هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری
شماره پرونده: ه- ع؍ 9801524 شماره دادنامه: 9809970906011027 تاریخ: 28/11/98
شاکی: آقای مهدی شوندی
طرف شکایت: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران
موضوع شکایت و خواسته: 1- ابطال بندهای 1،2،3 و 4 از فصل دوم و بندهای 4 تا 7 از فصل سوم دستورالعمل ادامه تحصیل کارکنان ناجا در سال تحصیلی 97-96 به شماره 90؍131؍4؍10؍21 مورخ 9؍11؍1396 2- ابطال بندهای «و» و «ی» فصل اول و بندهای الف، ب و ج از فصل دوم و بندهای 6 و 7 از فصل سوم دستورالعمل نحوهی ادامه تحصیل و ارتقای مدرک تحصیلی کارکنان ناجا در سال تحصیلی 98-97 به شماره 1؍131؍4؍10؍21 مورخ 18؍12؍1397 3- ابطال بندهای 1 تا 3 ابلاغیهی مربوط به اجرای دستورالعمل ارتقای مدرک تحصیلی ناجا در سال تحصیلی 98-97 به شماره 245؍13؍9؍21 مورخ 31؍1؍1398
نیروی انتظامی براساس مفادّ مواد (79) و (83) قانون استخدام ناجا، برای ادامه تحصیل کارکنان آن مجموعه دستورالعملهایی را به تصویب رسانیده است که شاکی نسبت به برخی مواد آنها اعتراض داشته و تقاضای ابطال آنها را نموده است.
متن مقررات مورد شکایت به شرح زیر است: الف) بندهای 1،2،3 و 4 از فصل دوم و بندهای 4 تا 7 از فصل سوم دستورالعمل ادامه تحصیل کارکنان ناجا در سال تحصیلی 97-96 مثبوت به شماره 90؍131؍4؍10؍21 مورخ 9؍11؍1396: 1. فصل دوم - اجرا: 1) تدابیر: 1-1) کارکنانی که برابر شرایط و ضوابط تعیین شده با اخذ مجوز از معاونت نیروی انسانی ناجا (مرکز عملیات) یا شورای تحصیلات تکمیلی معاونت تربیت و آموزش ناجا (مقطع دکترا) موفق به ادامه تحصیل در رشته های مورد نیاز و مصوب شده اند، مدارک آنان برابر ضوابط در سامانه نیروی انسانی ناجا درج و از مزایای مربوط بهره مند خواهد شد.2-1) ناجا در قبال کارکنانی که خارج از چارچوب این دستورالعمل و ابلاغیه های مربوط به ادامه تحصیل در دانشگاه اقدام به ادامه تحصیل در مقاطع مختلف می نمایند هیچگونه تعهدی نداشته و به درخواست این کارکنان مبنی بر ارتقاء مدرک تحصیلی ترتیب اثر داده نخواهد شد.3-1) برنامه ریزی ها و اقدامات تربیتی آموزشی بر اساس قانون استخدام ناجا و در راستای مفاد نظام جامع تربیت و آموزش ناجا باشد. 2- شرایط و ضوابط ادامه تحصیل:1-2) از کارکنان پایور مرد (انتظامی یا کارمند علمی) ناجا باشد.....
2-2) رشته تحصیلی، مقطع تحصیلی و دانشگاه محل تحصیل متقاضیان مطابق یکی از موارد اعلامی در لیست رشته های تحصیلی مورد نیاز ناجا باشد.3-2) رسته و شغل و پست سازمانی کارکنان با رشته تحصیلی مطابقت داشته و مسیر ارتقاء شغلی فرد مهیا باشد....4-2) حداقل به مدت 4 سال پس از فراغت از تحصیل، فرصت خدمت در ناجا را داشته باشد.5-2) فارغ التحصیلان کلیه مقاطع تحصیلی پس از درج مدرک تحصیلی در سامانه جامع نیروی انسانی ناجا و بهره مندی از مزایای آن با سپری نمودن یک برابر مدت زمان تحصیل برای کارکنان غیر منتسب و دو برابر مدت زمان تحصیل برای کارکنان منتسب، قادر به ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر برابر ضوابط مربوطه میباشند....6-2) بالاترین مقام رده استان / یگان ذی ربط با ادامه تحصیل کارکنان موافقت نموده باشد....7-2) میانگین نمره ارزیابی کارایی چهار سال اخیر ثبت شده در سامانه جامع نیروی انسانی برای مقطع کارشناسی حداقل 85 درصد نمره و کارشناسی ارشد حداقل 5؍87 درصد نمره و دکترا حداقل 90 درصد نمره باشد.8-2) داشتن معدل کل حداقل 14 برای ادامه تحصیل در مقاطع تحصیلی بالاتر (به جز مراکز علمی کاربردی ناجا) الزامی میباشد....9-2) امکان سازماندهی و به کارگیری در مشاغل سازمانی پس از فراغت از تحصیل و درج در دستور مدرک تحصیلی را داشته باشند.10-2) سابقه تنبیهات موثر انضباطی شامل انتظار خدمت بیش از 3 ماه، بدون کاری، تنزیل درجه و محرومیت از ترفیع طی چهار سال اخیر نداشته باشد.11-2) سابقه محکومیت موثر قضایی شامل محکومیت به سبب ارتکاب جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور، جرائم جاسوسی، ارتشاء و اختلاس، شورش و تمرد دسته جمعی، جرائم خلاف عنف، جرائم مربوط به مواد مخدر و مشروبات الکی اعم از (تولید - استعمال - حمل و نقل - خرید و فروش)، اخاذی و سرقت طی 8 سال اخیر نداشته باشد....15-2) کارکنانی که دارای سطح سلامت پزشکی میباشند مجوز تحصیلی برای آنان صادر نمی گردد. در صورت وجود موارد خاص (مشاغل تخصصی و فنی) پس از طرح در کمیسیون تحصیلات نیروی انسانی تصمیم گیری خواهد شد. 3- معرفی و صدور مجوز تحصیلی:1-3) ادامه تحصیل کارکنان در دانشگاه دولتی (روزانه و شبانه و غیر انتفاعی)، آزاد اسلامی ؛ جامع علمی کاربردی ناجا و امام حسین (ع) در رشته و مقاطع تحصیلی مورد نیاز صرفاً برابر ضمائم این دستورالعمل و پس از موافقت بالاترین مقام رده خدمتی و صدور مجوز تحصیلی از معاونت نیروی انسانی ناجا (مرکز عملیات) صورت خواهد پذیرفت..... 4) درج مدرک تحصیلی:1-4) مبنای درج در سامانه جامع نیروی انسانی ناجا مدارک تحصیلی کارکنان و بهره مندی از تسهیلات و مزایای قانونی پیش بینی شده و مورد تائید صرفاً بر اساس مجوز صادره معاونت نیروی انسانی ناجا (مرکز عملیات) و رعایت شرایط و ضوابط ابلاغیه رشته های تحصیلی همان سال میباشد.2-4) برای درج مدرک تحصیلی کارکنانی که با اخذ مجوز تحصیلی اقدام به تحصیل نمودهاند صرفاً با ارائه گواهینامه موقت /دائم از تاریخ ارائه به یگان خدمتی درج آن مدرک امکان پذیر میباشد لذا در صورت ارائه مدارکی همچون گواهی یا ریز نمرات و یا مدارک غیر متعبر هیچ گونه اقدامی برای درج مدرک تحصیلی در این خصوص صورت نخواهد گرفت.