بسمه تعالی
کلاسه پرونده: ه- ع/92/873 شماره دادنامه:10 تاریخ صدور:9/1/94
مرجع رسیدگی: هیات تخصصی پژوهشی فرهنگی
موضوع خواسته: ابطال بند 1 ماده 5 آییننامه اجرایی اعطای پژوهانه رساله به دانشجویان دکتری مصوب 26/8/88 معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و معاون آموزش وزارتخانه های بهداشت درمان و آموزش پزشکی و علوم، تحقیقات و فناوری و بند 6 شیوه نامه اجرای طرح مذکور مصوب 23/4/89 معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
شاکی: رضا شیروانی
طرف شکایت: 1-معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری 2- معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت
تاریخ تنظیم گزارش: 11/11/93
تاریخ ارجاع به هیات: 5/8/93
گردش کار: خلاصه دادخواست شاکی با ذکر دلیل مغایرت مصوبه با قانون یا شرع: بند 1 ماده 5 آییننامه مورد شکایت بیان داشته است که « دانشجویان بورسیه یا شاغل سایر دستگاه ها» از پرداخت مبلغ پژوهانه مستثنا شده اند که به دلایل زیر تبعیض ناروا بوده و مغایر بند 9 اصل 3 و بند 3 اصل 43 قانون اساسی است. اولاً چون تمامی دانشجویان دکتری برای تدوین و دفاع از پایان نامه متحمل زحمات مشابهی میشوند. در صورت اختصاص اعتباری از بیت المال برای کمک به این افراد لازم است که به صورت مساوی توزیع شود ثانیاً هر پرداختی از سوی دولت باید بر اساس قانون بوده و نحوه توزیع آن را نیز قانون تعیین کند تصویب کنندگان آییننامه مورد شکایت فاقد صلاحیت تعیین افراد مشمول با حداقل خدمت برخی از شمول آییننامه اند ثالثاً بر اساس ماده 61 قانون مدیریت خدمات کشوری افرادی که برای ادامه تحصیل در دوره های دکتری پذیرفته میشوند مجبور به انفصال از خدمت یا اخذ مرخصی بدون حقوق هستند که در این صورت شرایط یکسانی با دیگر افراد خواهند داشت و تبعیض بین آنها نارواست.
شیوه نامه مورد شکایت در بند الف - د اقدام به بسط مفاد بند مربوط در آییننامه نموده است در این بند آمده است «دانشجو بورسیه سازمان های مختلف، مامور به تحصیل و یا شاغل تمام وقت در موسسه های دولتی نباشد» که همان طور که ذکر شد با توجه به ممنوعیت ماموریت تحصیلی طبق قانون مدیریت خدمات کشوری و لزوم اشتغال تمام وقت به تحصیل در دوره های دکتری این مصوبه نیز واجد ایراد میباشد.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: منطق و مبنای پرداخت پژوهانه به دانشجویان دکتری، صرف انجام پایان نامه و دفاع از رساله نیست بلکه کمک مالی به آن دسته از دانشجویانی است که در حین تحصیل از منبعی برای تامین هزینه های خود برخوردار نیستند تا بتوانند فارغ از دغدغه های مالی که دانشجویان شاغل یا بورسیه با آن روبرو نیستند به ارتقای سطح کیفیت علمی و پژوهشی رساله خود بپردازند فلذا نه تنها ترجیح بلامرجح و تبعیض ناروا نیست بلکه مقتضای عدالت و انصاف میباشد.
نظریه تهیه کننده گزارش: هم چنانکه در پاسخ مرجع طرف شکایت آمده است، اعطای پژوهانه رساله به دانشجویان دکتری، در چارچوب وظایف و اختیارات معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و با هدف کمک به دانشجویانی است که در حین تحصیل فاقد منبعی برای تامین هزینه های خود هستند، لذا مستثنا کردن دانشجویان بورسیه، مامور به تحصیل و مشاغل تمام وقت، متضمن تبعیض ناروا نمیباشد. با این اوصاف مصوبات مورد شکایت خارج از حدود اختیار و مغایر قانون نمیباشد.
با توجه به اینکه مقررات مورد شکایت در مقام اجرای طرح اعطای پژوهانه به دانشجویان دکتری بر اساس مصوبه معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به شماره 9748/1/ص مورخ 28/5/88 تهیه و تدوین شده است و از آنجا که از مصوبه اخیرالذکر در پرونده اثری یافت نشد و جست و جو برای دسترسی به آن به نتیجه نرسید، به لحاظ ضرورت ملاحظه مصوبه جهت اظهار نظر در خصوص درخواست مطروح پیشنهاد میشود از معاونت علمی و فناوری ارسال نسخه ای از این مصوبه خواسته شود. امضا تهیه کننده گزارش: رفیعی
موضوع در جلسه مورخ 20/11/93 هیات تخصصی پژوهشی فرهنگی مطرح، و با توجه به اتفاق آرای اعضای حاضر مبنی بر عدم ابطال مصوبات مورد شکایت به شرح آتی اقدام به صدور رای میشود.
رای هیات تخصصی
اعطای پژوهانه به بخشی از دانشجویان دکتری در چارچوب وظایف و اختیارات مراجع تصویب کننده و با هدف کمک به آن دسته از دانشجویان است که در حین تحصیل منبعی برای تامین هزینه های خود ندارند لذا مستثنا کردن دانشجویان بورسیه، مامور به تحصیل و شاغل تمام وقت، متضمن تبعیض ناروا نمیباشد در نتیجه مصوبات مورد شکایت خارج از حدود اختیار و مغیر با قانون نمیباشد. این رای در این بخش ظرف مهلت 20 روز پس از صدور از سوی رئیس کل محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
ذبیح اله واحدی- رئیس هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری