تاریخ نظریه: 1401/05/25
شماره نظریه: 7/1401/465
شماره پرونده: 1401-1/11-465
استعلام:
با توجه به این‌که در برخی از آراء قضایی به جای استفاده از واژه حوزه قضایی از واژه حوزه جغرافیایی استفاده می‌شود، مستدعی است اولاً، تفاوت این دو واژه را بیان نماید. ثانیاً، آیا به کار بردن واژه حوزه جغرافیایی به جای حوزه قضایی در آراء و تصمیات قضایی صحیح می‌باشد یا خیر؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- تبیین تفاوت میان حوزه قضایی و حوزه جغرافیایی خارج از وظایف اداره کل حقوقی قوه قضاییه است و استعلام‌کننده محترم می‌توانند با مراجعه به منابع علمی و مقایسه تعریف ارائه‌شده از «حوزه قضایی» در تبصره ماده 11 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و نیز تبصره 1 ماده 3 قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مصوب 1373/4/15 و مقایسه آن با برخی تعاریف ارائه شده در قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مصوب 1362/4/15 مفاهیم مورد اشاره در استعلام را مقایسه و تفاوت‌های آن را به دست آورند.
2- صرف‌نظر از آن که در قانون اخیرالذکر از اصطلاح «حوزه جغرافیایی» استفاده نشده بلکه از اصطلاحاتی همچون «محدوده جغرافیایی» و یا «نقطه جغرافیایی» استفاده شده است، با توجه به کاربرد عبارت «حوزه قضایی» برای تعیین صلاحیت محلی مراجع قضایی، صحیح این است که در آراء و تصمیمات قضایی از اصطلاح مزبور استفاده و از استفاده از اصطلاحات دیگر نظیر اصطلاح «حوزه جغرافیایی» به جای اصطلاح یادشده خودداری گردد