شماره پرونده: ه- ع/ 0003693 شماره دادنامه: 140109970906000070 تاریخ: 10/02/1401
شاکی: آقای یعقوب محمدی
طرف شکایت: سازمان حفاظت محیط زیست
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مواد 43 الی 49 دستورالعمل گارد محیط زیست مصوب سال 1374
شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان حفاظت محیط زیست به خواسته ابطال مواد 43 الی 49 دستورالعمل گارد محیط زیست مصوب سال 1374 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
ماده 43- انواع تشویقهائی که برای افراد گارد محیط زیست میتوان برقرار نمود به شرح زیر است.
1- تشویق کتبی
2- تشویق کتبی بااعلام در سطح استان
3- انتخاب مامور نمونه و اعلام در سطح کشور و اعطای جایزه
4- اعطای نشان و لوح مربوط و پرداخت مزایای نشان
ماده 44- جهت ایجاد هماهنگی در زمینه انتخاب مامور نمونه ضوابط و روش انتخاب از طرف مدیریت امور اجرایی تعیین و پس از تصویب ریاست سازمان به واحدها ابلاغ خواهد شد.
ماده 45- انواع نشانهائی که برای افراد گارد محیط زیست پیش بینی شده، که به همراه لوح مربوطه به آنها طی ضوابطی اعطاء خواهد شد عبارتند از:
الف- نشان خدمت و لوح مربوط به همراه یک عدد سکه بهار آزادی و یک قواره پارچه گارد اضافه بر سهمیه سالانه.
ب- نشان لیاقت و لوح مربوط همراه با دو عدد سکه بهار آزادی و اهداء یک دستگاه دوربین چشمی و پذیرائی در یکی از مناطق سازمان به مدت سه روز.
ج- نشان افتخار و لوح مربوط با یک گروه تشویقی مطابق آییننامه مربوطه همراه سه عدد سکه بهار آزادی و اهداء یک دستگاه دوربین عکاسی و پذیرائی در یکی از مناطق سازمان به همراه خانواده به مدت 7 روز.
ماده 46- نشان خدمت هر سال حداکثر به یک افسر محیطدار، یک محیطدار و سه نفر از محیط بانان و سرمحیط بانانی که از بین مامورین نمونه انتخاب میشوند اعطاء میشود.
ماده 47- نشان لیاقت به کسی اعطاء میشود که دارای نشان خدمت بوده و به علت تلاش و اقدامات موثر و چشمگیر در حفظ محیط زیست مجدداً حائز شرایط دریافت نشان شده باشد.
ماده 48- نشان افتخار در موارد خاص به مامورانی اعطاء میشود که با فداکاری و به خطر انداختن سلامت و یا جان خود موجبات حفظ نسل وحوش گردیده و منشا اثرات مهمی در زمینه حفظ محیط زیست باشد و یا به مامورینی که در راه انجام وظیفه دچار نقص عضو شدهاند اعطاء میگردد.
تبصره- مشخصات نشان و لوح مذکور در این فصل توسط مدیریت امور اجرایی با همکاری واحدهای ذیربط تهیه و به تصویب رئیس سازمان میرسد.
ماده 49- در انتخاب افراد به پستهای سرپرستی در شرایط مساوی افرادی که دارای یکی از نشانههای فوق باشند اولویت دارند.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
مصوبه مورد شکایت به استناد مواد69 ،78 ،117 و127قانون مدیریت خدمات کشوری و مقررات ماده 60 قانون الحاق برخی مواد به مقررات مالی دولت (2)مصوب 1393و ماده 26 قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد مصوب 1390 و آییننامه اجرایی آن نسخ شده است.
با عنایت به مقررات اصل 53 قانون اساسی و مقررات ذکر شده تقاضای طرح پرونده در هیات عمومی و ابطال مواد 43 الی 49 دستورالعمل خدمتی گارد محیط زیست به لحاظ مغایرت با قوانین و فرامین ابلاغی مقام معظم رهبری و جرم تلقی شدن آن دارم.
