بذل در طلاق خلع در مذهب شافعی

تاریخ دادنامه قطعی: 1401/01/06

پیام: در مذهب شافعی در صورتی که زوجه در مقابل طلاق از کلیه حقوق شرعی و قانونی خویش صرفنظر نماید حکم به طلاق خلع داده می‌شود.

خلاصه جریان پرونده:

خواهان خانم ا. ن. دادخواستی به طرفیت اقای س. ب. به خواسته طلاق به دلیل اعتیاد زوج خوانده با انضمام رونوشت سند نکاحیه به شماره 3193 مورخ 1398/09/02 دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره 8 *مطرح کرده است.و زوجه در متن دادخواست مرقوم داشته حاصل ازدواج یک فرزند دختر یک ساله است.و زوج معتاد و سوی معاشرت و رفتار دارد. و مطابق فقه شافعیه و ماده واحده قانون رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه تقاضای صدور حکم الزام زوج به طلاق خلعی خود را دارم. پرونده بابت مصالحه به شعبه *ارجاع گردیده خوانده با ارسال لایحه ای به شماره 325 مورخ 99/9/24 شورای حل اختلاف مخالفت خود را با طلاق زوجه اعلام و مرقوم نموده زوجه مهریه اش را به وی صلح کرده است.و پرونده به دلیل عدم ایجاد سازش فیمابین زوجین به شعبه *ارجاع شده جلسه رسیدگی اول دادگاه مورخ 99/11/18 در وقت مقرر با حضور فقط زوجه برگزار شده و زوجه گفته خواسته ام به شرح دادخواست تقدیمی طلاق به دلیل اعتیاد زوج و سوی معاشرت وی می‌باشد. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری جهت اصلاح ذات البین صادر و اعلام نموده است.داور زوج اقای ک. ا. ح. ز. *ی و داور زوجه اقای ر. ن. نظر به عدم سازش فیمابین زوجین دارند جلسه رسیدگی مجدد دادگاه مورخ 1400/04/27 در وقت مقرر با حضور زوجین تشکیل گردیده و زوجه بیان داشته خواسته ام به شرح دادخواست تقدیمی است.و مهریه ام را نگرفته ام و کاغذی شوهرم با همکاری پیمان مسکری اورد من امضای کرده ام و حضانت فرزند و نفقه او با پدرش باشد. و من فقط ملاقات فرزند م را می خواهم زوج جواب داده است.من مهریه را در قالب صلح به جای مهریه به او جهیزیه و موبایل داده ام و زوجه مهریه اش را به من بخشیده است.و زوجه پاسخ داده که جهیزیه ام را خودم تهیه نموده ام دادگاه جلسه دادگاه را جهت استماع شهادت گواهان زوج تمدید نموده است.جلسه رسیدگی مجدد دادگاه مورخ 1400/05/25 جهت استماع شهود زوج تشکیل شده که زوج و شهودش حاضر نشده اند و دادگاه از شورای روحانیت *در مورد جواز صدور حکم طلاق زوجه استعلام نموده است. شورای روحانیت اهل سنت شهرستان *اعلام داشته مطابق مذهب ا. ش. با توجه به کراهت زوجه از زوج و عدم امکان سازش و بذل کلیه حقوق شرعی زوجه به زوج و اثبات ادعای زوجه با دلیل توجه قابل درنظر قاضی در صورت ابلاغ به زوج و ممانعت او دادگاه می‌تواند اقدام به صدور حکم طلاق خلعی نماید. و قبول بذل از ناحیه زوج ضروری نیست دادگاه با اخذ نظر قاضی مشاور ختم رسیدگی را اعلام و چنین رای صادر نموده اند. در خصوص دعوی خانم ا. ن. فرزند ر. به طرفیت اقای س. ب. فرزند س. به خواسته صدور حکم به طلاق خلعی به درخواست زوجه، به استناد کپی مصدق سند ازدواج، دادگاه باانجام تشریفات قانونی و دعوت طرفین و تشکیل جلسه در وقت مقرر و استماع اظهارات خواهان بدون حضور خوانده وصدور قرار ارجاع امر به داوری واجرای ان ودعوت مجددطرفین جهت ملاحظه نظریه داوران واخذ توضیح در خصوص حقوق شرعی و قانونی واستعلام ازشورای روحانیت ووصول پاسخ انها وبررسی محتویات پرونده و اظهار خوانده مبنی بر صلح مهریه به وی مستند به شهادت شهود و تجدید جلسه جهت استماع اظهارات انان و عدم حضور خوانده و شهود وی، نظربه اینکه اولا: به موجب کپی مصدق سند ازدواج پیوست دادخواست و اقرار طرفین رابطه زوجیت فی مابین طرفین محرز می‌باشد.، ثانیا: ارشاد دادگاه وسعی وتلاش داوران درجهت اصلاح ذات البین موثر واقع نگردیده است، ثالثا: خواهان به دلالت پرونده مطروحه و اعتیاد زوج، ضمن اعلام کراهت شدید خویش، بر درخواست طلاق اصرار ورزیده وحاضرشده درمقابل طلاق ازکلیه حقوق شرعی وقانونی خویش صرفنظرنماید. با این توضیح که مهریه نسیه را تاکنون نگرفته است، رابعا: زوجین اهل تسنن و پیرو مذهب ا. ش. می‌باشند و پاسخ استعلام شورای روحانیت نیز گویای این است.که درفقه مذهب شافعی(ره) درچنین مواردی به طلاق خلع فتوا داده اند، علیهذا دادگاه با توجه به دلایل فوق الذکر و کراهت شدید زوجه از همسرخویش و نظر موافق مشاور محترم قضایی، به استناد ماده واحده قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در محاکم وتبصره ذیل ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/91 وفتوای معتبر ومسلم فقه مذهب ا. ش. (ره) مذهب زوجین از جمله مندرجات صفحه 123 جلد دوم کتاب الفقه المنهجی علی مذهب الامام الشافعی (ره) و صفحات 252 لغایت 257 جلد دوم کتاب فقه السنه ونیز مواد 26 و 27 و 28 و 29 و تبصره ذیل ماده 4 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/91 ، ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش، حکم به طلاق خلعی خواهان در مقابل بذل تمامی مهریه و سایرحقوق شرعی و قانونی صادر و اعلام می‌نماید. ضمنا زوجین دارای یک فرزند مشترک به نام ر. از دختر 1/5 ساله بوده که حضانت و نفقه وی بر عهده زوج بوده و زوجه هر هفته 48 ساعت حق ملاقات دارد. و زوجه حامله نمی‌باشد.، عده طلاق ازحین اجرای صیغه طلاق به مدت سه طهراست و در اجرای ماده 33 قانون حمایت خانواده وتبصره ذیل ان به سردفترثبت طلاق نمایندگی داده می‌شود. پس ازقطعیت حکم در صورت استنکاف زوج وفق مقررات قانونی وشرعی نسبت به اجرای صیغه طلاق خلعی خواهان وثبت ان اقدام نماید. مدت اعتبارحکم طلاق شش ماه پس از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجام خواهی است. رای صادره حضوری بوده و ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدید نظر مرکز استان ا.غ و سپس ظرف مدت 20 روز قابل فرجام خواهی در دیوانعالی کشور می‌باشد. با ابلاغ دادنامه مذکور به طرفین زوج از ان تجدیدنظر خواهی کرده است.و پرونده بابت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده است.دادگاه تجدیدنظر پرونده را بابت رفع نقص انجام تحقیقات در مورد اعتیاد زوج و سوی رفتار و معاشرت زوج و انفاق زوج به دادگاه محترم بدوی اعاده نموده است.دادگاه دستور تحقیقات محلی صادر نموده و نتیجه تحقیقات واصله اعتیاد زوج را طی برگ 68 پرونده تایید نموده‌اند و جلسه رسیدگی مجدد *با حضور زوجین تشکیل گردیده و زوج اظهار داشته من اعتیاد داشتم و شش ماه قبل ترک کردم و تحت درمان کلینیک *هستم و اگر طلاق می خواهد باید 370 میلیون تومان پول جهیزیه را بدهد و زوجه بیان داشته من فقط یک کمد از منزل شوهرم برده ام و مادر شوهرم یک میلیون داد و خودم هفتصد هزار تومان تا کمد را خریدیم دادگاه محترم بدوی با تکمیل پرونده ان را به دادگاه محترم تجدیدنظر ارسال نموده است.پرونده به شعبه *مجددا ارجاع شده دادگاه تجدیدنظر ختم رسیدگی را اعلام و با صدور دادنامه شماره --- مورخ 1400/10/29 دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید کرده و زوج پس از ابلاغ دادنامه مذکور پرونده از ان فرجام خواسته است.و پرونده پس از وصول به دیوان عالی کشور به این شعبه ارجاع گردید.لوایح زوجین هنگام شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- 1400/10/29 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

رای شعبه

نظر به اینکه رای فرجام خواسته صحیحا و با رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه طبق مندرج در دادنامه های تجدیدنظر خواسته و فرجام خواسته و منطبق با موازین شرعی و قانونی و مطابق با اصول و قواعد دادرسی و محتویات پرونده صادر گردیده و اعتراض مستدلی که موجب نقض دادنامه فرجام خواسته گردد. به عمل نیامده فلذا هیات شعبه مستندا به مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته را ابرام می‌نماید.

شعبه *

رییس: ع. ن. مستشار: ع. ک. ص. س. عضو معاون: س. م.