مطالبه نفقه گذشته فرزندان در فرض استقراض

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/05/28
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: نفقه گذشته فرزندان را نمی توان از پدر مطالبه کرد اما در صورتی که با دستور دادگاه برای آنان استقراض شود پدر مکلف است مبلغی که بابت نفقه فرزندان قرض گرفته و صرف مخارج آنان شده است را پرداخت کند.

در تاریخ 1393/06/09 خانم م. ن.گ. به وکالت از خانم م. س. ه. دادخواستی به طرفیت آقای ع. ن. به خواسته صدور حکم برنفقه معوقه از تاریخ 1392/11/10 لغایت زمان اجرای حکم و الزام خوانده به پرداخت آن با جلب نظر کارشناس علی الحساب مقوم به بیست میلیون وده هزار ریال تسلیم دادگستری رشت نموده و توضیح داده نظر به اینکه موکله همسر شرعی و دائمی خوانده است ومدت 9 ماه است هیچگونه وجهی بابت نفقه و کسوه به موکل و فرزندانش پرداخت ننموده است وبا ارسال اظهارنامه نیز حاضر نشده و خوانده موکله را مورد ضرب و شتم و آزار واذیت قرار میدهد و در این خصوص محکوم به پرداخت ارش دیه شده است لذا درخواست الزام خوانده بر نفقه بااحتساب خسارات نموده است رسیدگی به شعبه دهم محاکم رشت محول گردیده است و در تاریخ 1393/07/07 وکلای زوج به اسامی م. ب.ز. و ش. ک. دادخواستی به طرفیت م. س. به خواسته صدور حکم بر الزام خوانده به تمکین عام و خاص از موکل به انضمام خسارات ناشی از دادرسی (دعوی تقابل) تقدیم دادگاه عمومی رشت نموده که این دادخواست هم جهت رسیدگی به شعبه دهم دادگاه حقوقی رشت ارجاع میگردد و احد وکلای زوج توضیح می دهد موکل در تاریخ 1381/06/24 با خانم م. س. ه. به عقد دائم ازدواج نموده و ثمره این ازدواج دو فرزند مشترک یک پسر و یک دختر می‌باشد متاسفانه خوانده مدتی است با موکل سرناسازگاری دارد و با ایجاد اختلاف موجب از هم گسیختگی کانون خانواده گردیده ا ست به طوری که در مرداد ماه جاری با ایجاد اختلاف موکل را از منزل مشترک بیرون نموده و خود به همراه فرزندان مشترک در خانه ای که موکل به نام خوانده کرده بسر می برد و وساطت وپادرمیانی دوستان وبزرگان موثر نبوده لاجرم موکل به زادگاه پدریش به شهرستان همدان مراجعت نموده وعلیرغم ارسال اظهارنامه زوجه از تمکین ومراجعه به زندگی امتناع نموده و مینماید لذا درخواست رسیدگی وصدور حکم به الزام زوجه به تمکین عام وخاص از زوج می نمایند جلسه دادگاه در تاریخ 1393/07/07 با حضور خواهان و وکیل خوانده تشکیل، خواهان اظهار داشته عرایض به شرح متن دادخواست ولایحه تقدیمی است وکیل خوانده اظهار داشته ادعای خواهان مورد قبول نیست خواهان نفقه را در تاریخ 1392/11/10 درخواست نموده در حالی که در زمان اعلام شده در منزل مشترک با هم زندگی می کردند ونفقه ایشان از ناحیه موکل پرداخت می‌شود در مرداد سال جاری ( 1393 ) در پی درگیری موکل را از خانه بیرون کرده وی نیز لاجرم به همدان وخانه پدری مراجعه نموده است ودر آنجا منزل مستقلی تهیه کرده که کپی اجاره نامه تقدیم می‌گردد وبا ارسال اظهارنامه متقاضی تمکین گردیده است که زوجه علی رغم اطلاع از اظهارنامه از حضوردر منزل مشترک استنکاف نموده که موکل به ناچار دادخواست تمکین تقدیم نموده است وخوانده اقدام به تقدیم دادخواست نفقه نموده است دادگاه نظر به اینکه دودعوا ارتباط کامل دارند وتصمیم در یکی در تصمیم دیگری موثر است لذا قرار رسیدگی توامان صادر و دستورلف پرونده دریکدیگر صادر می‌نماید در جلسه مورخ 1393/09/02 شعبه دهم دادگاه عمومی رشت که باحضور زوج ووکیل وی واحداز وکلای زوج بوده لایحه تقدیمی از سوی وکیل زوجه ملاحظه گردیده وکیل زوج اظهار داشته عرایض به شرح متن دادخواست می‌باشد موکل با همسرش 12 سال زندگی مشترک داشته اند وثمره این وصلت دو فرزند مشترک است زیاده خواهیهای زوجه باعث اختلافات فیمابین شده است زوج برای دلگرمی زوجه به کانون خانواده تنها دارائی خود را که یک منزل مسکونی در شهر رشت بوده به نام خوانده می‌نماید که زوجه نه تنها هیچ تلاشی برای بقاء خانواده نمی‌نماید که اقدام به وصول مهریه می‌نماید وپس از قطعیت حکم مهریه اقدام به ایجاد درگیری واهی در خانه می‌نماید وحسب اظهار با زدن خود به درودیوار وصحنه سازی موکل را از منزل مشترک بیرون مینماید وموکل لاجرم به زادگاهش وبه خانه پدری مراجعه مینماید ودر آنجا امکانات زندگی مشترک را فراهم مینماید وچون زوجه حاضر به تمکین نیست مستحق نفقه هم نخواهد بود وکیل زوجه بیان داشته اظهارات همکار محترم خلاف واقع بوده وقبول ندارم این زوج است که