خلاصه مدافعات طرف شکایت:
طرف شکایت در مهلت مقرر قانونی پاسخ نداده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
نظر به اینکه به موجب ماده 21 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست آییننامه اجرایی قانون به استثنای آییننامه های مذکور در ماده 10 پس از تایید شورای حفاظت محیط زیست به تصویب هیات وزیران میرسد.
هیات وزیران در تاریخ 30/1/1374 آییننامه اصلاحی را تصویب و جهت اجرا ابلاغ کرده است و در ماده 31 آن مقرر شده است که دستوالعمل خدمتی گارد محیط زیست توسط سازمان تهیه و به موقع اجرا گذارده خواهد شد.
این دستور العمل در تاریخ 1/1/1375 به تایید رییس سازمان رسیده است و از تاریخ تصویب اجرا شده است با عنایت به مرات فوق دستورالعمل مورد شکایت در حدود اختیارات قانونی است و به جهت این که منظور از مغایرت مصوبه در ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تعارض مقرره مورد اعتراض با قوانین حاکم در زمان تصویب است و نمیتوان مصوبه ای را به جهت مغایرت با قوانین بعدی که در زمان تصویب مقرره مذکور حاکم و مطمح نظر واضع مقرره نبوده اند ،ابطال کرد و در فرض تصویب قوانینی مغایر با مقرره موجود نیز قوانین فوق حاکمیت یافته و اجرا میشوند و با حاکمیت و اجرای آنها، مقرره سابق ملغی شده و زمینه اجرای آن از بین می رود، ولی این امر به معنای آن نیست که بتوان مقرره ای را به دلیل مغایرت با قوانین مصوب بعد از خود که مقرره گذار قصد و اراده ای برای وضع مقررات مغایر با آنها نداشته، ابطال نمود.
بنا به مراتب فوق، شکایت مطروحه از سوی شاکی صرف نظر از جنبه ماهوی آن، از آن جهت که متضمن ادعای مغایرت با قوانین و مقرراتی است که بعد از وضع مقرره فوق به تصویب رسیده و در زمان وضع مقرره حاکم نبوده وارد نیست و عقیده به رد شکایت دارم.
تهیه کننده گزارش:
یدالله اسمعیلی فرد
پرونده شماره ه- ع/0003693 مبنی بر درخواست ابطال مواد 43 الی 49 دستورالعمل خدمتی گارد محیط زیست مصوب 1/1/1375 مصوب معاون رییس جمهور و رییس سازمان محیط زیست در جلسه مورخ 4/2/1401 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی:
اولا براساس ماده 21 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1353 مقرر گردیده: «آیین نامه اجرایی این قانون به استثناء آیین نامه های مذکور در ماده 10 پس از تایید شورای عالی حفاظت محیط زیست به تصویب هیات وزیران می رسد.»، بر همین اساس آییننامه مذکور در تاریخ 3/12/1353 به تصویب هیات وزیران رسیده و در تاریخ 30/1/1374 نیز مورد اصلاح قرار گرفته است.
ثانیا براساس ماده 31 آییننامه اجرایی قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1354 مقرر گردیده: «دستورالعمل خدمتی گارد محیط زیست توسط سازمان تهیه و به موقع اجراء گذارده خواهد شد.» بر همین اساس دستورالعمل خدمتی گارد محیط زیست در تاریخ 1/1/1375 به تصویب معاون رییس جمهور و رییس سازمان محیط زیست رسیده است.
بنابه مراتب مذکور مواد 43 الی 49 دستورالعمل خدمتی گارد محیط زیست مصوب 1/1/1375 مصوب معاون رییس جمهور و رییس سازمان محیط زیست همراه با اصلاحات بعدی آن با استفاده از اختیارات مصرح در مواد قانونی مذکور به تصویب رسیده و مغایرتی با آنها نداشته و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود. لازم به ذکر است قوانین لاحق بعدی نمی تواند موجبات ابطال آییننامهها و سایر نظامات و مقرراتی که در زمان قبل از تصویب آن قوانین در حدود اختیارات و صلاحیت های مراجع واضع آنها به تصویب رسیده است را فراهم آورد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری