تاریخ نظریه: 1405/04/10
شماره نظریه: 7/1404/680
شماره پرونده: 1404-79-680ح
استعلام:
پس از صدور حکم ورشکستگی شرکت و طرح شکایت بعدی از سوی طلبکاران شرکت بابت ورشکستگی به تقصیر و تقلب، رای بر محکومیت مدیران صادر شده است؛ پس از صدور این رای، آیا میتوان به طرفیت ارکان و مدیران شرکت بابت دیونی که بر ذمه شرکت بوده و مالی برای ادای آن وجود ندارد، بایت پرداخت از محل اموال شخصی مدیران و به سبب قواعد عام مسئولیت مدنی، طرح دعوا کرد؟ آیا این دعوا صرفاً به طرفیت محکومان رای کیفری ورشکستگی به تقصیر و تقلب قابل استماع است و یا آنکه میتوان از دیگر مدیران شرکت نیز مطالبه طلب کرد؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
وفق ماده 143 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 در صورتی که ورشکستگی شرکت یا کافی نبودن دارایی شرکت بر اثر تخلف مدیران شرکت ایجاد شده باشد، مدیران یادشده به صورت تضامنی مسئول پرداخت آن قسمت از دیونی هستند که پرداخت آن از دارایی شرکت امکانپذیر نیست؛ اطلاق این ماده، تمامی اقسام ورشکستگی؛ از جمله ورشکستگی به تقصیر و یا تقلب را شامل میشود؛ ماده مذکور اصل را بر مسئولیت تضامنی مدیران متخلف قرار داده است که ورشکستگی شرکت یا کافی نبودن دارایی آن، به نحوی از انحاء معلول تخلفات آنان بوده است و هر ذینفع میتواند برای استرداد یا جبران خسارت آن قسمت از دیونی که پرداخت آن از دارایی شرکت ممکن نیست، به آنها منفرداً یا متضامناً مراجعه کند؛ اما در خصوص شرکتهای اشخاص مانند شرکتهای با مسئولیت محدود، هر چند در خصوص مسئولیت آنها در فرض سوال مقررات صریحی وجود ندارد، با توجه به قواعد عام مسئولیت مدنی؛ از جمله ماده یک قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339، مدیر یا مدیرانی که ورشکستگی شرکت معلول تخلف آنها بوده است، مسئول ادای دیونی هستند که پرداخت آن از دارایی شرکت ممکن نمیباشد. حدود و میزان مسئولیت مدیران به تشخیص مرجع قضایی رسیدگیکننده است.