سرناسازگاری دارد ویک بار در سال 1389 زوجه را به قصد کشت کتک کاری کرده ومحکوم به پرداخت دیه شده است واز طرفی وی گل فروش است وتمکن مالی دارد ودومنزل دیگر در همدان دارد که اخیرا به نام برادرش نموده است... لذا تقاضای محکومیت زوج را به پرداخت نفقه نموده است دادگاه دستور تحقیقاتی در خصوص وضعیت مالی زوجه صادر و حسب تحقیقات آقای ع. ن. در گل فروشی مشغول به کار میباشد ودرزمان انجام تحقیق نیز مشغول به کار بوده ص 48 دادگاه در مورخ 1393/09/26 قرارارجاع امر به کارشناسی در خصوص نیازمندیهای متعارف زوجه بررسی ومیزان نفقه متعلقه رااز تاریخ 1392/11/10 لغایت وصول نظر کارشناس صادر می‌نماید کارشناس بدوی ن. ه خود را اعلام وسپس نفقه استحقاقی فرزندان را بدان اضافه مینماید ص 54 - 57 متعاقب اعتراض وکیل زوج موضوع به هیات کارشناسی ارجاع وهیات کارشناسی مجموع نفقه زوجه را از تاریخ 1392/11/10 لغایت 1393/11/20 سی وهشت میلیون وهشتصد وهفتاد هزار ریال تعیین ونفقه فرزندان را نیز به تفکیک تعیین واعلام می‌نماید ص 68 دادگاه بااعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- مورخ 1393/12/12 در خصوص دعوی آقای ع. ن. به طرفیت خانم م. س. ه. به خواسته الزام به تمکین عام و خاص به انضمام خسارات دادرسی و نیز دعوای خانم م. س. ه. با وکالت خانم م. ن. به طرفیت آقای ع. ن. به خواسته صدور حکم به تعیین نفقه معوقه از تاریخ 1392/11/10 لغایت زمان اجرای حکم والزام خوانده به پرداخت آن با جلب نظر کارشناس ونفقه فرزندان مشترک بااحتساب هزینه دادرسی باالتفات به اوراق ومحتویات پرونده زوجیت دائم فیمابین طرفین محرز دانسته و با استدلالی که می‌نماید ،مبنی بر اینکه زوجه مدعی شده برای وی خطر جانی احتمال دارد ولذا حکم به بطلان دعوی تمیکن صادر ودر خصوص دعوی مطالبه نفقه نظربه اینکه عدم تمکین زوجه را با عذر شرعی وقانونی تشخیص داده ودراین صورت مستحق نفقه خواهدبود لذا دعوی خواهان نفقه را وارد تشخیص و خوانده را اولا به مبلغ 38/870/000 ریال بابت نفقه معوقه زوجه ازتاریخ 1392/11/10 لغایت تاریخ وصول ن. ه ( 1393/11/20 ) ثانیا مبلغ 6/976/000 ریال بابت نفقه دختر 11 ساله وتعیین ماهیانه 1/300/000 ریال ازتاریخ 1393/11/20 به بعد ثالثا مبلغ 4/830/000 ریال بابت نفقه فرزند پسر 3/5 ساله از تاریخ تقدیم دادخواست 1393/06/09 لغایت تاریخ وصول ن. ه کارشناس و باتعیین 900/000 ریال ازتاریخ 1393/11/21 به بعد و پرداخت حق الوکاله وخسارت دادرسی وهزینه کارشناسی درحق خواهان محکوم می‌نماید وکلای زوج در فرجه فرجامی از دادنامه فوق الذکر فرجام خواهی نموده و در لایحه فرجامی قید نموده‌اند دادگاه علاوه بر نفقه زوجه در خصوص نفقه فرزندان هم حکم داده که خارج از خواسته است واز طرفی زوجه در تمامی مراحل اعلام کرده از زوج تمکین نمی‌نماید ودر پرونده حاضر مدعی خوف جانی است درحالی که پرونده کیفری مربوط به سالها پیش بوده که دیه با قسامه به اثبات رسیده است وپس از آن فرجامخوانده باموکل زندگی را ادامه داده است و در دادنامه دیگر هم موضوع قسامه ثابت شده است که به نظر طراحی فرجامخوانده جهت فرار از تمکین و فراهم نمودن شرایط طلاق (اثبات عسروحرج) بوده است درخاتمه درخواست نقض دادنامه فرجامخواسته را نموده است پرونده پس از طی مراحل قانونی به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای جعفری عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:

دادنامه فرجام خواسته در خصوص محکومیت زوج به پرداخت نفقه گذشته فرزندان مخدوش و واجد ایراد است چه آنکه حسب صراحت ماده 1206 قانون مدنی ومتون فقهی زوجه میتواند برای نفقه گذشته وآینده خود اقامه دعوی نماید ولی نفقه اقارب ازجمله فرزندان فقط نسبت به آینده قابل مطالبه است و پدر را نمیتوان نسبت به پرداخت نفقه گذشته فرزندان محکوم نمود مگر اینکه با دستور دادگاه برای بچه ها استقراض شود که در آن صورت برپدر واجب است مبلغی که بابت نفقه قرض گرفته اندو صرف مخارج فرزندان نموده‌اند پرداخت کند که اوراق پرونده حکایت روشنی از دستور برای قرض گرفتن دراین رابطه ندارد علیهذا رای صادره درباره محکومیت زوج به پرداخت نفقه فرزندان که مالا مربوط به گذشته می‌باشد قابلیت تایید را ندارد ونقض می‌گردد ورسیدگی مجدد به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض محول تا با درنظر گرفتن تمامی جوانب امر رای مقتضی صادر فرمایند.

شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار

یعقوب انصاری - موسی جعفری