نقض رأی به علت عدم رسیدگی به دعوای تقابل

تاریخ دادنامه قطعی: 1393/02/07
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: چنانچه دعوای تقابل در نتیجه دعوای اصلی تاثیر داشته باشد، رسیدگی به دعوای اصلی بدون رسیدگی به دعوی تقابل، به علت عدم رعایت اصول دادرسی و قواعد آمره و حقوق اصحاب دعوی، وجاهت قانونی نداشته و رای صادره نقض می‌شود.

به حکایت دادخواست الف. به طرفیت آقای ع.الف. و به خواسته صدور حکم به خلع ید از یک قطعه زمین ملکی دولت و قلع وقمع بنای احداثی در آن هرکدام مقوم به بیست و یک میلیون ریال و محکومیت خوانده به پرداخت هزینه های دادرسی اجمالا در مشروحه درخواست ابرازشده پلاک --- اصلی بخش یک بیرجند به نام این اداره به مساحت تقریبی 286 مترمربع در اراضی شمال شهر بیرجند از سوی خوانده تصرف گردیده بدون آنکه مدرک مالکیت معتبری و یا مجوزی قانونی داشته باشد لذا درخواست حکم به خلع ید و قلع وقمع بنای احداثی و پرداخت کلیه هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل را داریم این دادخواست ثبت دادگستری بیرجند شده و به شعبه اول حقوقی ارجاع در مورخ 1392/01/05 پیوست این دادخواست دلیل سمت ض.د. رئیس اداره خواهان تصویر مصدق سند ثبتی شماره ملک 4324 متصل به شماره... شماره ثبت 8238 دفتر 26 صفحه 571 بخش یک بیرجند که به تاریخ 1353/05/07 در صفحه سوم سند تصریح شده (شش دانگ یک قطعه زمین موات) این دادخواست پس از ثبت شعبه اول حقوقی بیرجند بدون معلوم داشتن وقت رسیدگی یا نظارت با تاریخ 1391/11/05 از سوی واحد ارشاد و معاضدت قضایی بیرجند) قرار ارجاع امر به کارشناسی به استناد دستورالعمل شماره یک طرح جامع رفع اطاله دادرسی مصوب 30/7/84 را صادر می‌نماید ص 6 نظریه کارشناسی به شماره 137 به تاریخ 1391/12/08 در صفحات 7 لغایت 9 پرونده پیوست در نظریه کارشناسی قیدشده (باملاحظه وضع محل و ارائه معرفی ملک مورد دعوی توسط نماینده اداره راه و مسکن و شهرسازی عبارت است از شش دانگ یک قطعه زمین به مساحت 286 مترمربع... هیچ گونه بنا ساختمانی داخل در زمین مذکور احداث نشده و فقط در حد جنوب دیواری به ارتفاع یک متر فقط سنگ کاری شده و سنگ کاری مذکور بدون ملات سیمان و یا شن و آهک و یا گل احداث شده و یک عدد چهارچوب فلزی در حد جنوب نصب گردیده است) وقت اجلاس رسیدگی 1392/02/22 مقرر نمایندگان حقوقی خواهان معرفی ص 16 در وقت مقرر اجلاس منعقد صفحات 20 و 21 نمایندگان خواهان همان خواسته دادخواست را دوباره مطرح و دادگاه خطاب به خوانده با توجه به دعوی خواهان و اظهارنظر کارشناس منتخب دادگاه قرائت شده مشروحا دفاعیات خود را بگوئید خوانده پاسخ داده اینجانب طی قولنامه از آقای ع. (ناخوانا) حدود 25 سال پیش ملک مذکور را خریداری نمودم و این ملک و بقیه ملک مالک آقای ع. (ناخوانا) بوده که موجود می‌باشد و طبق استشهادیه محلی و سابقه ای که داشته زمین مذکور قسمتی از دامداری (ناخوانا) که از زمان گذشته دامداری بوده است و قبلا هم سال های دایر و زراعی دیم بوده است در لایحه پیوست این اجلاس صفحات 17 لغایت 19 که به شماره 00640 - 92 مورخ 22/2/92 ثبت شده اجمالا به نظریه کارشناس ضم دادخواست (از سوی واحد ارشاد و معاضدت قضایی بیرجند صادرشده) معترض و تقاضای هیات کارشناسی را دارم زیرا اراضی ملکی بنده جزء اراضی پلاک --- اصلی نمی‌باشد لذا سند رسمی ضم دادخواست ارتباطی به ملک و تصرفات اینجانب ندارد اراضی مورد ادعا جنب... است که تصرفات مرا شامل نمی گردد اراضی بنده خروج موضوعی از اراضی مورد ادعای سازمان دارد و داخل در پلاک --- نمی‌باشد تقاضای اخذ پرونده ثبتی و بررسی نحوه ثبت اراضی و ابطال سند رسمی را دارم (این امر مستلزم تقدیم دادخواست بوده) با عنایت به تقدیم دادخواست تقابل در این پرونده تا رسیدگی به دعوی تقابل رسیدگی به دعوی خلع ید و قلع وقمع بنای جایگاه قانونی ندارد (اصل دادخواست تقابل در پرونده امر از صفحات یک لغایت صدور رای و ختم دادرسی ص 36 ملاحظه نگردید لکن تصویر دادخواست تقابل در صفحات 45 و 46 پرونده محاکماتی ضمیمه است) چون دعوی طاری رابطه مستقیم با دعوی اصلی دارد رسیدگی توامان را درخواست دارم دادگاه در اخیر اجلاس دادرسی تصمیم گرفته (ص 22 و 21 ) قرار ارجاع امر به هیات کارشناسی با عزیمت به محل وقوع ملک و مطالعه پرونده ثبتی و ترسیم کروکی و حدود اربعه ملک و تطبیق با اسناد و نقشه ثبتی و مستحدثات ایجادشده اقدام نمایند اسامی هیات کارشناسی در رشته امور ثبتی را درج نموده‌اند پس از توجه دادن مراتب کارشناسی به کارشناسان ص 23 نظریه هیات کارشناسی ص 26 که به شماره ثبت 01183 - 92 مورخ 5/4/92 مرقوم شده (حین شور نیز قرائت می‌گردد) اجمالا ملک مورد اختلاف یک قطعه زمین شمالا به طول 15 متر سنگ چین شده بدون ملات به باقیمانده 4324 اصلی شرقا 1 - به طول 7 متر سنگ چینی است بدون ملات به باقیمانده مذکور 2 - به طول 20 متر به دیوار محوطه های ساخته شده جنوبا سنگ چینی است به ارتفاع تقریبا دو متر و درب ورودی به طول نه متر به باقیمانده 4324 اصلی غربا 1 - به طول 18 متر به دیوار منازل ساخته شده 2 - به طول 7 متر سنگ چینی بدون ملات به باقیمانده پلاک --- اصلی به مساحت 302 مترمربع فاقد ساختمان و بر روی تپه واقع است جریان ثبتی اراضی پلاک --- اصلی بخش دو بیرجند یک قطعه زمین موات... به نام دولت به نمایندگی اداره دارایی بیرجند به استناد لایحه ثبت اراضی 28/5/31 به تصویب کمیسیون مشترک مجلسین رسیده قبول ثبت گردیده آگهی نوبتی آن منتشر و اعتراضی به پرونده ثبتی نرسیده برابر صورت مجلس تمدید شماره 3820 - 6/5/353 تحدید حدود پلاک در تاریخ های یکم الی ششم مرداد 1353 به عمل آمده و سند مالکیت در 1353/05/07 پس از انجام تحدید حدود به استناد ماده 2 قانون افراز و ثبت اراضی سازمان مسکن صادر و تسلیم شده ملک مورد اختلاف در محدوده سند مالکیت دولت قرار دارد و فاقد هرگونه اعیان و مستحدثات می‌باشد) دادگاه ابلاغیه جهت رویت نظر کارشناسی ارسال نموده خوانده استشهادیه شهود 6 نفر مشعر بر خرید وی از آقای ع.خ. در 1368/03/29 ابراز و ملک مورد تصرف به صورت دیم زار و توسط وی حصارکشی شده است ص 29 دادگاه با عدم وصول اعتراض ختم رسیدگی را اعلام طی دادنامه شماره --- - 92 مورخ 1392/04/18 (شعبه اول حقوقی بیرجند) ص 36 با گزارش از تحولات پرونده به شرح منعکس دادگاه با اوضاع واحوال موجود قضیه نظر هیات کارشناسان سه نفره با محل مطابقت داشته لذا دادگاه با احراز مالکیت خواهان بر ملک متنازع فیه و احراز تصرف خوانده بر ملک موصوف و احراز عدم جواز تصرف از ناحیه خوانده بر ملک متنازع فیه و احراز احداث دیوار سنگی در اطراف زمین دعوی خواهان را دارد تشخیص و به استناد مواد 307 و 308 و 311 ق.م. و مفهوم مواد 313 ق.م. و مواد 198 و 519 آ.د.م. رای به محکومیت خوانده به خلع ید از یک قطعه زمین واقع در محله م. به مساحت 302 متر وفق کروکی ترسیمی کارشناسان منتخب دادگاه و قلع وقمع دیوارهای سنگی احداث شده توسط خوانده و مقادیر و حق الزحمه کارشناسی و هزینه دادرسی در حق خواهان محکوم نموده اند.

این رای در مورخ 31/4/92 ص 42 به محکوم علیه ابلاغ نامبرده دادخواست فرجامی در مورخ 24/5/92 به شماره ثبت 01600 - 92 ص 58 تقدیم و متعاقب تبادل لوایح بدین مرجع ارسال داشته اند حین شور دادخواست فرجامی و لایحه تبادل قرائت می‌شود.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای سید رسول حسینی طباطبائی عضو ممیّز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای حسین نوروزی دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض رای فرجام خواسته دادنامه شماره --- - 92 - 1392/04/18 تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

فرجام خواهی آقای ع.الف. نسبت به دادنامه شماره --- - 92 مورخ 1392/04/18 صادره از شعبه اول محاکم عمومی حقوقی بیرجند اجمالا وارد است دعوی طرف فرجام خواه خلع ید و قلع وقمع بنای احداثی است در قبال آن خوانده دعوی در مقام دفاع عنوان نموده دعوی تقابل اقامه نموده است در اجلاس اول دادرسی مورخ 1392/02/22 لایحه ثبت شده به شماره 00640 - 92 مورخ 1392/02/22 (صفحات 17 لغایت 19 ) عنوان نموده.

با عنایت به تقدیم دادخواست تقابل در این پرونده تا رسیدگی به دعوی تقابل رسیدگی به دعوی خلع ید و قلع وقمع بنای جایگاه قانونی ندارد تصویر دادخواست تقابل در صفحات 45 و 46 پرونده محاکماتی ضمیمه است و اظهار عقیده ای در جوانب آن مشاهده نگردید نظر به اینکه در و یا فاقد تاثیر است خواهد بود زیرا دعوی طاری با اصلی لازم التاثیر باشد به حکم اخیر ماده 104 آ.د.م. دعوی قابل تجزیه نبوده و دادگاه باید یکجا رای دهد. نظر به اینکه این امر زمره حقوق اصحاب دعوی و موازین دادرسی و شمول عنوان قواعد آمره است رسیدگی به دعوی طاری از عناوین استلزام دادرسی است به نحوی که تصمیم در هر یک موثر در دیگری است با نقض رای مرقوم به استناد بند 3 ماده 371 آ.د.م. به همان مرجع صدرالذکر ارجاع تا با تمهیدات رسیدگی دعوی طاری و یا تصریح سبب نفی استلزام و مقتضیات دادرسی تاسیس رای در ثانی نمایند.

مستشاران شعبه --- دیوان عالی کشور

کریمی صحنه سرائی - حسینی طباطبایی

نظریه اقلیت:

نظر به اینکه دادنامه فرجام خواسته با توجه به سند مالکیت ثبتی فرجام خوانده وفق مقررات اصدار یافته خاصه اینکه دلیل موجهی از ناحیه فرجام خواسته که نقص دادنامه را ایجاب نماید ارائه نگردیده نهایتا به ردّ فرجام خواهی و ابرام دادنامه فرجام خواسته عقیده دارم.

مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور - صدوقی فر