کلیات نظام تربیت استعدادهای برتر در آموزش و پرورش

مقدمه
به منظور فراهم آوردن زمینه اجرای مفاد سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، به ویژه تحقق ویژگی های مدرسه در افق چشم انداز 1404 مبنی بر «دارا بودن ظرفیت پذیرش تفاوت های فردی، کشف و هدایت استعدادهای متنوع فطری و پاسخگویی به نیازها، علایق و رغبت دانش آموزان در راستای مصالح و چارچوب نظام معیار اسلامی» و نیز زمینه سازی برای «رشد و شکوفایی استعدادهای دانش آموزان بر پایه تنوع استعدادها و توانمندی های جامعه نخبگانی» مندرج در چشم انداز «سند راهبردی کشور در امور نخبگان»، «کلیات نظام تربیت استعدادهای برتر در آموزش و پرورش» به شرح زیر به تصویب می‌رسد:

ماده 1 - تعریف
دانش آموز دارای استعداد برتر [پاورقی]
دانش آموزی که با توجه به ویژگی های ذاتی خود و در مقایسه با گروه همسالان، در یک یا چند زمینه، توانایی یادگیری و درک بالاتری دارد یا در انجام ماهرانه کار و بروز قابلیت های شخصی در آن زمینه، صلاحیت و برجستگی خاصی نشان می دهد.

[پاورقی] - در این متن، منظور از دانش آموز، دانش آموز دارای استعداد برتر است. شناسایی کامل و پرورش استعدادهای ویژه چنین دانش آموزی، - که شرط لازم و نه کافی برای رسیدن به مرحله نخبگی در آینده است - نیازمند ارائه خدمات و تسهیلات ویژه ای است که در نظام تربیت رسمی و عمومی باید زمینه های مناسب برای آن فراهم شود.

ماده 2 - اصول
کلیات نظام تربیت استعدادهای برتر، در چارچوب اصول کلی تربیت رسمی و عمومی مندرج در «مبانی نظری تحول بنیادین آموزش و پرورش» مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و ضمن رعایت آنها، بر اصول زیر تاکید دارد:

1 - انعطاف: استفاده از برنامه ها و روش های منعطف و متنوع آموزشی و تربیتی، متناسب با علایق و نیازهای ویژه دانش آموزان و شرایط و اقتضائات نظام آموزش و پرورش و نیازهای کشور.

2 - استمرار: شناسایی، تربیت و هدایت استعدادهای برتر به صورت مستمر، مرحله ای و فرایندی، در طول دوران تحصیل.

3 - تلفیق: ارائه خدمات و تسهیلات آموزشی و تربیتی به دانش آموزان استعدادهای برتر در محیط های یادگیری دانش آموزان عادی و پذیرش حداقل تفکیک و جداسازی آنان.

4 - تعادل: توجه به رشد متوازن و همه جانبه دانش آموزان در ساحت های شش گانه تربیتی مندرج در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، با تاکید بر تربیت اخلاقی، اعتقادی و عبادی.

ماده 3 - اهداف

1 - شناسایی، تربیت و هدایت نظام مند دانش آموزان دارای استعدادهای برتر.

2 - ارتقای معرفت و تربیت دینی، اعتلای هویت اسلامی - ایرانی و تقویت حس دلبستگی ملی دانش آموزان.

3 - توانمندسازی دانش آموزان با رعایت عدالت آموزشی و تربیتی و ارتقای کارآمدی آنان، متناسب با نیازهای کشور.

ماده 4 - سیاست های اجرایی

1 - ارائه خدمات آموزشی و پرورشی ویژه، ناظر بر تنوع بخشی به برنامه های درسی به شیوه تلفیقی (عدم جداسازی) با نگاه گسترش یابنده و حداکثری.

2 - استمرار ارائه خدمات آموزشی و پرورشی به دانش آموزان در مدارس استعدادهای درخشان، به شیوه تفکیکی (جداسازی) با رویکرد اصلاحی و حداقلی.

3 - شناسایی و هدایت نظام مند دانش آموزان برای پاسخگویی به نیازهای توسعه پایدار و متوازن کشور.

4 - توسعه دانش تخصصی و شایستگی های حرفه ای معلمان برای پاسخگویی به نیازهای متنوع دانش آموزان.

5 - گسترش ارائه خدمات آموزشی، پرورشی و پژوهشی، با تاکید بر توسعه محیط های متنوع یادگیری و استفاده از ظرفیت و مشارکت سایر نهادها و ارگان های دولتی و غیردولتی، به ویژه ستادها، سازمان ها و صندوق های ذی ربط.

ماده 5 - راهکارها

1 - تدوین ملاک ها، شاخص ها و استانداردهای شناسایی، جذب و تربیت دانش آموزان.

2 - تدوین و اجرای برنامه های مناسب در تمام ساحت های تربیتی، با استفاده از ظرفیت و مشارکت بخش های دولتی و غیردولتی، به ویژه دانشگاه ها، حوزه های علمیه، مساجد، کانون ها و مراکز علمی - پژوهشی.

3 - طراحی برنامه درسی و تربیتی ویژه دانش آموزان، در چارچوب سند تحول بنیادین و برنامه درسی ملی.

4 - تدوین آیین‌نامه های آموزشی و تربیتی، با رویکرد ایجاد تسهیلات ویژه برای این دانش آموزان.

5 - توانمندسازی مدیران، معلمان و مربیان برای شناسایی، تربیت و هدایت دانش آموزان از طریق:

الف: احراز و توسعه صلاحیت های تخصصی و حرفه ای معلمان ذی ربط

ب: افزودن مواد و سرفصل های مربوط به برنامه درسی تربیت معلم

ج: تدوین و اجرای دوره های ضمن خدمت کوتاه مدت

6 - ارائه برنامه های مشاوره ای ویژه خانواده های دانش آموزان و مشاوره های تحصیلی و شغلی به دانش آموزان، متناسب با استعدادها و علایق آنها و اولویت ها و نیازهای کشور.

7 - برنامه ریزی برای توسعه « فعالیت های گروهی دانش آموزان» در حوزه های مختلف علمی، پژوهشی، فناوری، فرهنگی، هنری، اجتماعی و هدایت هدفمند آنان به مراکز تخصصی.

8 - برنامه ریزی برای توسعه فعالیت های محیط های متنوع یادگیری خارج از مدرسه (پژوهش سراها، کانون های فرهنگی و هنری، کتابخانه ها، اردوگاه ها، ورزشگاه ها، مراکز آموزشی تخصصی و نظایر آن) به منظور پرورش استعدادهای خاص.

9 - توسعه برگزاری المپیادهای دانش آموزی، مسابقات و جشنواره های علمی، پژوهشی، فرهنگی، هنری و ورزشی.

10 - حمایت های مادی و معنوی از دانش آموزان و طرح ها و ایده ها و فراهم آوردن تسهیلات و امکانات مناسب برای آنان، با اولویت مناطق کمتر توسعه یافته.

11 - برنامه ریزی برای ارتباط هدفمند دانش آموزان با مراکز علمی، پژوهشی، فناوری و تولیدی و جلب مشارکت بخش غیردولتی برای حمایت مادی و معنوی از آنان.

ماده 6 - وزارت آموزش و پرورش موظف است:

1 - اساسنامه ها و آیین‌نامه های مورد نیاز این مصوبه را، ظرف مدت شش ماه پس از ابلاغ، تهیه و به شورای عالی آموزش و پرورش ارائه کند.

2 - از اجرای این مصوبه، ارزشیابی به عمل آورد و براساس بازخوردها، یافته ها و نتایج به دست آمده، نسبت به روزآمدسازی آن اقدام کند.

3 - گزارش پیشرفت فعالیت ها را دو سال یک بار به شورای عالی آموزش و پرورش ارائه دهد.

4 - ضمن رصد مستمر دانش آموزان، برای حمایت و پشتیبانی از آنها، با مراجع ذی ربط هماهنگی به عمل آورد.

ماده 7 - نظارت کلان
نظارت کلان بر حسن اجرای این مصوبه به عهده شورای عالی آموزش و پرورش است.

ماده 8 - منابع
منابع مالی مورد نیاز برای اجرای این مصوبه از محل منابع در اختیار وزارت آموزش و پرورش تامین خواهد شد و موارد دارای بار مالی جدید، پس از پیش بینی منابع در اعتبارات سنواتی وزارت آموزش و پرورش، قابل اجرا خواهد بود.

موضوع: کلیات نظام تربیت استعدادهای برتر در آموزش و پرورش در نهصد و سی و دومین (932) جلسه شورای عالی آموزش و پرورش، تاریخ 1395/3/17 به تصویب رسید.
مهدی نوید - دبیر شورا
علی اصغر فانی - رئیس جلسه
کلیات نظام تربیت استعدادهای برتر در آموزش و پرورش، مورد تایید است.

رئیس جمهور و رئیس شورای عالی آموزش و پرورش - حسن روحانی

دریافت فایل پی‌دی‌اف