رعایت مفاد آییننامه برای تمام کارکنان سازمان و دیگر اشخاص حقیقی و حقوقی مرتبط با سازمان الزامی است و در صورت وجود دلیل و شواهدی بر نقض مقررات آن یا احتمال تخلف از این مقررات، موضوع باید به مقامهای مافوق یا سازمان و دیگر مراجع دارای صلاحیت گزارش شود.
بخش هفتم - دیگر مقررات
از
آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور
سازمان در راستای کاهش وابستگی به بودجه عمومی و جبران خسارات وارده به بیت المال در اثر ارتکاب جرم و اجرای مجازات حبس و به منظور افزایش کمیت و کیفیت خدمات زندان بانی و ایجاد زیرساختهای جدید، با طی مراحل قانونی و اخذ مجوزهای لازم، امکان اخذ هزینههای جاری موسسه های کیفری را از دیگر بخش ها و منابع مالی از جمله جبران قسمتی از هزینه ها توسط محکومان پس از آزادی، فراهم می کند.
سازمان آمارها و اطلاعات زیر را به نحو توصیفی و تحلیلی تهیه و در فواصل زمانی تعیین شده به رئیس قوه قضاییه و دادستان کل کشور گزارش می کند:
الف - گزارش سالانه شامل:
1- آمار مقایسهای وضعیت بخشهای مختلف سازمان از حیث سرانهها و شاخصهای استاندارد زندان و زندان بانی؛
2- فراوانی مربوط به انواع جرایم، قرارها، احکام و آمار تعداد متهمان و محکومان از حیث تعداد، سن، جنس، تابعیت، اقامتگاه، سوء سابقه و دیگر مشخصهها؛
3- آمار مربوط به وضعیت محکومان به قصاص و اعدام؛
4- عملکرد موسسه های کیفری از حیث حرفهآموزی، اشتغال، مراقبتهای پس از خروج، بهداشت و درمان و تعامل و بهرهمندی از ظرفیت شورای حل اختلاف، تشکل های مردم نهاد و کارآفرینان بخش خصوصی؛
5 - آمار رتبه بندی عملکرد دادگستری های سراسر کشور از حیث شاخص های مربوط به کاهش جمعیت زندان ها.
ب - گزارش فصلی شامل:
1- فراوانی مربوط به انواع جرایم، قرارها، احکام، و آمار تعداد متهمان و محکومان از حیث تعداد، سن، جنس، تابعیت، اقامتگاه و سوء سابقه و دیگر مشخصهها؛
2- آمار محکومان بهرهمند از مرخصی و مرتکبان غیبت از مرخصی؛
3- آمار وضعیت محکومان مالی؛
4- آمار محکومان بهرهمند از ارفاق های قانونی از قبیل عفو، پذیرش توبه، آزادی مشروط، آزادی تحت سامانه الکترونیکی، تعلیق اجرای مجازات و بهرهمندی از نظام نیمه آزادی؛
5 - آمار وضعیت متهمان تحت قرار؛
6 - عملکرد شوراهای حل اختلاف مستقر در زندان؛
7- آمار بازدید قضات از موسسه های کیفری؛
8 - آمار زندانیان مربوط به جرایم علیه امنیت و زندانیان نظامی و وضعیت بازداشتگاه های امنیتی و انتظامی و تعداد متهمان و محکومان مربوط؛
9- آمار عملکرد و مصوبات شوراهای طبقه بندی و نتایج حاصلشده در مراجع قضایی؛
10- آمار مربوط به ظرفیت پذیرش موسسههای کیفری.
پ - گزارش ماهانه شامل:
1- آمار و اطلاعات مربوط به وضعیت زندانیان دارای بیماریهای مسری یا صعب العلاج و آمار خودکشی، خود زنی، فوت و قتل در موسسه کیفری؛
2- آمار قرارها و احکام نامتناسب منجر به بازداشتهای غیر ضروری؛
3- آمار ورودی و خروجی انواع موسسه های کیفری و مدت ماندگاری متهمان؛
4- بازداشت های منتهی به برائت یا منع تعقیب.
الف - گزارش سالانه شامل:
1- آمار مقایسهای وضعیت بخشهای مختلف سازمان از حیث سرانهها و شاخصهای استاندارد زندان و زندان بانی؛
2- فراوانی مربوط به انواع جرایم، قرارها، احکام و آمار تعداد متهمان و محکومان از حیث تعداد، سن، جنس، تابعیت، اقامتگاه، سوء سابقه و دیگر مشخصهها؛
3- آمار مربوط به وضعیت محکومان به قصاص و اعدام؛
4- عملکرد موسسه های کیفری از حیث حرفهآموزی، اشتغال، مراقبتهای پس از خروج، بهداشت و درمان و تعامل و بهرهمندی از ظرفیت شورای حل اختلاف، تشکل های مردم نهاد و کارآفرینان بخش خصوصی؛
5 - آمار رتبه بندی عملکرد دادگستری های سراسر کشور از حیث شاخص های مربوط به کاهش جمعیت زندان ها.
