هیات تخصصی شوراهای اسلامی
شماره پرونده: ه- ع 96/1409 دادنامه: 9709970906010299 تاریخ: 17/9/97
شاکی:آقای غلامرضا بارانی
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر فاضل آباد و شهرداری فاضل آباد
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 30 و بندهای 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7 و تبصرههای آن از تعرفه عوارض و بهای خدمات شهری سال 1396 (تابلوهای تبلیغاتی)
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: 1. مصوبه مورد شکایت که براساس آن اقدام به وضع عوارض در رابطه با تابلوهای نصب شده در سر درب اماکن تجاری شده، با اصول 22، 37، 44 و 51 قانون اساسی مغایر است. زیرا قانون اساسی دریافت هرگونه وجه از اشخاص را منوط به وضع قوانین و مقررات خاص نموده و وضع قاعده آمره مشعر به الزام اشخاص به پرداخت وجه هم از صلاحیتهای قوه مقننه یا نهاد ماذون از طرف قوه مقننه است و شورای اسلامی شهر نمیتواند اقدام به وضع قانون کند.2. اختیارات شوراهای اسلامی در خصوص وضع عوارض صرفاً محدود به تبصره 1 ماده 5 قانون اصلاح موادی از قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و چگونگی برقراری و وصول عوارض و سایر وجوه از تولیدکنندگان کالا، ارائهدهندگان خدمات و کالاهای وارداتی (قانون موسوم به تجمیع عوارض) مصوب 1381 میباشد و تصویب عوارض خارج از محدوده این تبصره به استناد رای شماره 361- 9/9/1382 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مغایر با قانون است و مصوبه مورد شکایت نیز به دلیل خروج از این محدوده، مغایر با تبصره 1 ماده 5 قانون تجمیع عوارض و رای شماره 361-9/9/1382 هیات عمومی دیوان عدالت اداری است.3. هرچند مصوبه مورد شکایت مستند به بند 26 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 به تصویب رسیده، ولی براساس بند فوق، شوراهای اسلامی میتوانند نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری را تصویب نمایند، در حالی که اصولاً تابلوهای نصب شده بر سر در درب اماکن تجاری و اداری و بانکها و دفاتر پزشکان و وکلا مبیّن معرفی محل استقرار و نوع فعالیت اماکن مذکور است و الزاماً متضمن تبلیغاتی نمیباشد و شهرداری در این خصوص ارائه دهنده خدمتی نیست تا مجاز به دریافت بهای خدمت باشد و این مصوبه مغایر با رای شماره 406 و 407 مورخ 3/6/1387 هیات عمومی دیوان عدالت اداری میباشد.
متن مقرره مورد شکایت: ماده 30: عوارض نصب تابلو: با عنایت به تبصره 6 ماده 96 قانون شهرداریها که اراضی معابر، کوچه، میادین و پارکهای عمومی به عنوان ملک عمومی و در مالکیت شهرداری است و با استفاده از اختیارات حاصله از ماده 92 قانون شهرداریها، لایحه مقررات اخذ بهاء خدمات و هزینه خسارات از نصبکنندگان انواع تابلو و تبلیغات (عوارض نصبکنندگان تابلوهای تبلیغاتی در معابر عمومی) به شرح ذیل تنظیم گردیده است:
1) نوع تابلوی معمولی (بنر، فلزی یا چوبی) (اختصاصی)
ردیف
نحوه استقرار تابلو
ارقام تصویبی ماهیانه (به ازاء هر متر مربع)
1
نصب بر روی دیوار یا بدنه ساختمان
30000 ریال
2
هر نوع تابلوی منصوب بر پایه، متصل و یا جدا از ملک
30000 ریال
2) نوع تابلوی معمولی (بنر، فلزی یا چوبی) (تبلیغاتی)
ردیف
نحوه استقرار تابلو
ارقام تصویبی ماهیانه (به ازاء هر متر مربع)
1
نصب بر روی دیوار یا بدنه ساختمان
100000 ریال
2
هر نوع تابلوی منصوب بر پایه، متصل و یا جدا از ملک
1000000 ریال
3) نوع تابلوی نئون پلاستیکی (اختصاصی)
ردیف
نحوه استقرار تابلو
ارقام تصویبی ماهیانه (به ازاء هر متر مربع)
1
نصب بر روی دیوار یا بدنه ساختمان
35000 ریال
2
هر نوع تابلوی منصوب بر پایه، جدا از ملک
350000 ریال
4) نوع تابلوی نئون پلاستیک (تبلیغاتی)
ردیف
نحوه استقرار تابلو
ارقام تصویبی ماهیانه (به ازاء هر متر مربع)
1
نصب بر روی دیوار یا بدنه ساختمان
150000 ریال
2
هر نوع تابلوی منصوب بر پایه، جدا از ملک
1000000 ریال
5) انواع دیگر (کامپیوتری، دیجیتالی و چاپی) (اختصاصی)
ردیف
نحوه استقرار تابلو
ارقام تصویبی ماهیانه (به ازاء هر متر مربع)
1
نصب بر روی دیوار یا بدنه ساختمان
60000 ریال
2
هر نوع تابلوی منصوب بر پایه، جدا از ملک
450000 ریال
6) نوع دیگر (کامپیوتری، دیجیتالی و چاپی) (تبلیغاتی)
ردیف
نحوه استقرار تابلو
ارقام تصویبی ماهیانه (به ازاء هر متر مربع)
1
نصب بر روی دیوار یا بدنه ساختمان
300000 ریال
2
هر نوع تابلوی منصوب بر پایه، جدا از ملک
1500000 ریال
7) شهرداری اجازه دارد بابت نصب تابلوهای واحدهای کسبی در کلّیه نقاط شهر که رعایت ابعاد مندرج در آییننامه مصوب شورای اسلامی شهر را نمینمایند، در صورت موافقت شهرداری به ابقاء تابلوهای مذکور مبالغی به شرح ذیل را برای یک بار وصول نماید.