تبصره: از تاریخ این ابلاغیه تحت هیچ شرایطی به مدارک تحصیلی افرادی که بدون مجوز در هر یک از دانشگاه های کشور تحصیل نموده باشند ترتیب اثر داده نخواهد شد.... 2- بندهای 4-5-6 و 7 با موضوع دستورهای هماهنگی از فصل سوم. فصل سوم - دستور هماهنگی:.....4) ناجا در قبال کارکنانی که خارج از چارچوب این دستورالعمل یا ابلاغیه های مرتبط اقدام به تحصیل در مقاطع مختلف می نمایند هیچگونه تعهدی نداشته و به درخواست این کارکنان مبنی بر ارتقاء یا درج مدرک تحصیلی آنان ترتیب اثر داده نخواهد شد.5) ادامه تحصیل درجه داران پیمانی پس از تغییر وضعیت برابر ضوابط ابلاغی و فقط از طریق دانشگاه علوم انتظامی امین در مقطع تحصیلی مورد نیاز ناجا با در نظر داشتن سایر شرایط و ضوابط ادامه تحصیل وجود خواهد داشت.6) به لحاظ وجود موانع قانونی (فصل دهم قانون مدیریت خدمات کشوری و ضوابط اجرایی نیروهای مسلح و قانون استخدام ناجا) ادامه تحصیل کارمندان موضوع بند (ب) ماده 19 قانون استخدامی ناجا (کارمندان تجربی) در مقاطع دانشگاهی مجاز نمیباشند.7) ساعس و ساحفا ناجا راساً مدارک تحصیلی کارکنان خود را پس از قبولی با شرایط و ضوابط مفاد این ابلاغیه تطبیق نموده و نسبت به صدور مجوز تحصیلی از طریق سامانه الکترونیکی نیروی انسانی اقدام نمایند. بدیهی است هر یک از کارکنان ناجا چنانچه خارج از فرایند تعیین شده اقدام به ثبت نام و ادامه تحصیل نمایند، ناجا هیچگونه تعهدی در قبال درج مدرک و اعطاء امتیاز مربوطه به آنان را نخواهد داشت. ب) بندهای «و» و «ی» از فصل اول و بندهای الف، ب و ج از فصل دوم و بندهای 6 و 7 از فصل سوم دستورالعمل نحوهی ادامه تحصیل و ارتقای مدرک تحصیلی کارکنان ناجا در سال تحصیلی 98-97 به شماره 1؍131؍4؍10؍21 مورخ 18؍12؍1397 و) تدابیر:1- در خصوص ادامه تحصیل افسران، اصل بر ارتقاء از مسیرهای طی دوره مصوب داعا و دکتری و دافوس و کارشناسی ارشد علوم انتظامی امین خواهد بود مگر بنا بر نیاز سازمان در رشته های خاص تحصیلی که اجرای آنها در سازمان مقدور نباشد. (با رعایت دانشگاه، محل تحصیل، ارتباط شغلی متقاضی با رشته انتخابی)2- کارکنانی که برابر شرایط و ضوابط تعیین شده با اخذ مجوز از معاونت نیروی انسانی ناجا (مرکز عملیات) یا شورای تحصیلات تکمیلی معاونت تربیت و آموزش ناجا (مقطع دکترا) موفق به ادامه تحصیل در رشته های مورد نیاز و مصوب شده اند، مدارک آنان برابر ضوابط در سامانه نیروی انسانی ناجا درج و از مزایای مربوط بهره مند خواهد شد.3- ناجا در قبال کارکنانی که خارج از چارچوب این دستورالعمل و ابلاغیه های مربوط به ادامه تحصیل در مقاطع مختلف اقدام می نمایند هیچگونه تعهدی نداشته و به درخواست این کارکنان مبنی بر ارتقاء مدرک تحصیلی ترتیب اثر داده نخواهد شد.4- برنامه ریزی ها و اقدام های تربیتی آموزشی بر اساس قانون استخدام ناجا و در راستای مفاد نظام جامع تربیت و آموزش ناجا باشد.5- صدور مجوز ادامه تحصیل کارکنان در مقاطع تحصیلی اعم از کارشناسی و کارشناسی ارشد در کلیه دانشگاه ها به صورت (منتسب) ممنوع میباشد.تبصره: در صورت وجود شریط خاص و با رعایت سایر شرایط و ضوابط به صورت محدود انتساب صورت می پذیرد. در مقطع دکتری تخصصی با موافقت شورای بورس و تحصیلات تکمیلی معاونت تربیت و آموزش ناجا و تصویب هیات رئیسه ناجا بر اساس تصمیمات متخذه و در رشته های پزشکی و پیراپزشکی با موافقت بالاترین مقام معاونت بهداد ناجا و هماهنگی معاونت نیروی انسانی ناجا و تصویب هیات رئیسه محترم ناجا و به صورت محدود مجاز میباشد.