نقض رأی طلاق به دلیل عدم رسیدگی به اجرت‌المثل و ارجاع پرونده به دادگاه تجدیدنظر توسط دیوان عالی کشور

شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه دوازدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1393/02/09 - 07 : 24 قاضی: قدرت الله طیبی قاضی: حیدرعلی حیدری

خلاصه جریان پرونده

آقای ف. ع.پ.ت. با وکالت آقای بهزاد شقاقی وکیل پایه یک مرکز مشاوران امور حقوقی قوه قضائیه در تاریخ 1389/01/23 دادخواستی به خواسته طلاق (صدور گواهی عدم امکان سازش) به استناد ماده 1133 (اصلاحی) قانون مدنی به استناد تصاویر مصدق سند ازدواج شماره 17793 - 1377/04/11 دفتر ازدواج شماره 34 حوزه ثبتی اردبیل و شناسنامه به طرفیت خانم ن. ع.پ. تقدیم و وکیل خواهان توضیح میدهد موکل در تاریخ 1377/04/11 طبق سند نکاح با خوانده ازدواج دائم نموده است و حاصل آن یک فرزند مشترک پسر به نام مهدی 9 ساله میباشد به لحاظ وجود مشکلات عدیده ادامه زندگی مشترک مقدور نیست موکل حاضر است مهریه و حقوق خوانده را نقدا پرداخت نموده و او را مطابق قانون مطلقه نماید شعبه یازدهم دادگاه عمومی حقوقی اردبیل به موضوع رسیدگی و آقای د. خ. با تقدیم وکالتنامه خود را وکیل خوانده معرفی می کند دادگاه در تاریخ 1389/07/06 با حضور وکیل خواهان و خوانده و وکیل او تشکیل جلسه داده خوانده اظهار میدارد حاضر به طلاق نیستم شوهرم و بچه ام را دوست دارم با وجود اینکه شوهرم مرا از منزل بیرون کرده است از او شکایت نکردم وکیل زوج خواسته موکل خود را تکرار و وکیل خوانده با توجه باظهارات موکل خود تقاضای مذاکرات اصلاحی را مینماید که دادگاه با آن موافقت می کند و به لحاظ عدم مصالحه طرفین به شرح صورتجلسه به پیوست دادگاه در تاریخ 1390/05/02 با حضور وکلای طرفین تشکیل جلسه داده و وکیل خواهان اظهار داشت، اختلافات بین زوجین عمیق است و موکل درخواست طلاق نموده و حقوق قانونی زوجه را پرداخت می کند وکیل زوجه اظهار میدارد موکل حاضر به طلاق نیست ولی اگر خواهان در این مورد اصرار دارد باید حقوق موکل را از جمله مهریه - جهیزیه و نصف اموال که عبارت از کارخانه شیر و لبنیات و ماشین های شیر و لبنیات و یک قطعه زمین میباشد را به زوجه واگذار نماید و نفقه ایام گذشته و ایام عده را بپردازد موکل نحله را هم می خواهد و در مورد اموال زوج بررسی و صورت آن را بعدا تقدیم خواهم کرد وکیل خواهان ادعای وکیل خوانده را رد مینماید دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر می کند داوران زوجین در تاریخهای 23 و 1390/05/24 نظرات خود را تقدیم دادگاه مینمایند وکیل زوجه صورت جهیزیه موکل خود و دارائی زوج را به دادگاه اعلام مینماید دادگاه از مسئول اداره ثبت شرکتها در مورد میزانمالکیت زوج را در شرکت های تولیدی و صنعتی آرتا مخزن اردبیل به شماره ثبت 7546 استعلام که حسب نامه مورخ 1390/08/05 مسئول ثبت شرکتهای اردبیل - به دادگاه اعلام میشود آقای ف. ع.پ.ت. فرزند علی قنبر به شماره شناسنامه 6237 در هر دو شرکت دارای 5 سهم میباشد و حسب نامه مورخ 1390/08/15 رئیس پلیس راهور اردبیل به دادگاه اعلام میشود آقای ف. ع.پ. فرزند م. مالک اتومبیل سمند شماره 91 - 265 ب 76 نمیباشد دادگاه در تاریخ 1391/09/11 برای تعیین میزان نفقه زوجه و ارزش پنج سهم خواهان در شرکتهای تولیدی و صنعتی آرتا مخزناردبیلرا صادر می کند کارشناس منتخب به شرح نظریه مورخ 1391/09/30 جمع نفقات زوجه را از تاریخ 3/1/89 تا 1391/09/30 مبلغ 39/100/000 ریال تعیین می کند و توضیح میدهد برای سه ماهه باقیمانده از سال 1391 میزان نفقه را ماهانه 000/1600 ریال و برای سال 1392 مبلغ 000/1900 ریال را به طور ماهانه تعیین و به دادگاه اعلام مینماید لازم به توضیح است کارشناس مذکور طبق نظریه پیوست میزان نفقه زوجه را در سال 1389 جمعا مبلغ 000/14400 ریال و برای سال 1390 مبلغ 000/16800 ریال و برای نه ماه از سال 1391 جمعا مبلغ 000/14400 ریال تعیین نموده و توضیح داده جمع نفقات مذکور مبلغ 000/45600 ریال میشود و با کسر مبلغ 000/6500 ریال که از طریق پست پیشتاز برای زوجه ارسال مبلغ قابل پرداخت 000/39100 ریال میشود و برای سه ماه باقیمانده از سال 1391 ماهانه مبلغ 000/1600 ریال و برای سال 1392 مبلغ 000/1900 ریال در ماه پیشنهاد میشود (ص 168 پرونده) و در تاریخ 1391/10/24 ارزش پنج سهم متعلق به زوج آقای ف. ع.پ.ت. را در شرکتهای مورد بحث مبلغ 000/46000 ریال تعیین و به دادگاه اعلام می کند (صفحات 212 - 213 و 214 پرونده) پس از ابلاغ نظریه کارشناس به طرفین زوجه طی لایحه مورخ 1391/10/26 نسبت به آن اعتراض می کند دادگاه طی تصمیم مورخ 1392/03/08 اعتراض زوجه را وارد ندانسته و آن را رد مینماید و زوجه را برای انجام معاینه پزشکی دعوت بحضور می‌نماید دادگاه طی تصمیم مورخ 1392/03/12 اعلام میکند چون زوجه برای انجام معاینه پزشکی حاضر نشده لذا او را غیر حامل و فرزند دانسته و با اعلام ختم رسیدگی طی رای شماره --- - مورخ 1393/03/12 با شرح دعوای خواهان و احراز رابطه زوجیت و نظرات داوران واصرار زوج برای طلاق دعوای نامبرده را وارد دانسته و به استناد ماده 1133 (اصلاحی) قانون مدنی گواهی عدم امکان سازش را صادر و به زوج اجازه میدهد با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق با شرایط ذیل زوجه را با طلاق رجعی مطلقه نماید 1 - زوج مهریه زوجه را به نرخ روز بر اساس شاخص تورم طبق سند نکاحیه وفق مقررات پرداخت نماید 2 - بابت نفقه زوجه از تاریخ 1389/01/03 تا 1391/09/30 جمعا مبلغ سی و نه میلیون و یکصد هزار ریال و از تاریخ 1391/09/30 تا پایان سال نود و یک ماهانه مبلغ یک میلیون و ششصد هزار ریال و از ابتداء سال نود و دو تا زمان اجرای صیغه طلاق ماهانه یک میلیون و نهصد هزار ریال و نیز ایام عده زوجه ماهانه مبلغ یک میلیون و نهصد هزار ریال را باید در حق زوجه پرداخت نماید 3 - جهیزیه موجود را طبق لیست جهیزیه آن را مسترد نماید 4 - با توجه به شرط ضمن عقد بابت نصف دارائی به دست آمده در زمان زوجیت مبلغ بیست و سه میلیون ریال در حق زوجه پرداخت نماید ضمنا توضیح میدهد نفقه زوجه به شرح مذکور و نیز دارائی به دست آمده در زمان زوجیت پس از اقدامات و تحقیقات لازم با جلب نظر کارشناس رسمی تعیین شده است که با اوضاع و احوال معلوم قضیه مطابقت دارد و مصون از هر گونه ایراد و اعتراض موثر باقی مانده است حضانت فرزند مشترک پسر به نام مهدی متولد 22/10/80 با زوج خواهد بود و برای زوجه وقت دیدار تعیین می‌نماید چون زوجه برای آزمایش حاملگی به دادگاه مراجعه ننموده لذا مشارالیها غیر حامل تلقی میشود پس از ابلاغ رای و تجدید نظر خواهی از آن دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1392/06/26 رای تجدیدنظرخواسته را تایید و استوار مینماید رای در تاریخ 1392/07/10 به آقای وکیل زوجه ابلاغ و آقای د. خ. نسبت به آن در تاریخ 1392/08/01 نسبت به آن فرجامخواهی می کند که پرونده پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال و برای رسیدگی به این شعبه ارجاع میگردد لوایح طرفین به هنگام قرائت گزارش و شور مطالعه خواهد گردید 0 هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای قدرت اله طیبی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:

بر دادنامه فرجام خواسته به جهات ذیل ایراد وارد است:یک: حسب مندرجات پرونده دادگاه از باب اجابت خواسته زوجه برابر شرط مقرر فی مابین زوجین در مورد تنصیف اموال، موضوع را به کارشناس ارجاع و کارشناس منتخب در این مورد نظر خود را تقدیم نموده که پس از ابلاغ آن از سوی زوجه مورد اعتراض واقع شده و زوجه تقاضا کرده است موضوع به هیات کارشناسان ارجاع گردد که با توجه به اظهارات زوج مبنی بر اینکه برای پرداخت حقوق زوجه آمادگی داشته و آن را خواهد پرداخت و نظر به معرفی اموال دیگر از سوی زوجه اقتضاء داشت دادگاه محترم تجدیدنظر استان با تعیین وقت دادرسی و دعوت اصحاب دعوا پس از اخذ توضیح از زوجه در مورد اموال معرفی شده موضوع را به هیات کارشناسان ارجاع و نظرات آنان مورد بررسی قرار گیرد دو: حسب مندرجات پرونده زوج متقاضی طلاق میباشد در جریان دادرسی زوجه مطالبه اجرت المثل را نموده که بر اساس و تجویز قانون گذار در ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 دادگاه تکلیف داشته در این مورد بررسی و اظهار نظر قضایی می نمود و یادآور میشود با حاکمیت قانون اخیر حمایت خانواده شرط تنصیف مال که برابر عقد لازم (نکاح) بین طرفین بر قرار شده یک تاسیس حقوقی جدید محسوب و منافاتی با درخواست اجرت المثل ایام زوجیت زن ندارد و بر همین اساس رسیدگی را ناقص تشخیص و مستندا به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام خواسته نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه محترم ششم دادگاه تجدیدنظر استان اردبیل ارجاع می‌گردد.

شعبه --- دیوانعالی کشور- رئیس و مستشار

قدرت اله طیبی - حیدر علی حیدری