هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد
شماره پرونده: ه- ع /95 /123 دادنامه: 352 تاریخ: 27/12/96
شاکی: علی اکبر سلطانی گرد فرامرزی فرزند محمد
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر یزد - شهرداری یزد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تعرفه عوارض و بهای خدمات سالهای 93 و94 مصوبات شورای اسلامی شهر یزد (عوارض صدور پروانه - عوارض بناهای مسکونی بدون پروانه یا مازاد بر پروانه - عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری و تراکم)
متن مقرره مورد شکایت:
1-3-) عوارض صدور پروانه های ساختمانی مجتمع ها و آپارتمانهای مسکونی (سال 93)
به ازای هر متر مربع n-1) × (13)+25]×P)]
به ازای هر متر مربع پارکینگ، پیلوت، انباری، تاسیسات و اتاق نگهبانی P
توضیح: n مبنای محاسبه عوارض طبقه n ام و (n ≥1) میباشد.
تبصره: حداقل P برابر با 6000 ریال (شش هزار ریال) میباشد.
4) عوارض زیربنای مجتمع ها و آپارتمانهای مسکونی بدون پروانه و یا مازاد بر پروانه (سال 93)
توضیحات:
1- عوارض زیر بنای مجتمع ها و آپارتمانهای مسکونی که بدون پروانه و یا مازاد بر پروانه احداث شده وکمیسیون ماده صد با ابقای آن موافقت نموده باشد بر اساس 5/1 (یک و نیم) برابر عوارض صدور پروانه محاسبه میگردد.
2- در صورتی که آپارتمان مسکونی بر روی همکف تجاری بدون پروانه احداث بشود و کمیسیون ماده صد با ابقای آن موافقت نموده باشد، عوارض زیر بنای طبقه اول و بالاتر بر مبنای بندهای ردیف 4 محاسبه خواهد شد.
3- در صورت تبدیل یک طبقه از ساختانهای ویلایی به بیش از یک واحد و پذیرش کمیسیون ماده صد با ابقای آن، اگر از طرف شهرداری قابل تفکیک باشد عوارض زیر بنا برابر ردیف آپارتمان های مسکونی بدون مجوز محاسبه و پس از کسر عوارض زیر بنای تک واحدی بر مبنای ردیف (1-1) (مشروط به اینکه ساختمان قبلی در مهلت پروانه احداث شده باشد و یا ساختمان قبل از تبدیل دارای عدم خلافی باشد) ما به التفاوت اخذ میگردد و در صورتی که قابل تفکیک نباشد مشمول عوارض به ازای هر متر مربع واحد مسکونی 15P علاوه بر عوارض ردیف (2) خواهد شد.ضمناً در هر زمان که چنین ساختانهایی تفکیک گردد مشمول ما به التفاوت عوارض زیر بنای آپارتمانی بدون مجوز و تعرفه فوق به نرخ روز پرداخت خواهد شد. تبصره: ساختانهایی که در نقشه هوایی سال 65 به صورت ساختمان میباشند از پرداخت عوارض زیربنای مسکونی معاف میباشند.
1-2-32) عوارض ارزش افزوده افزایش تراکم ساختمان های آپارتمانی مسکونی (سال 93)
به ازای هر متر مربع عوارض ارزش افزوده ناشی از تراکم بیش از تراکم طرح تفصیلی
تبصره 1: تا سقف تراکم 160% (صد و شصت درصد) فقط عوارض زیر بنا دریافت میگردد.
تبصره 2: نصاب تراکم فوق الذکر (صد و شصت درصد) تنها مبنای محاسبه نحوه دریافت عوارض زیربنا و ارزش افزوده ناشی از تراکم در هنگام صدور پروانه بوده و صدور مجوز براساس ضوابط و تراکم مقرر در طرح تفصیلی خواهد بود.
مقرر گردید توسط شهرداری پنج منطقه به صورت پهنه بندی با سقف تراکم حداکثر 300P مشخص و به شورای اسلامی شهر اعلام نماید.
تبصره 3: ساختانهای بدون پروانه یا مازاد بر پروانه دارای مازاد بر تراکم به استثنای مسکونی ویلایی که توسط کمیسیون ماده صد با ابقای آن موافقت میشود، نیز مشمول این تعرفه خواهند شد.
تبصره 4: زمینهای مسکونی که برخلاف ضوابط زیر حد نصاب تفکیکی قطعه بندی شده (به جز املاکی که از طریق ماده 147 سند اخذ نمودهاند و ساختمان های احداثی تا پایان سال 87) و درخواست پروانه داشته اند و یا از ابتدای سال 88 ساختمان بر روی آن احداث شده باشد، مشمول پرداخت تعدیل تراکم معادل 200P به ازای هر متر مربع ما به التفاوت زمین موجود و با حد نصاب مصوب خواهند شد.
