تاریخ دادنامه قطعی: 1400/08/09
پیام: کراهت میتواند از موارد و مصادیق عسر و حرج باشد. زیرا مطابق تبصره ماده 1130 قانون مدنی عسر و حرج عبارت است.از بوجود امدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل ان مشکل باشد. و مصادیق ذکر شده در ماده مرقوم حصری نیست بلکه هر نوع مشقت که باعث عسر و حرج باشد.
خلاصه جریان پرونده:
در این پرونده پ. ق. در مورخه 99/11/27 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به دلیل عسر و حرج به طرفیت ک. ح. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در مورخه 78/1/19 با خوانده ازدواج نموده لیکن با توجه به شرط ضمن عقد و عسر و حرج درخواست طلاق دارد. 1 - مطابق تعهد نامه محضری ص 12 زوج متعهد شده که دیگر مواد مخدر مصرف ننموده و همسرش را اذیت و ازار و کتک کاری نکند و فحاشی ننماید. 2 - مطابق برگ 13 پرونده زوج تعهد داده که منزل مناسب برای همسر و فرزند ان تهیه و نفقه بدهد. و حسن معاشرت داشته باشد. و دنبال کار خلاف نرود. 3 - مفاد پیامک های بین زوجین به شرح ص 15 الی 18 حکایت از اختلافات شدید زوجین و توهین های زوج دارد. شعبه *در مورخه 99/12/6 تشکیل جلسه داده است. زوجه به مفاد دادخواست و مدارک ارائه شده استناد و تاکید نموده و اظهارداشته مهریه ام چهار میلیون تومان و یک سفر حج است.در مورد نفقه حکم گرفتم که پرداخت می کند. خوانده گفته: من طلاق نمی دهم او را نزده ام مجبور شدم تعهد بدهم که به زندگی برگردد. نه دزدم نه معتادم. خواهان گفته: بیست سال است.با ایشان مشکل دارم. کتک کاری می کند 5 سال اجازه نداده خانواده ام را ببینم اگر می خواستم گواهی پزشکی بگیرم باید تا بحال صد تا گرفته باشم. حرفهای رکیک می زند. تحقیر می کند. از دست ایشان نتوانستم در شهر غریب شکایت کنم. همسایه ها شاهدند مشکل روانی دارد. و عصبی است. دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور زوج اعلام کرده سازش ایجاد نشده است. ص 51 قاضی مشاور نظر به بطلان دعوی داده است.ص 53 داور زوجه نیز نظر به عدم سازش داده است. دادگاه به موجب دادنامه شماره * 1400/02/18 حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. دعوی الزام زوجه به تمکین با توجه به خوف حیثیتی و جانی ایشان رد شده است.ص 62 زوجه نسبت به دادنامه اعتراض نموده است. شعبه *به موجب دادنامه شماره * 1400/04/02 دادنامه بدوی را تایید نموده است. خانم پ. ق. از دادنامه فرجامخواهی نموده و به سوی رفتار زوج اشاره و به تعهدات زوج در موارد مختلف استناد نموده و اینکه کراهت شدید دارد. و مقداری از مهریه خود را حاضر است.بذل نماید. و اعلام کرده شهودی دارم. که حاضر به شهادت هستند و استشهادیه ای با امضای شهود در رابطه با سوی رفتار زوج به شرح ص 81 پرونده ارائه داده است. که متن لایحه ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت میگردد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده و پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره * 1400/04/02 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه
فرجامخواهی خانم پ. ق. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/04/02 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسر و حرج صادرگردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا فرجامخواه در خصوص سوی رفتار زوج استشهادیه محلی ارائه داده و درخواست نموده که از شهود ایشان استماع شهادت شود. لذا ضرورت دارد. دادگاه در این خصوص اقدام لازم را در جهت رفع نقص صورت دهد. ثانیا زوجه در جهت عسر و حرج خود به کراهت شدید از زوج استناد نموده است. 1 - کراهت امری درونی است.که صرف بیان ان کافی است.و نیاز به ادله اثباتی ندارد. 2 - زوجه بابت کراهت خود حاضر به بذل بخشی از مهریه ناچیز خود میباشد. 3 - کراهت میتواند از موارد و مصادیق عسر و حرج باشد. زیرا مطابق تبصره ماده 1130 قانون مدنی عسر و حرج عبارت است.از بوجود امدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل ان مشکل باشد. و مصادیق ذکر شده در ماده مرقوم حصری نیست بلکه هر نوع مشقت که باعث عسر و حرج باشد. از جمله کراهت میتواند مشمول ماده فوق گردد. ثالثا اینکه داوران زوجین نیز نظر به عدم صلح و سازش داده اند و دادگاه مطابق ماده 27 قانون حمایت خانواده در رد نظریه داوری و امکان سازش مستدلا اظهار نظر ننموده است. رابعا اینکه زوج هر از گاهی مجبور به این شده که تعهد بدهد منبعد سوی رفتار نداشته باشد. و زوجه به زندگی برگشته و مضافا متن پیامک های توهین امیز زوج به زوجه همگی حکایت از رفتار غیر متعارف زوج در طول زندگی مشترک دارد. و رد دعوی تمکین زوج به جهت خوف جانی و حیثیتی زوجه نیز در تایید همین مطلب است.که باید مورد توجه دادگاه قرا رگیرد. لذ با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع مینماید./ا 400/8/9
شعبه *
رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.