کلاسه پرونده: 676/83
شاکی:آقای عبدالحسین حاجباشی
موضوع:ابطال تبصره 4 ماده 40 آییننامه قانون اصلاح و حذف موادی از قانون ثبت و بخشنامه شماره 33329/41/01 مورخ 3/12/1381 سازمان ثبت اسناد و املاک کشور
تاریخ رای:یکشنبه 23 اردیبهشت 1386
شماره دادنامه: 102
مقدمه: به موجب بخشنامه مورد شکایت که به استناد تبصره 4 ماده 40 آییننامه مصوب 1381/08/22 به تصویب ریاست محترم قوه قضائیه رسیده اصولاً تبصره مذکور مخالف مواد قانونی قانون اصلاح و حذف مواد 147 - 148 قانون ثبت میباشد تا چه رسد به بخشنامه تصویبی از سوی ریاست سازمان ثبت. در این بخشنامه مقرر گردیده از محل 15% دستمزد کارشناسی موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده 40 در اختیار واحدهای ثبتی قرار گیرد تا به تشخیص رئیس ثبت به سایر کارکنان که در همان واحد در امر تسهیل عملیات کارشناسی و اقدمات موثرند و به امر کارشناسی اشتغال ندارند پرداخت گردد. بخشنامه مذکور در قسمت کسر 15% مذکور مغایر قانون میباشد. رئیس ثبت که خود میتواند از طریق سایر هیاتها به کارشناسی رفته لیکن از رفتن به کارشناسی خودداری و از محل مذکور ماهانه یک میلیون ریال اخذ مینماید که محمل قانونی ندارد. همچنین وقتی در یک شهر یا استان بیش از 2 هیات وجود داشته باشد. رئیس ثبت مجوز اخذ انجام کارشناسی دارد از طریق سایر هیاتها قصد دریافت درآمد بیشتر دارد خود به کارشناسی رفته و حق خود را بگیرد نه اینکه از محل کارشناسی سایر کارکنان یک میلیون ریال بگیرد. سرپرست دفتر حقوقی و امور بینالملل سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 2782/11 مورخ 1384/04/14 مبادرت به ارسال تصویر نامه شماره 12085/41 مورخ 1383/12/03 مدیرکل امور املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور نموده است. در این نامه آمده، اداره کل ثبت استان قم طی شماره 6305/126 مورخ 1382/11/02 از این اداره کل پرسش نموده که با عنایت به تبصره 4 الحاقی ماده 40 آییننامه اصلاحی قانون اصلاح و حذف موادی از قانون ثبت و بخشنامه شماره 33329/41/01 مورخ 3/12/81 رئیس اداره ثبت قم ماهیانه مبلغ یک میلیون ریال به استناد بخشنامه مزبور از محل 15% دریافت مینماید و این موضوع موجب اعتراض تعداد کارمندان شده با توجه به اینکه اداره ثبت قم دارای 4 هیات حل اختلاف است. آقای رئیس اداره ثبت عضو هیات اول حق اختلاف است و مشکلی جهت ارجاع امور کارشناسی توسط 3 هیات دیگر به نامبرده نیست. آیا آقای رئیس اداره ثبت استحقاق دریافت مبلغ مندرج در بند (الف) بخشنامه مارالذکر را دارد یا خیر که این اداره کل در پاسخ طی شماره 10678/41 مورخ 1383/11/07 اظهار نظر نموده، با صراحت تبصره 4 الحاقی به ماده 40 آییننامه در صورتی که رئیس اداره ثبت امور کارشناسی موضوع قانون اصلاح مواد 1 و 2 و 3 قانون اصلاح و حذف موادی از قانون ثبت را انجام نمیدهد موضوع مشمول بند (الف) بخشنامه شماره 33329/41/01 مورخ 1381/12/03 میباشد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
نظر به مفاد مادتین 147 و 148 قانون ثبت اسناد و املاک کشور و مقررات مربوط به انتخاب کارشناس رسمی دادگستری به منظور تقویم اراضی موضوع قانون و عنایت به تبصره 8 ماده 147 قانون فوقالذکر که مقرر داشته است «ترتیب تشکیل جلسات، نحوه رسیدگی هیاتها و چگونگی انتخاب کارشناس رسمی دادگستری و موارد دیگر اجرایی مذکور در این قانون مطابق آییننامهای خواهد بود که با پیشنهاد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به تصویب وزیر دادگستری میرسد.» تبصره 4 ماده 40 آییننامه اصلاحی قانون اصلاح و حذف موادی از قانون ثبت مصوب 1381/08/22 قوه قضائیه در خصوص اختیار رئیس ثبت مربوط در تقسیم پانزده درصد دستمزد کارشناسی موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده فوقالذکر بین کارمندان واجد شرایط و بخشنامه شماره 33329/41/01 مورخ 1381/12/03 سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مشعر بر تعیین ضوابط پرداخت وجه مزبور مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قانونی مزبور نیز نمیباشد.