1-3) عوارض صدور پروانه های ساختمانی مجتمع ها و آپارتمانهای مسکونی (سال 93)
به ازای هر متر مربع n-1) ×13)+25]×P)]
به ازای هر متر مربع پارکینگ، پیلوت، انباری، تاسیسات و اتاق نگهبانی P
توضیح: n مبنای محاسبه عوارض طبقه nام و (n≥1) میباشد.
تبصره: حداقل p برابر با 6000 ریال (شش هزار ریال) میباشد.
4) عوارض زیربنای مجتمع ها و آپارتمانهای مسکونی بدون پروانه و یا مازاد بر پروانه (سال 94)
توضیحات:
1- عوارض زیربنای آپارتمانهای مسکونی که بدون پروانه و یا مازاد بر پروانه احداث شده و کمیسیون ماده صد با ابقای آن موافقت نموده باشد بر اساس 5/1 (یک و نیم) برابر عوارض صدور پروانه محاسبه میگردد.
2- در صورتی که آپارتمان مسکونی بر روی همکف تجاری بدون پروانه احداث بشود و کمیسیون ماده صد با ابقای آن موافقت نموده باشد، عوارض زیر بنای طبقه اول و بالاتر بر مبنای بندهای ردیف 4 محاسبه خواهد شد.
3- در صورت تبدیل یک طبقه از ساختانهای ویلایی به بیش از یک واحد و پذیرش کمیسیون ماده صد با ابقای آن، اگر از طرف شهرداری قابل تفکیک باشد عوارض زیر بنا برابر ردیف آپارتمان های مسکونی بدون مجوز محاسبه و پس از کسر عوارض زیربنای تک واحدی بر مبنای ردیف (1-1) (مشروط به اینکه ساختمان قبلی در مهلت پروانه احداث شده باشد و یا ساختمان قبل از تبدیل دارای عدم خلافی باشد) ما به التفاوت اخذ میگردد و در صورتی که قابل تفکیک نباشد مشمول عوارض به ازای هر متر مربع واحد مسکونی 15P علاوه بر عوارض ردیف (2) خواهد شد.ضمناً در هر زمان که چنین ساختانهایی تفکیک گردد مشمول ما به التفاوت عوارض زیر بنای آپارتمانی بدون مجوز و تعرفه فوق به نرخ روز پرداخت خواهد شد.
تبصره: ساختانهایی که در نقشه هوایی سال 65 به صورت ساختمان میباشند از پرداخت عوارض زیربنای مسکونی معاف میباشند.
1-2-32) عوارض ارزش افزوده افزایش تراکم ساختمان های آپارتمانی مسکونی (سال 94)
به ازای هر متر مربع عوارض ارزش افزوده ناشی از تراکم بیش از تراکم طرح تفصیلی
تبصره 1: تا سقف تراکم 160% (صد و شصت درصد) فقط عوارض زیر بنا دریافت میگردد.
تبصره 2: نصاب تراکم فوق الذکر (صد و شصت درصد) تنها مبنای محاسبه نحوه دریافت عوارض زیربنا و ارزش افزوده ناشی از تراکم در هنگام صدور پروانه بوده و صدور مجوز براساس ضوابط و تراکم مقرر در طرح تفصیلی خواهد بود.
مقرر گردید توسط شهرداری پنج منطقه به صورت پهنه بندی با سقف تراکم حداکثر 300P مشخص و به شورای اسلامی شهر اعلام نماید.
تبصره 3: ساختانهای بدون پروانه یا مازاد بر پروانه دارای مازاد بر تراکم به استثنای مسکونی ویلایی که توسط کمیسیون ماده صد با ابقای آن موافقت میشود، نیز مشمول این تعرفه خواهند شد.
