بسمه تعالی
هیات تخصصی استخدامی
شماره پرونده: ه- ع/ 96/1281 و961282 و96/1323 تا 96/1332
دادنامه: 144 - 9709970906010133
تاریخ: 26/6/97
شکات: آقایان محمد امام بخش، هوشنگ حافظی، داریوش ماهری، عبدالوحید سلطانی نژاد، نصرت عسکرعباسی، مهدی هزاری زاده، سید محمدرضا احمدی زاده، مجید نژاد بیگلری، کرامت طیاری ومشا الله محمدی و خانم طاهره اسماعیل زاده
طرف شکایت: هیات وزیران
موضوع شکایت و خواسته: ابطال آییننامه اجرایی قسمت دوم ماده 59 قانون برنامه پنجم توسعه مصوب هیات وزیران به شماره 122290 ت 51128 ه- مورخ 5/10/1395
متن مقرره مورد شکایت: ماده 1- حقوق بازنشستگی کارکنان دستگاه های اجرایی مشمول قانون تامین اجتماعی که قبل از 17/4/1393 از اضافه کار آنان کسور بازنشستگی کسر و به حساب صندوق تامین اجتماعی واریز شده است، به شرح و فرمول زیر محاسبه و پرداخت میشود: الف- سازمان تامین اجتماعی موظف است در مورد هر یک از کارکنان یاد شده با همکاری دستگاه های اجرایی ذیربط و با استفاده از مستندات مربوط، نسبت مجموع اضافه کار ماهانه پرداختی که از آن حق بیمه کسر شده است به مجموع اقلام حقوق و مزایای مشمول کسر حق بیمه در طول دو سال آخر خدمت (بدون اختساب مبالغ اضافه کار) حداکثر منتهی به 17/4/1393 را محاسبه نماید. ب- نسبت (درصد) موضوع جزء (الف) در مبلغ میانگین حقوق و مزایای مستمر و فوق العاده ویژه موضوع بند (10) ماده (68) قانون مدیریت خدمات کشوری مشمول کسر حق بیمه (بدون احتساب اضافه کار) فرد ظرف دو سال آخر منتهی به بازنشستگی ضرب میشود. پ- مبلغ حاصل از اعمال جزء (ب) در یک سی ام مجموع سنوات پرداخت حق بیمه از اضافه کار منتهی به تاریخ 17/4/1393 ضرب میشود. ت- مبلغ به دست آمده از اعمال جزء (پ) به مبلغ مستمری بازنشستگی موضوع ماده (77) قانون تامین اجتماعی که در آن متوسط مزد یا حقوق بیمه شده بدون لحاظ اضافه کار محاسبه شده است، اضافه میشود.
فرمول محاسبه مستمری نهایی:
A: مجموع اضافه کار ماهانه که از آن حق بیمه کسر شده است در طول دو سال خدمت منتهی به 17/4/1393.
B: مجموع اقلام حقوق و مزایای مستمر مشمول کسر حق بیمه در دو سال خدمت منتهی به 17/4/1393.
C: مبلغ حقوق و مزایای مستمر مشمول کسر حق بیمه (بدون احتساب اضافه کار) در دو سال آخر.
N: مجموع سنوات پرداخت حق بیمه همراه با اضافه کار منتهی به 17/4/1393.
Y: نسبت A به B.
ماده 2: پاداش پایان خدمت کارکنان یاد شده نیز به شرح زیر محاسبه میشود: مبلغ محاسبه شده موضوع جزء (پ) ماده (1) این آییننامه به مبلغ آخرین حقوق و مزایای مشمول کسر حق بیمه (بدون محاسبه اضافه کار) اضافه شده و مجموع این دو مبلغ در سنوات خدمت کارمند (حداکثر 30 سال) ضرب میشود.
