرفتن ملاحظات بودجهای، تاریخ اجرای آن را نیز از 1/7/1309 تعیین نموده است.
2-امکان عطف به ماسبق شدن در قوانین عادی و حقوق اداری در مواردی که ترتیب خاص مقرر شده باشد ممکن است و مقنن بنا به مصالحی از جمله نفع عمومی، قانون را عطف به ماسبق مینماید و یا ترتیب قانونی دیگری مانند تعیین زمان خاص اجرا تعیین مینماید. در ما نحن فیه، نیز از آنجا که دولت بنا بر الزامات قانونی از جمله بند ث ماده 7 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه، صرفاً متناسب با سقف اعتبار منظور شده در قانون بودجه سال 1398 (حدود دو هزار میلیارد تومان) مجاز به طرح و تصویب مقرر بوده و در این موضوع نفع عموم فرهنگیان نیز چنین مصلحتی را ایجاب مینمود، لذا هیات وزیران تاریخ اجرای مصوب را 1/7/1398 تعیین نموده است.
3-مطابق ماده 65 قانون مدیریت خدمات کشوری، تمامی مشاغل از جمله شاغلین مشاغل آموزشی این وزارت در 5 رتبه طبقهبندی میشوند که در این راستا مطابق شیوهنامه شماره 123788 مورخ 25/6/1394 مشاغل معلمان در 5 طبقه مذکور طبقهبندی و از امتیازات آن برخوردار شدند متعاقب آن با تصویب جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم توسعه، دولت مکلف شد نظام رتبهبندی خاص معلمان را تهیه و تدوین نماید که در این راستا مصوبه نظامبندی معلمان به شماره 118501/ ت 55724 ه- مورخ 17/9/1398 هیات وزیران تصویب شد لکن همانطور که در تبصر 1 ماده 4 مصوبه مذکور، مورد تاکید واقع شده است از آنجایی که تکلیف مقرر در جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم توسعه و همچنین مصوبه مذکور هیات وزیران استثناء بر اصل تبصره یک ماده 65 قانون مدیریت خدمات کشوری (که برای تمامی مشاغل حاکمیت دارد) است لذا طبیعتاً رتبهبندی معلمان سال 1394 در مصوبه نظام رتبهبندی معلمان صال 17/9/1398 تطبیق و ادغام گردید.
نظریه تهیه کننده گزارش:
1- در خصوص پروندههای کلاسه 9803553 و 990015 که درخواست ابطال کل مصوبه شماره 118501/ت 55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران را مطرح نمودهاند با عنایت به اینکه، اعتراض و درخواست شکات متضمن اعلام مغایرت با قانون خاصی نیست، اعتراض به کیفیت مطروحه از مصادیق ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص داده نمیشود.
2-نسبت به درخواست پرونده کلاسه 9803781 مبنی بر درخواست ابطال تبصره ماده 3 مصوبه شماره 118501/ت 55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران نیز با توجه به اینکه، مطابق جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم توسعه، نظام رتبهبندی معلمان، اختصاص به معلمان دارد و کارمندان اداری آموزش و پرورش تخصصاً از شمول، نظام رتبهبندی معلمان خارج هستند. لذا با توجه به اینکه قانون برنامه ششم، موخر بر «لایحه قانونی راجع به استفاده کارکنان کادر اداری وزارت آموزش و پرورش که برای خدمت معلمی استخدام شدهاند از طرح طبقهبندی مشاغل معلمان کشور و احتساب سوابق تجربی آنان مصوب 1358» شورای انقلاب، به تصویب رسیده است و جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم مختص به معلمین است بنابراین، نظام رتبهبندی معلمین قابل تسری به کارمندان اداری نیست. ضمن اینکه در تبصره ماده 3 مصوبه هیات وزیران، پیشبینی شده است؛ کارمندانی که به استناد مصوبه سال 1358 شورای انقلاب در مشاغل اداری اشتغال دارند، میتوانند بین بازگشت به مدرسه برای خدمت در مشاغل موضوع این ماده یا خدمت در مشاغل اداری انتخاب نمایند. که با این پیشبینی، زمینه تبعیض از بین رفته است و کارمندان آموزش و پرورش میتوانند با بازگشت به مشاغل آموزشی مدرسه، از مزایای نظام رتبهبندی معلمین بهرهمند شوند.
3-نسبت به درخواست ابطال ماده 9 مصوبه شماره 118501/ت 55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران، نظر به اینکه؛ اولاً مطابق جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم توسعه، تهیه نظام رتبهبندی معلمان در قالب بودجه سنواتی و با تصویب مجلس شورای اسلامی پیشبینی شده است. ثانیاً مجوز و اعتبار اجرای نظام رتبهبندی معلمان موضو جزء (2) بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم، در جدول شماره 21 قانون بودجه سال 1398 کل کشور به شماره طبقهبندی 550000 (صفحه 385 قانون بودجه و پیوستهای آن)، مورد پیشبینی و تصویب قرار گرفته است. ثالثاً براساس بند (ث) ماده 7 قانون برنامه ششم توسعه، کلیه تصویبنامهها و طبقهبندی مشاغل و... که متضمن بار مالی است در صورتی قابل تصویب و اجراء است که بار مالی ناشی از آن قبلاً محاسبه و در قانون بودجه کل کشور تامین شده باشد که مصوبه معترض عنه، در راستای پیشبینی اعتبار قانون بودجه سال 1398 در آذر ماه 1398 به تصویب رسیده است. رابعاً مطابق ماده 1 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366، بودجه کل کشور، برنامه مالی دولت است که برای یک سال مالی تهیه میشود و برابر ماده 6 قانون محاسبات، سال مالی، یک سال هجری شمسی است که از اول فروردین ماه آغاز و به پایان اسفند ماه ختم میشود. لذا کلیه مفاد قانون بودجه کل کشور، از ابتدای فرودین ماه همان سال لازمالاجراست. خامساً نظر به اینکه بار مالی اجرای نظام رتبهبندی معلمان، موضوع جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه توسعه کشور در قانون بودجه سال 1398 کل کشور مورد پیشبینی قرار گرفته است، مفاد قانون بودجه از تاریخ 1/1/1398 لازمالاجراست که رای شماره 640 مورخ 9/4/1393 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موید این استدلال است. لذا هر چند ضوابط رتبهبندی معلمان در تاریخ 17/9/1398 ابلاغ شده است معذلک حکم آن از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون بودجه، متّبع است و حقی که مقنن برای کلیه معلمین در سال 1398 پیشبینی نموده است از ابتدای سال مالی قابل اجرا است و تاخیر در تصویب ضوابط نظام رتبهبندی، مسقط حق قانونی معلمینی که قبل از تاریخ اجرای مصوبه هیات وزیران بازنشسته شدهاند نبوده و پیشبینی اجرای مفاد قانون بودجه از مهر ماه، از مصادیق تبعیض ناروا و مغایر اصل 28 و بند 9 اصل 3 قانون اساسی به نظر میرسد. بنا به مراتب، با عنایت به اینکه اجرای نظام رتبهبندی معلمان موضوع جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم توسعه، در قانون بودجه سال 1398 مورد پیشبینی قرار گرفته است و مفاد قانون بودجه، از تاریخ 1/1/1398 لازمالاجراست بنابراین حقی که مقنن در قانون بودجه، پیشبینی نموده است از ابتدای سال مالی قابل اجراست تاخیر در تصویب ضوابط اجرایی نظام رتبهبندی معلمان در آذر ماه 1398 به منزله اجرا شدن قانون بودجه از تاریخ تصویب مصوبه هیات وزیران و تعیین نظام رتبهبندی نیست. لذا ماده 9 مصوبه شماره 118501/ت 55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران، از این حیث که مفاد قانون بودجه را از 1/7/1398 لازمالاجرا اعلام نموده است مغایر جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم توسعه، مواد 1 و 6 قانون محاسبات عمومی و از مصادیق تبعیض ناروا و مغایر اصل 28 و بند 9 اصل 3 قانون اساسی به نظر میرسد و قابل ابطال است. تهیه کننده گزارش: غلامرضا مولابیگی
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی
نخست اینکه مطابق جزء 2 بند الف ماده 63 قانون برنامه ششم توسعه مصوب 1395، تهیه نظام رتبه بندی معلمان و استقرار نظام پرداخت ها بر اساس تخصص با شایستگی ها و عملکرد رقابتی مبتنی بر نظام رتبه بندی معلمان و مهندسی نیروی انسانی بر اساس سند تحول و نقشه جامع علمی کشور با تصویب مجلس شورای اسلامی در قالب بودجه سنواتی پیش بینی شده است؛ دوم اینکه قانون برنامه ششم توسعه به عنوان آخرین اراده قانونگذار قلمرو شمول نظام رتبه بندی را صرفاً به معلمان محدود کرده است و کارکنان اداری وزارت آموزش و پرورش از شمول آن خارج اند از این رو تبصره ماده 3 تصویب نامه شماره 118501/ت55724 مورخ 17/9/1398 هیات وزیران که استفاده از مزایای پیش بینی شده در نظام رتبه بندی معلمان، برای کارمندان اداری آموزش و پرورش را منوط به تمایل و اشتغال در واحدهای آموزشی دانسته در راستای حکم قانونی تصویب شده است؛ سوم اینکه تاریخ 1/7/1398 به عنوان زمان شروع اجرای نظام رتبه بندی معلمان، با توجه به آغاز سال تحصیلی از ابتدای مهرماه همان سال تعیین شده است. نظر به اینکه کلیت مصوبه مورد شکایت و تبصره ماده 3 و ماده 9 آن مغایرتی با قانون ندارد مستنداً به بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و با اکثریت قریب به اتفاق رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است.
سید کاظم موسوی - رئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری