رای شماره 1552 مورخ 1397/07/03 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 1552

تاریخ دادنامه: 1397/07/03

شماره پرونده: 96/1479

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای جاوید رستمی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 6 آیین‌نامه طرح ساماندهی تردد خودرو در پردیس دانشگاههای فردوسی و علوم پزشکی مشهد

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال ماده 6 آیین‌نامه طرح ساماندهی تردد خودرو در پردیس دانشگاههای فردوسی و علوم پزشکی مشهد را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

" صلاحیت شکلی: بر اساس بند 1 الف ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری شکایت از کلیه سازمانهای دولتی من جمله دانشگاهها وارد دارد.

رسیدگی ماهوی: در ماده 6 آیین‌نامه طرح ساماندهی تردد خودرو دانشگاه فردوسی مشهد، حق تعیین و بازرسی خودرو مراجعین به حراست دانشگاه سپرده شده است که شاکی به دلایل زیر خواستار ابطال آن است:

آیین‌نامه دانشگاه فردوسی مشهد صریحاً با اصل 22 قانون اساسی «حیثیت، جان، مال و حقوق، مسکن و شغل از تعرض مصون است مگر در صورت تجویز قانون» می‌باشد.

آیین‌نامه مذکور صریحاً در تقابل با ماده 17 میثاق مدنی سیاسی که دولت ایران به آن پیوسته است هیچ کس نباید در زندگی خصوصی و خانواده و اقامتگاه و مکاسب مورد مداخله خودسرانه (بدون مجوز) یا خلاف قانون باشد.

آیین‌نامه مذکور صریحاً در تقابل با ماده 18 اعلامیه اصلاحیه های قاعده حقوق بشر می‌باشد.

طبق ماده 96 و 24 آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب 1378 و همچنین مواد 54 و 56 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، حریم خصوصی چنان مصونیت دارد که تنها با حکم قضایی می توان آن را نقض کرد و حتی اگر طرح کلی در دستان ضابطان قضایی باشد حال آن که حراست دانشگاه اصلاً ضابط قضایی هم محسوب نمی گردد.

طبق نظریات مشورتی 4424/7-1364/08/17 و 7747/7-1376/09/17 و 4662/7-1380/08/03 صریحاً هر تفتیش خودرو را نیازمند حکم قضایی موردی می داند.

بخشنامه 1267/78/01-1379/08/01 و 4289/80/01-1380/03/06 از سوی ریاست وقت قوه قضاییه به ممنوعیت این نوع بازرسیها و لزوم صدور دستور مخصوص قضایی اشاره دارد. "

متن آیین‌نامه در قسمت مورد اعتراض به قرار زیر است:

" « آیین‌نامه طرح ساماندهی تردد خودرو در پردیس دانشگاههای

فردوسی و علوم پزشکی مشهد تاریخ بروزرسانی 1389/06/02»

1-...........

..................

6- انتظامات دانشگاه (سرنگهبان یا مامور گشت) به منظور انجام ماموریتهای محوله مجاز می‌باشند در حضور مالک و یا راننده، نسبت به بازرسی خودرو اقدام نمایند. "

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرحقوقی دانشگاه فردوسی مشهد به موجب لایحه شماره 1479-96-1-1396/01/15 توضیح داده است که:

" مدیریت محترم دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری

با سلام و احترام:

در خصوص کلاسه پرونده 9601479 و شماره پرونده 9609980905801203 با شماره بایگانی 94553 موضوع دعوای آقای جاوید رستمی مبنی بر ابطال ماده 6 آیین‌نامه طرح ساماندهی تردد خودرو در پردیس دانشگاههای فردوسی مشهد و علوم پزشکی مشهد به استحضار می رساند: آیین‌نامه طرح ساماندهی تردد خودرو به علت گستردگی فضای فیزیکی دانشگاه، الزام به مراقبت از اموال دانشگاه و بیت المال مسلمین، وصول گزارشاتی مبنی بر پنهان کردن برخی اموال در اتومبیلهای خروجی و جلوگیری از وقوع سرقت و نیز در راستای وظایف و اختیارات محوله به حراستها طبق آیین‌نامه « وظایف حراست در حفاظت از فضای عمومی دانشگاهها و موسسات آموزشی و پژوهشی» مصوب 1395/04/12 وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و شیوه نامه اجرایی آن و نیز دستورالعمل « شرح وظایف حراست دانشگاهها و موسسات تابعه» به تصویب هیات رئیسه دانشگاه رسیده است. بر این اساس و طبق قاعده « اذن در شی اذن در لوازم آن است» و « اختیار، فرع و نتیجه مسئولیت است» فقط نگهبان یا مامور گشت به منظور انجام ماموریتهای محوله مجاز است در حضور مالک و یا راننده، نسبت به بازرسی خودرو اقدام نماید. با عنایت به مراتب فوق رد شکایت شاکی مورد استدعاست. "

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1397/07/03 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

نظر به اینکه بند 6 آیین‌نامه طرح ساماندهی تردد خودرو در پردیس دانشگاههای فردوسی، علوم پزشکی مشهد به موجب بند 1 و تبصره آن از آیین‌نامه یاد شده ناظر بر اعضای هیات علمی و کارکنان دانشگاههای فردوسی، علوم پزشکی و جهاد دانشگاهی و دانشجویان دوره های کارشناسی ارشد و تخصصی P.H.D و نیز جانبازان 25 درصد به بالا و معلولینی است که پس از مطالعه کامل آیین‌نامه مورد شکایت و پذیرش شرایط آن نسبت به تکمیل و ارسال فرم لازم برای دریافت مجوز تردد خودرو در پردیس دانشگاه اقدام می کنند و متقاضی، الزامی در قبول شرایط مذکور در آیین‌نامه ندارد و دانشگاه نیز تکلیفی با موافقت تردد خودروی کلیه متقاضیان یاد شده به محیط دانشگاه ندارد و الزامات و تکالیف مورد نظر در راستای اعمال نظارت مسئولین مربوطه در حفظ و حراست از محدوده دانشگاه و مراقبت از اموال آن می‌باشد، بنابه مراتب مذکور و اینکه محدوده دانشگاه محیط اداری است و حریم خصوصی افراد تلقی نمی شود لذا مقرره مورد اعتراض مغایر مقررات استنادی شاکی و خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب تشخیص نشد و قابل ابطال نیست.

محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری

منبع