ب - گزارش فصلی شامل:
1- فراوانی مربوط به انواع جرایم، قرارها، احکام، و آمار تعداد متهمان و محکومان از حیث تعداد، سن، جنس، تابعیت، اقامتگاه و سوء سابقه و دیگر مشخصهها؛
2- آمار محکومان بهرهمند از مرخصی و مرتکبان غیبت از مرخصی؛
3- آمار وضعیت محکومان مالی؛
4- آمار محکومان بهرهمند از ارفاق های قانونی از قبیل عفو، پذیرش توبه، آزادی مشروط، آزادی تحت سامانه الکترونیکی، تعلیق اجرای مجازات و بهرهمندی از نظام نیمه آزادی؛
5 - آمار وضعیت متهمان تحت قرار؛
6 - عملکرد شوراهای حل اختلاف مستقر در زندان؛
7- آمار بازدید قضات از موسسه های کیفری؛
8 - آمار زندانیان مربوط به جرایم علیه امنیت و زندانیان نظامی و وضعیت بازداشتگاه های امنیتی و انتظامی و تعداد متهمان و محکومان مربوط؛
9- آمار عملکرد و مصوبات شوراهای طبقه بندی و نتایج حاصلشده در مراجع قضایی؛
10- آمار مربوط به ظرفیت پذیرش موسسههای کیفری.
پ - گزارش ماهانه شامل:
1- آمار و اطلاعات مربوط به وضعیت زندانیان دارای بیماریهای مسری یا صعب العلاج و آمار خودکشی، خود زنی، فوت و قتل در موسسه کیفری؛
2- آمار قرارها و احکام نامتناسب منجر به بازداشتهای غیر ضروری؛
3- آمار ورودی و خروجی انواع موسسه های کیفری و مدت ماندگاری متهمان؛
4- بازداشت های منتهی به برائت یا منع تعقیب.
در راستای رسالت ملی پیشگیری از وقوع جرم، سازمان حداقل به طور سالانه، اطلاعات و آمارهای توصیفی و تحلیلی متناسب را تهیه و در اختیار حوزه ریاست قوه قضاییه، دبیرخانه شورای عالی پیشگیری از وقوع جرم، وزارت دادگستری و کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شورای اسلامی قرار می دهد.
سازمان به منظور ارزیابی عملکرد مسئولان و کارکنان موسسه های تابعه، مبتنی بر شاخص هایی نظیر کمیت و کیفیت اجرای حکم، میزان اثربخشی در حرفه آموزی و اشتغال مجرمان، اجرای طرح طبقه بندی زندانیان، جلب مشارکت نهادهای مردمی در فرایند اصلاح مجرمان و صلح و سازش، جلب مشارکت نهادهای فرهنگی برای اصلاح باورها، انجام اقدامات تربیتی، تفهیم حقوق و تکالیف زندانیان، نتایج اعلام نظر برخط زندانیان و نتایج نظارت ها و بازرسی های پنهان، فوق العاده و موردی مراجع نظارتی قوه قضائیه، نسبت به راه اندازی«سامانه جامع ارزیابی عملکرد مسئولان و کارکنان» اقدام مینماید. این سامانه باید قابلیت مشاهده برخط نتایج ارزیابی را برای کارکنان داشته و امکان دسترسی سلسله مراتب سازمانی و مراجع نظارتی قوه قضائیه را فراهم آورد. نتایج ارزیابی این سامانه باید در تعیین وضعیت افراد در نظام های منابع انسانی از جمله جبران خدمات، ارتقاء شغلی، نقل وانتقال و تمدید قرارداد، محوریت داشته باشد. دستورالعمل اجرای این ماده ظرف شش ماه پس از لازم الاجرا شدن این آیین نامه توسط «معاونت توسعه، مدیریت و منابع سازمان» تهیه و به تصویب رئیس سازمان میرسد.
دستورالعملهای موضوع این آیین نامه به شرح زیر، ظرف شش ماه از تاریخ اجرایی شدن آن، تدوین و به تصویب رئیس سازمان میرسد:
الف - دستورالعمل «تشکیل و به کارگیری سامانه اقدامات حمایتی و نحوه استفاده از ظرفیت نهاد های مردمی» به پیشنهاد معاونت سلامت، اصلاح و تربیت و معاونت توسعه مدیریت و منابع با همکاری دفتر حفاظت و اطلاعات سازمان؛
ب - دستورالعمل «نحوه محاسبه و اعمال امتیاز رفاهی و نمره اعتباری بر اساس پرونده رفتاری زندانیان» به پیشنهاد معاونت سلامت، اصلاح و تربیت سازمان؛
پ - دستورالعمل «اشتغال زندانیان و نظام انگیزشی برای مشارکت فعال بخش خصوصی و کارکنان موسسه» به پیشنهاد معاونت سلامت، اصلاح و تربیت سازمان؛
ت - دستورالعمل «ارتقاء سامانه های نظارتی، مخابراتی و الکترونیکی موسسه های کیفری» به پیشنهاد دفتر حفاظت و اطلاعات و دفتر آمار و فناوری اطلاعات سازمان؛
ث - دستورالعمل «سامانه جامع ارزیابی عملکرد مسئولان و کارکنان سازمان» به پیشنهاد معاونت توسعه، مدیریت و منابع و دفتر آمار و فناوری اطلاعات سازمان ؛
این آییننامه مشتمل بر سیصد و چهل و دو ماده، در تاریخ 1400/2/20 به تصویب رئیس قوه قضاییه رسید و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است و آییننامه اجرایی سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی مصوب 1384 با اصلاحات بعدی، آیین نامه اجرایی کانون اصلاح و تربیت مصوب 1347 و دیگر آییننامه ها، دستورالعملها و بخشنامههای مغایر ملغی است.