تبصره 4: زمینهای مسکونی که برخلاف ضوابط زیر حد نصاب تفکیکی قطعه بندی شده (به جز املاکی که از طریق ماده 147 سند اخذ نمودهاند و ساختمان های احداثی تا پایان سال 87) و درخواست پروانه داشته اند و یا از ابتدای سال 88 ساختمان بر روی آن احداث شده باشد، مشمول پرداخت تعدیل تراکم معادل 200P به ازای هر متر مربع ما به التفاوت زمین موجود و با حد نصاب مصوب خواهند شد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: بر اساس تعرفه های عوارض سالیانه که به تصویب شورای اسلامی شهر یزد رسیده عوارض ارزش افزوده ناشی از تراکم به شدت افزایش یافته به نحوی که طی مدت سالهای 90 الی 94 معادل پانزده برابر شده و این امر برخلاف سیاستهای عمومی دولت برای تشویق سرمایه گذاری و وام مسکن میباشد و نرخ تورم مسکن را به شدت افزایش داده است و این افزایش مغایر با ماده 14 آییننامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شورای اسلامی میباشد.هم چنین ارزش معاملاتی و قیمت منطقه ای موضوع ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم از سال 1390 تا 1394 از رشد چشمگیری برخوردار بوده و بدنبال آن عوارض سالانه شهرداری که ضریب p آن بر مبنای ارزش معاملاتی و قیمت منطقه ای موضوع ماده 64 قانون مالیاتهای مستقیم در نظر گرفته شده حالت نجومی بخود گرفته و زندگی امثال بنده را به بن بست کشانده است ضمن اینکه مراحل تصویب عوارض در سالهای مختلف خارج از مهلت تعیین شده در تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده (حداکثر تا پانزدهم بهمن ماه هر سال برای اجراء در سال بعد) بوده و عوارض مصوبات معترض عنه بدون طی مراحل قانونی تصویب شده است از طرفی علیرغم صدور حکم جریمه و ابقاء اعیانی از طریق کمیسیون ماده صد قانون شهرداری شورای اسلامی شهر یزد اقدام به وضع عوارض در قالب ارزش افزوده به عنوان جریمه مضاعف در نظر گرفته که این امر به نوعی دخالت در امر موضوع کمیسیون ماده صد تلقی میگردد.لذا با عنایت به مراتب مذکور مستنداً به بند 16 ماده 71 و 77 قانون تشکیلات و وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/75 و ماده 14 آییننامه اجرایی نموده وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی و ماده 30 آییننامه مالی شهرداری ها صدور حکم به ابطال مصوبات معترض عنه در سالهای 1390 الی 1394 (تعرفه عوارض صدور پروانه ساختمانی - تعرفه عوارض ساختانهای مسکونی بدون پروانه یا مازاد بر پروانه - عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری و تراکم - ضوابط اجرایی قیمت منطقه ای و ارزش معاملاتی) مورد استدعاست.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: طرف شکایت طی لایحه تقدیمی مورخه 6/5/95 اعلام نموده به موجب بند 26 ماده 55 قانون شهرداری ها به شوراهای اسلامی شهر اجازه وضع عوارض محل جهت تامین بخشی از هزینه های شهرداری داده شده است هم چنین به موجب تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 وضع عوارضی که در جهت رعایت مصالح و مقررات کشور باشد به شوراهای اسلامی شهر داده شده است. لذا عوارض موضوع مصوبات معترض عنه در راستای بند 16 و 26 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور مصوب 1375 و اصلاحیه های بعدی آن بوده و رد شکایت مورد استدعاست.
هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره به اتفاق آراء اعضاء حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
طبق بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوبه 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست های عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود از جمله وظایف و مسئولیت های شورای اسلامی شهرها محسوب شده و در تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 وضع عوارض محلی جدید با رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است و با توجه به اینکه وضع و اخذ عوارض صدور پروانه ساختمانی در تراکم پایه و مازاد بر تراکم توسط شوراهای اسلامی و شهرداریها طبق بند ب رای شماره 79 مورخ 21/2/1395 هیات عمومی دیوان عدال اداری مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نگردیده و طبق آراء شماره 587 مورخ 25/11/83 و 786 مورخ 9/8/1396 هیات عمومی دیوان عدالت اداری عوارض از جمله حقوقی دیوانی بوده و غیر از جرائم مربوط به کمیسیونهای ماده صد قانون شهرداریها میباشد بنابراین ردیف 1-3 بند 3 مبنی بر عوارض صدور پروانه های ساختمانی، بند 4 مبنی بر عوارض مجتمع ها و آپارتمانهای مسکونی بدون پروانه یا مازاد بر پروانه به استثناء نیم برابر اضافی و ردیف 1-2-32 و تبصره های آن تحت عنوان عوارض ارزش افزوده افزایش تراکم ساختمان های آپارتمانی مسکونی از تعرفه عوارض و بهای خدمات سالهای 1393 و 1394 شهرداری یزد از مصوبات شورای اسلامی شهر یزد مغایر قانون و خارج از حدود اختیار نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف 20 روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جواد جباریرئیس هیات تخصصی عمران، شهرسازی و اسناد دیوان عدالت اداری