1-7) مغایرت مساحت تا 2 متر مربع مشمول 50 درصد عوارض مندرج در جداول فوق بر مبنای یک سال.
2-7) مغایرت مساحت بیش از 2 متر مربع مشمول 100 درصد عوارض مندرج در جداول فوق بر مبنای یک سال
تبصره 1: کلّیه اشخاص حقیقی و حقوقی که مایلند برای زیباسازی شهر بر روی دیوارها طرحی را اجراء نمایند (نقاشی) پس از تایید طرح توسط واحد زیباسازی، رایگان مجوز صادر میگردد.
خلاصه مدافعات طرف شکایت: رئیس شورای اسلامی شهر فاضل آباد به موجب لایحه شماره 81/97 مورخ 16/2/1397 مواردی را به شرح زیر در پاسخ به دادخواست شاکی مطرح کرده است: 1. شورای اسلامی شهر فاضل آباد براساس اختیارات مصرح در بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران و بند 3 قسمت «ب» ابلاغیه شماره 35906/34/96 مورخ 18/10/1396 وزارت کشور که مستند به ماده 30 آییننامه مالی شهرداریها صادر شده؛ اقدام به وضع مصوبه مورد شکایت کرده است. 2. آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری که در رابطه با ابطال عوارض تابلو میباشند، عوارض وضع شده در خصوص تابلوهای معرف محل استقرار و فعایت اماکن را ابطال کردهاند، در حالی که تابلوهای نصب شده توسط شاکی متضمن تبلیغات میباشد و براساس ضوابط تعیین شده توسط کمیته سیما و منظر شهری استان، هر واحد تجاری و یا خدماتی مجاز به نصب حداکثر یک تابلو جهت نوع فعالیت با ارتفاع حداکثر 5/1 متر و به طول دهنه واحد کسبی میباشد که در خصوص تابلوی شاکی این ضوابط رعایت نشده است.
هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری با حضور اعضاء تشکیل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارک موجود در آن و بعد از قرائت گزارش عضو ممیز و بررسی و انجام مشاوره با آراء سه چهارم از اعضاء حاضر به شرح ذیل مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات تخصصی
طبق بند 16 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 تصویب لوایح برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام میشود از جمله وظایف و مسئولیت های شورای اسلامی شهرهاست و در تبصره یک ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387، وضع عوارض محلی جدید رعایت مقررات مربوطه تجویز شده است و همچنین طبق بند 9 ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و اصلاحیه های بعدی تصویب آییننامه های پیشنهادی شهرداری پس از رسیدگی به آنها با رعایت دستورالعمل های وزارت کشور و همچنین تصویب مقررات لازم به پیشنهاد شهرداری جهت نوشتن هر نوع مطلب و یا الصاق هر نوع نوشته و آگهی و تابلو بر روی دیوارهای شهر با رعایت مقررات موضوعه و انتشار آن برای اطلاع عموم بر اساس بند 25 ماده مذکور از جمله وظایف و مسئولیتهای شورای اسلامی شهرهاست و طبق بند (ب) رای شماره 551-20/8/1392 هیات عمومی دیوان عدالت اداری وضع عوارض برای تابلوهای تبلیغاتی مغایر قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص نگردیده است. بنابراین ماده 30 و بندهای آن از تعرفه عوارض شهرداری فاضل آباد در سال 1396 از مصوبات شورای اسلامی شهر فاضل آباد در وضع عوارض برای تابلوهای تبلیغاتی به استثناء اطلاق آن مبنی بر وضع عوارض برای تابلوهای معرف منصوب بر سر درب، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رای به رد شکایت صادر میشود. این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رئیس محترم دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
جواد جباریرئیس هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری