نقض رأی تجدیدنظر توسط دیوان عالی کشور به دلیل اثبات عسر و حرج ناشی از ضرب و جرح در پرونده طلاق

تاریخ دادنامه قطعی: 1400/03/03

خلاصه جریان پرونده:

به حکایت محتویات پرونده خانم ح. ک. ن. با وکالت اقای س. غ. م. در تاریخ 1399/04/04 به طرفیت اقای ر. ت. دادخواستی به خواسته طلاق بدلیل عسر و حرج، سوی رفتار و ضرب و جرح عمدی زوجه به *تقدیم نموده است.که جهت رسیدگی به شعبه *حقوقی ارجاع گردیده است.خواهان تصویر دادنامه شماره --- مورخ 84/4/26 حاکی از محکومیت زوج به پرداخت دیه صدمات وارده به زوجه و نیز تصویر دادنامه شماره --- مورخ 86/12/14 حاکی از محکومیت زوج به پرداخت دیه صدمات وارده به خانم ز. ط. (مادر زوجه) و پرداخت جزای نقدی از بابت توهین و از جهت جنبه عمومی جرم به تحمل 91 روز حبس ضمیمه دادخواست گردیده است. همچنین تصویر یک برگ توافق برای طلاق بامضای زوجین مورخ 99/3/18 ضمیمه شده است. وکیل زوجه با تقدیم لایحه مورخ 1399/04/22 اعلام کرده زوج مجددا زوجه را مورد ضرب و جرح قرار داده است.که پرونده تحت کلاسه *در جریان رسیدگی قرار دارد. در جلسه مورخ 99/4/22 دادگاه زوج حاضر نشده و لایحه ای نیز ارسال نکرده است.وکیل گفته است.زوجین 16 سال است.ازدواج کرده اند 2 فرزند مشترک پسر بالای 15 سال و دختر بالای 9 سال دارند زوج بارها زوجه را مورد ضرب و جرح قرار داده است.که زوجه سازش کرده است.دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است.داوران با تکمیل فرم از پیش تهیه شده اعلام کرده اند با تمام سعی و تلاشی که در جهت اصلاح ذات البین به عمل اورده اند متاسفانه نتیجه ای برای ادامه زندگی مشترک حاصل نشد. هر گونه تصمیم به نظر دادگاه محترم می‌باشد. دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره --- مورخ 1399/06/01 چنین رای صادر نموده است: … نظر به اینکه زوجه هیچ دلیلی که وقوع او در عسر و حرج شدید و غیر قابل تحمل را اثبات کند ابراز نداشته، با عنایت به مواد 1257 قانون مدنی و 197 قانون آیین دادرسی مدنی ادعای خواهان ثابت نیست و موضع از مصادیق ماده 1130 قانون مدنی تشخیص داده نمی شود. حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام می‌نماید. وکیل زوجه نسبت باین دادنامه اعتراض کرده است. شعبه *به موجب دادنامه فرجامخواسته ضمن رد تجدید نظر خواهی دادنامه بدوی را تایید نموده است.سپس بر اساس فرجامخواهی وکیل زوجه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی باین شعبه ارجاع گردیده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1399/07/20 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

فرجامخواهی خانم ح. ک. با وکالت اقای س. غ. م. نسبت به دادنامه صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *در خصوص دعوی فرجامخواه به خواسته طلاق بدلیل عسر و حرج حکم به بطلان صادر گردیده است.به جهت نقص و ایرادات ذیل وارد است. 1 - نتیجه شکایت کیفری زوجه که طبق اعلام وکیل وی تحت کلاسه *در جریان رسیدگی است.استعلام نشده است.ضرورت داشت دادگاه تا حصول نتیجه پرونده مذکور قرار توقف رسیدگی صادر می نمود از این حیث دادنامه واجد نقص است. 2 - ضرورت داشت دادگاه از امضای کنندگان صورتجلسه برگ 54 پرونده استماع شهادت می نمود. 3 - محکومیت زوج به جهت ضرب و جرح زوجه در سال 84 محکومیت او به علت ضرب و جرح مادر زوجه در سال 86 ، تعویض قفل منزل و ممانعت از ورود زوجه که زوج با اعلام اینکه کلیدها توسط فرزند شان مفقود شده بوده است.توجیه غیر منطقی نموده در صورتی که این امر با صورتجلسه نیروی انتظامی پس از اطلاع و حضور در صحنه تایید شده است، ضرب و شتم زوجه توسط خواهر زوج در حضور مامور نیروی انتظامی همگی حاکی از سوی رفتار نسبت بزوجه و دلیل بر تحقق عسر و حرج وی می‌باشد. بنابراین به استناد بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد را به دادگاه محترم صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می‌نماید.

پس از اعاده پرونده شعبه شصتم دادگاه تجدیدنظر استان با تعیین وقت رسیدگی طرفین را به دادرسی دعوت نموده است.در جلسه مورخ 99/12/2 زوجین به همراه وکلای خود حضور یافته اند زوجه اعتراض خود نسبت به دادنامه بدوی را به شرح سابق توضیح داده است.وکیل وی دادنامه محکومیت اخیر زوج را که طبق ان نامبرده به اتهام ضرب و جرح زوجه به پرداخت دیه صدمات وارده بزوجه محکوم گردیده است. زوجه در حضور شهادت امضای کنندگان گواهی برابر برگ 54 پرونده اعلام کرده است.بدلیل عدم امنیت از جانب زوج حضور انان مقدور نمی‌باشد. وکیل زوجه در خصوص حقوق مالی وی گفته است. و در قبال سه دانگ اپارتمان بابت بخشی از مهریه و اجرت المثل و نفقه تا تاریخ 3/10 ، تقاضای متارکه را دارد. وکیل در پاسخ سوال دادگاه از تعویض قفل درب منزل گفته است.زوجه در منزل به استناد پرینت تماس تلفنی حضور داشته است. زوج (موکل) ادعا دارد. ایشان تصور نموده است. زوجه راجع به گم شدن و مفقود گردیدن کلید در سال 1392 صحبت می کند ولیکن در سال 1399 اصلا کلید در ید فرزند ان و زوجه بوده است.و موکل اظهار می دارد. تمامی مراتب بیان شده کذب و واهی می‌باشد. و ایشان اصلا قفل منزل را عوض ننموده است. صورتجلسه کلانتری هم گزارش خلاف واقع و فقط حسب ادعای زوجه است. دادگاه ضمن اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- مورخ 1399/12/02 با اشاره به اینکه زوجه اظهار داشته مهریه ونفقه واجرت المثل را دریافت کرده است.و شهود امضای کننده برگ 54 نمی توانند در دادگاه حاضر شوند و نتیجه پرونده کیفری هم اخذ شده است. که محکومیت زوج به دیه میباشد. که در حدی نیست که موجب خوف ضرر جانی شود. به رای قبلی خود اصرار و رد تجدیدنظر خواهی دادنامه بدوی را مجددا تایید نموده است. سپس براساس فرجامخواهی وکیل زوجه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ق. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره*فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی خانم ح. ک. با وکالت اقای س. غ. م. نسبت به دادنامه صادره از شعبه شصتم دادگاه تجدیدنظر استان شعبه *به شماره فوق الذکر که به موجب ان با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حقوقی در خصوص دعوی فرجامخواه به طرفیت فرجامخوانده به خواسته طلاق حکم به بطلان صادرگردیده است.وارد است.زیرا 1 - زوج در سال 1384 به علت ضرب و جرح زوجه محکومیت یافته است.نامبرده در سال 86 بدلیل ضرب و جرح مادر زوجه به پرداخت دیه و از جنبه عمومی به تحمل 91 روز حبس محکوم شده است.و این سوی رفتار و معاشرت او به حکایت دادنامه شماره --- مورخ 1399/09/17 و محکومیت وی به پرداخت دیه صدمات متعدد وارده به زوجه استمرار یافته است. 2 - تعویض قفل درب منزل و ممانعت از ورود زوجه توسط زوج که با اعلام اینکه کلیدها توسط فرزند شان مفقوده شده است.در واقع به این امر اقرار نموده است.در صورتی که این امر با صورتجلسه مامورین نیروی انتظامی نیز تایید شده است.این موضوع دلیل دیگری است.بر سوی رفتار زوج با عنایت به مراتب فوق و اظهارات طرفین دعوی در جلسه مورخ 99/12/2 دادگاه و اعلام بذل مبالغی از حقوق مالی زوجه عسر و حرج زوجه بر اثر استمرار سوی رفتار زوج محرز است. لذا به استناد بند 2 ماده 371 و شق ج ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد به پرونده به دادگاه هم عرض دادگاه صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع می‌گردد./ا 400/3/10

شعبه *

رییس شعبه: ج. ق. مستشار: دکتر ح. ح.