ی) شمولیت:کارکنان پایور و روحانیون ناجا برابر ضوابط ابلاغی. ج - صدور مجوز شرکت در آزمون: 1- تمامی کارکنان موظفند قبل از شرکت در آزمون (داعا، دکتری و دافوس دانشگاه علوم انتظامی امین ناجا) و پس از موافقت بالاترین مقام آن یگان و تایید بازرسی کل ناجا نسبت به ثبت نام، اقدام لازم را به عمل آورند فصل سوم: دستورهای هماهنگی...6- ادامه تحصیل درجه داران پیمانی پس از تغییر وضعیت برابر ضوابط ابلاغی و فقط از طریق دانشگاه علوم انتظامی امین در مقطع تحصیلی مورد نیاز ناجا با در نظر داشتن سایر شرایط و ضوابط ادامه تحصیل وجود خواهد داشت.7- ساعس و ساحفا ناجا راساً مدارک تحصیلی کارکنان خود را پس از قبولی با شرایط و ضوابط مفاد این ابلاغیه تطبیق نموده و نسبت به صدور مجوز تحصیلی از طریق سامانه الکترونیکی نیروی انسانی اقدام نمایند. بدیهی است هر یک از کارکنان ناجا چنانچه خارج از فرآیند تعیین شده اقدام به ثبت نام و ادامه تحصیل نمایند، ناجا هیچ گونه تعهدی در قبال درج مدرک و اعطاء امتیاز مربوطه به آنان را نخواهد داشت.... ج: ابطال بندهای 1 تا 3 ابلاغیهی مربوط به اجرای دستورالعمل ارتقای مدرک تحصیلی ناجا در سال تحصیلی 98-97 به شماره 245؍13؍9؍21 مورخ 31؍1؍1398
از: معاونت نیروی انسانی ناجا - مرکز عملیات به: گیرندگان ردیف های چهارگانه
موضوع: اجرای دستورالعمل ارتقاء مدرک تحصیلی کارکنان ناجا در سال تحصیلی 98-97
سلام علیکم با احترام خواهشمند است دستور فرمائید با رعایت نکات زیر نسبت به اجرای دستورالعمل ارتقاء مدرک تحصیلی کارکنان ناجا با شماره 1؍131؍4؍10؍21 - 18؍12؍1397 اقدام نمایند:1- نسبت به اطلاع رسانی دقیق مفاد دستورالعمل پیش گفته تا پآیین ترین سطوح و رده های تابعه، همچنین مدیریت صحیح و تقسیم منصفانه سهمیه تخصیصی مجوز تحصیلی اقدام گردد.2- نسبت به ثبت به موقع و دقیق درخواست مجوز تحصیلی کارکنان اقدام تا ضمن جلوگیری از اطاله مکاتبات حداکثر استفاده از بازه زمانی تعیین شده (تا 31؍6؍1398) و سهمیه اختصاص یافته به عمل آید.3- از تاریخ اجرای این ابلاغیه درج مدارک تحصیلی کارکنان صرفاً بر اساس مجوزهای صادره از مرکز عملیات نیروی انسانی ناجا صورت می پذیرد و مدارک تحصیلی افرادی که بدون مجوز تحصیل نموده باشند درج نمی گردد، لذا تمامی دستورالعمل ها و ابلاغیه های مرتبط قبلی ملغی می گردند.4-مسئولیت اجرای صحیح دستورالعمل و رعایت مفاد ابلاغی به عهده معاون نیروی انسانی یگان ها میباشد. معاون نیروی انسانی ناجا - سرتیپ دوم خلبان، محمد زارعی
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: اولاً شاکی مدعی است متناسب با نیازهای سازمان، براساس تبصره (1) و (2) ماده (65) و دو شرط موجود (مورد نیاز و قابل قبول) در مواد (79) و (83) قانون استخدام ناجا، در رشتهی تحصیلی کارشناسی حقوق، مبادرت به تحصیل نموده است و مطابق با تبصره (الف) مواد (79) و (83) قانون مذکور، مدرک قبولی جهت اعمال در حکم کارگزینی و بهرهمندی از مزایا و امتیازات قانونی را به سازمان متبوع ارائه داده، اما معاونت نیروی انسانی ناجا از درج مدرک تحصیلی استنکاف نموده است. ثانیاً در راستای شرط «قابل قبول» در ماده (79) قانون استخدام ناجا، یگان خدمتی شاکی (فرماندهی انتظامی استان سیستان و بلوچستان) مدرک تحصیلی وی را قبول نموده و طیّ نامهای به شماره 96497102 مورخ 20؍10؍1396، جهت درج مدرک، از معاونت نیروی انسانی ناجا تقاضای مساعدت و کسب تکلیف نموده است. این موضوع در بند (2) بخشنامهی شماره 131؍4؍10؍21 مورخ 13؍8؍1396 با موضوع تعیین تکلیف درج مدرک تحصیلی کارکنان ناجا مورد اشاره قرار گرفته و آن را منوط به موافقت و قبولی یگان خدمتی اعلام داشته است. ثالثاً: تعیین شروط و ضوابط خاص برای ادامه تحصیل یا ارتقاء و اعمال مدرک تحصیلی در بندهای (1، 2، 3 و4) فصل دوم و بندهای (4، 5، 6 و7) فصل سوم دستورالعمل شماره 90؍131؍4؍10؍21 مورخ 9؍11؍1396 و بندهای (و) و (ی) فصل اول و بندهای (الف، ب و ج) فصل دوم و بندهای (6 و 7) فصل سوم دستورالعمل شماره 1؍131؍4؍10؍21 مورخ 18؍12؍1397 و بندهای (1، 2 و 3) ابلاغیهی مورد شکایت، خارج از حدود و اختیارات و مغایر با منطوق صریح اصل (149) قانون اساسی، مواد (79) و (83) قانون استخدام ناجا، مواد (61) و (62) قانون مدیریت خدمات کشوری و آییننامهی اجرایی آن، حکم ماده واحده قانون ممنوعیت ادامه تحصیل کارگزاران کشور در ساعات اداری، مصوب (1372) و آییننامهی مربوط به آن، بندهای (3، 4، 17 و 26) سیاستهای کلی نظام اداری و سند چشمانداز 1404 و 1444 ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری میباشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، معاون نیروی انسانی ناجا، به موجب لایحهی شماره 1398؍5؍9؍21 مورخ 15؍7؍1398 بهطور خلاصه اعلام داشته:1- در راستای ارتقای سطح دانش کارکنان، معاونت نیروی انسانی ناجا با نگرش به ماموریتها و وظایف محوله و با درنظر گرفتن سیاستهای کلی سازمان، با استناد به ماده (79) قانون استخدام ناجا، رشتههای «قابل قبول» و «مورد نیاز» ناجا را تعیین و همهساله با ابلاغ دستورالعمل ادامه تحصیل کارکنان، به کلیهی کارمندان ابلاغ مینماید.2- ناجا بهمنظور سازماندهی کارکنان متقاضی ادامه تحصیل و جهت پیشگیری از برهم خوردن هرم ترفیعاتی و تورم مشاغل در طیف افسر جزء و همچنین برای جلوگیری از کمبود کارکنان در طیف درجهداری، اقدام به صدور ابلاغیهی مورد شکایت نمود و افراد متقاضی باید قبل از شروع به ادامه تحصیل، مراتب را به معاونت انسانی ناجا اعلام کنند و پس از بررسی موضوع و تطبیق شرایط فرد و رشتهی تحصیلی وی با دستورالعمل مربوط، مجوز تحصیلی صادر میشود. 3- معاونت نیروی انسانی ناجا در تاریخ 26؍12؍97 طی نامه شماره 97286473 دستورالعمل مورد شکایت به شماره 90؍131؍4؍10؍21 مورخ 9؍11؍1396 را ابطال نموده است.
پرونده در جلسه 13؍11؍1398 هیات تخصصی استخدامی مطرح گردید و پس از رسیدگی به موضوع، اعضاء هیات با اکثریت بیش از سه چهارم آراء مقرره های مورد شکایت از مصوبه شماره 90؍131؍4؍10؍21 مورخ 9؍11؍1396 را به دلیل اینکه با صدور دستورالعمل جدید اصلاح و جایگزین شده است، مشمول ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص دادند و مقرره های مورد شکایت از مصوبات شماره 1؍131؍4؍10؍21 مورخ 18؍12؍1397 و شماره 245؍13؍9؍21 مورخ 31؍1؍1398 را قابل ابطال تشخیص ندادند و بنابراین به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به شرح زیر رای صادر میشود.
رای هیات تخصصی
با توجه به اینکه در صدر ماده 79 قانون استخدام ناجا مصوب سال 1382 مقرر شده: « با کارکنان انتظامی که در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه مدارکتحصیلی کاردانی و بالاتر مورد نیاز و قابل قبول نیروی انتظامی شوند به ترتیب زیر رفتار میشود.....» و ماده 83 قانون مذکور نیز مقرر داشته:«با کارمندانی که در طول خدمت موفق به اخذ و ارائه مدرک تحصیلیکاردانی و بالاتر موردنیاز و قابل قبول نیروی انتظامی شوند، به شرح زیر رفتار میشود...» بنابر این صدور دستورالعمل های مورد شکایت از سوی ناجا در جهت تعیین مدارک تحصیلی «مورد نیاز» و « قابل قبول» در حدود صلاحیت مرجع وضع بوده است. ثانیاً مفاد مقرره های مورد شکایت تماماً در جهت تبیین مدارک تحصیلی «مورد نیاز» و « قابل قبول» و فرآیند و نحوه اخذ مجوز برای تحصیل در رشته های مورد نیاز ناجا و عدم ترتیب اثر به مدارکی است که بدون ترتیبات مقرر و اخذ مجوز ناجا ارائه شده است میباشد لذا مغایرتی با قانون نداشته و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود و رای به رد شکایت صادر میشود. این رای مستند به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
رضا فضل زرندیرئیس هیات تخصصی استخدامی