دلایل شکات برای ابطال مقرره مورد شکایت: بر اساس ماده 30 و بند 5 ماده 2 سازمان تامین اجتماعی پرداخت حق بیمه کارمندان به سازمان تامین اجتماعی شامل کلیه مزایای نقدی و غیر نقدی مستمر میباشد و همچنین طبق تبصره 1 ماده (2) قانون تامین اجتماعی از فوق العاده اضافه کار نیز میبایست حق بیمه کسر گردد. لذا طبق قانون مذکور (تبصره 1 ماده 2) سازمان تامین اجتماعی حق بیمه از اضافه کار کلیه کارمندان مدیریت خدمات کشوری بین 15 تا 29 سال کسر و به سازمان تامین اجتماعی پرداخت گردیده است. از طرفی ماده 106 قانون خدمات کشوری اضافه کار را جزء مزایای مستمر به حساب نیاورده است و در تبصره الحاقی که در تاریخ 6/7/89 توسط دولت به تصویب رسید اذعان میدارد کارمندانی که از اضافه کار آنان حق بیمه کسر گردیده میتوانند کسور مربوط اعم از سهم کارمند و کارفرما را یکجا از صندوق تامین اجتماعی دریافت نمایند و یا بر حسب تقاضا مطابق مقررات در حقوق بازنشستگی بر اساس سالهای پرداخت محاسبه شود. بنابراین با توجه به موارد مطرح شده سازمان تامین اجتماعی تاکنون هیچ اقدامی در این خصوص انجام نداده و آییننامه اجرایی قسمت دوم ماده 59 قانون برنامه پنج ساله پنجم مربوط به احتساب سهم اضافه کار در حقوق بازنشستگی مربوط به کارمندانی میباشد که تا پایان سال 95 بازنشسته شده اند و تکلیف افرادی که بعد از سال 95 بازنشسته خواهند شد، نامشخص است. همچنین طبق ماده 82 قانون پنج ساله برنامه ششم توسعه برقراری مستمری بازنشستگی میانگین دو سال آخر دریافتی مشخص گردیده است. لذا با توجه به موارد مطرح شده کلیه کارمندان مدیریت خدمات کشوری که حق بیمه از اضافه کار آنان طی 15 تا 29 سال کسر و به سازمان تامین اجتماعی پرداخت شده دچار ضرر و زیان در حقوق پاداش و بازنشستگی خواهند شدفلذا تقاضای ابطال ابطال تصویب نامه شماره 122290/ت 51128 ه- مورخ 5/10/95 را دارد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: دادخواست شکات که همگی به شکل واحد است در تاریخ 28/10/1396 به هیات وزیران ابلاغ شده که تا زمان طرح موضوع در هیات تخصصی پاسخی از جانب هیات وزیران واصل نشده است. اما سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه ای که در این رابطه خطاب به هیات دولت نگاشته و رونوشت آن را برای هیات تخصصی دیوان ارسال کرده است، ضمن بر شمردن ایرادات قانونی و اجرایی ماده 59 قانون برنامه پنجم توسعه و تبصره الحاقی به ماده 106 قانون مدیریت خدمات کشوری، عدم کسر حق بیمه از اضافه کار مشمولین قانون تامین اجتماعی و الزام سازمان به احتساب اضافه کارهای کسر شده سنوات قبل- به غیر از دوسال آخر خدمت - در حقوق بازنشستگی مشمولان را موجب ایراد ضرر به سازمان و تبعیض آشکار میان بازنشستگان سنوات مختلف و مغایر با بند 5 ماده 2 و تبصره ماده 77 قانون تامین اجتماعی و ماده 82 قانون برنامه ششم توسعه دانسته و درخواست رد شکایت شکات را نموده است.
لازم به ذکر است برابر تبصره اصلاحی ماده 106 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1389 مقرر شده است: « کارمندان دستگاه های اجرایی مشمول این قانون که از نظر بیمه و بازنشستگی تابع مقررات صندوق تامین اجتماعی هستند و قبل از تصویب این قانون از مزایای غیرمستمر آنان کسور بازنشستگی برداشت شده است میتوانند کسور مربوطه اعم از سهم کارمند وکارفرما را یک جا از صندوق تامین اجتماعی دریافت نمایند و یا حسب تقاضا مطابق مقررات مربوط، به نسبت سالهای پرداخت کسور، قابل احتساب در حقوق بازنشستگی آنان خواهد بود. دستورالعمل اجرایی این تبصره از سوی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی با هماهنگی وزارت رفاه و تامین اجتماعی تهیه و ابلاغ خواهد شد ». متعاقباً به موجب ماده 59 قانون برنامه پنجم مقررمی شود: کسانی که تا قبل از اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری (1/1/1388) از فوقالعاده اضافهکار آنان کسور بازنشستگی کسر شده است، متناسب با مبلغ کسرشده، در پاداش پایان خدمت و حقوق بازنشستگی آنان محاسبه میگردد. بعد از پایان مدت برنامه پنجم توسعه و از ابتدای سال 1396 مقرره تبصره اصلاحی ماده 106 قانون مدیریت خدمات کشوری و دستورالعمل اجرایی مربوط به آن درحال اجرا میباشد.
پرونده درجلسه مورخ 21/5/1397 هیات تخصصی استخدامی مطرح گردید و اعضاء به اتفاق اعلام عقیده کردند مصوبه مورد شکایت مغایرتی با قانون ندارد و قابل ابطال نمیباشد، بنابراین به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 25/3/1392 به شرح زیر مبادرت به صدور رای میشود:
رای هیات تخصصی
با توجه به این که به موجب ماده 59 قانون برنامه پنجم توسعه قانونگذار در مورد مشمولین صندوق تامین اجتماعی مقرر نموده است: «کسانی که تا قبل از اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری (1/1/1388) از فوقالعاده اضافهکار آنان کسور بازنشستگی کسر شده است، متناسب با مبلغ کسرشده، در پاداش پایان خدمت و حقوق بازنشستگی آنان محاسبه میگردد»، لذا تصویب نامه شماره 122290 ت 51128 ه مورخ 5/10/1395 هیات وزیران که در راستای حکم مقرر در ماده 59 قانون برنامه پنجم و در زمان اعتبار قانون مذکور فرمولی را جهت اجرای آن مقرر نموده است، در چارچوب اختیارات قانونی هیات دولت صادر شده و مغایرتی با قانون ندارد و قابل ابطال تشخیص داده نمی شود. این رای مستند به بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری صادر و ظرف بیست روز پس از صدور، از سوی ده تن از قضات یا رئیس محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض میباشد.
رضا فضل زرندیرئیس هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری