رابطه کراهت و عسر و حرج

حسب محتویات پرونده خانم ف. ش. ف. فرزند ح. در تاریخ 98/7/21 دادخواستی را به طرفیت اقای م. ج. ش. فرزند ع. به خواسته طلاق به درخواست زوجه تقدیم *نموده که بدوا جهت ایجاد صلح و سازش به شعبه 2202 شورای حل اختلاف ارجاع گردیده است. خواهان در توضیح خواسته خود اعلام نموده است: در سال 94 به عقد خوانده در امده بعد از دو سال بدلیل عدم پرداخت نفقه و بد رفتاری و خصوصیات اخلاقی ناپسند و غیر قابل تحمل جدای از یکدیگر زندگی می کنیم. باتوجه به کراهت شدید از خوانده و فحاشی و پرخاشگریهای ایشان در عسر و حرج قرار دارم. و با بذل سیزده سکه بهار ازادی از مهری تقاضای صدور حکم طلاق را دارم. (14) شورای حل اختلاف بدلیل عدم موفقیت در اصلاح ذات البین پرونده را به مجتمع خانواده شماره یک اعاده نموده و جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده است. (23) به حکایت از صفحه 30 پرونده زوج طی اظهارنامه ای به زوجه اعلام نموده است.که باتوجه به اینکه ادامه تحصیل بدون اجازه ایشان صورت گرفته از ادامه ان خودداری نمایند. (30) وکیل خواهان در لایحه تقدیمی دلایل عسر وحرج زوجه را به شرح ذیل اعلام نموده است: 1- عدم پرداخت نفقه 2- منع ادامه تحصیل 3- توهین و فحاشی4- عدم رعایت مسایل بهداشتی و در نتیجه بیماری مقاربتی زوج که مدارک پزشکی موید ان است. (32 الی 34) در جلسه 98/9/10 که در وقت مقرر و با حضور وکیل خواهان و شخص خوانده تشکیل گردیده است.وکیل خواهان اعلام نمود خواسته به شرح لایحه تقدیمی است، مهریه موکل 313 عدد سکه بهار ازادی است.مدت دو سال است.جدا از هم زندگی میکنند بیماری مقاربتی زوجه طبق نظر پزشک معالج از همسرش گرفته شده است.خوانده در پاسخ اعلام نمود هیچ یک از اظهارات وکیل زوجه را قبول ندارم. و بیماری مقاربتی هم ندارم. در مورد منع تحصیل فقط اظهارنامه فرستادم (35- 36) دادگاه قرار ارجاع امر بداوری را صادر و اعلام نموده است. (37) خانواده زوجه اعلام نمود جلسه ای جهت ایجاد سازش با حضور زوجه وخانواده وی تشکیل گردید.مقرر گردید.زوجه نتیجه نهایی را اعلام نمایند. داور زوج نیز اعلام نمود: نظر اینجانب نسبت به جدایی زوجین منفی میباشد. (43- 44) دو نفر از شهود تعرفه شده از سوی زوجه در دادگاه حاضر و اعلام نمودند زوجین با هم اختلاف دارندومدت کوتاهی با هم زندگی کردند. اما در خصوص علت اختلاف اطلاعی نداریم. (47- 48) طبق نظر پزشک زنان و زایمان که در صفحه 57 پرونده منعکس گردیده است.احتمال دارد. بیماری مقاربتی از سوی زوج به زوجه انتقال داده شده باشد. (57) دادگاه زوج را به پزشکی قانونی معرفی و پاسخ پزشکی قانونی به شرح ذیل اعلام گردیده است: زوج در حال حاضر ابتلای به بیماری مقاربتی ندارد. (62) طبق نظر داور زوجه منعکس در صفحه 70 پرونده زوجه حاضر به ادامه زندگی با زوج نیست و طلاق می خواهد. دادگاه در تاریخ 99/5/28 ختم رسیدگی را اعلام نموده و به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نموده است: … مودای گواهی گواهان تعرفه شده بگونه ای نیست که سوی معاشرت و سوی رفتار خوانده را برای دادگاه ثابت نماید. لذا موجبات اقناع وجدان قضایی را فراهم ننموده و گواهی پزشکی هم حاکی از عدم ابتلای زوج به بیماری مقاربتی میباشد. لذا باتوجه به فقد دلیل اثباتی مستندا به ماده 1257 قانون مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام میگردد. (75) زوجه و وکیل ایشان از رای صادره تجدیدنظرخواهی نموده و پرونده به دادگاه‌های تجدیدنظر استان شعبه *ارسال و جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده است.این دادگاه نیز در تاریخ 99/8/26 تشکیل جلسه داده و باتوجه به اینکه تجدیدنظرخواه هیچگونه دلیلی در رابطه با سوی معاشرت زوج و عدم پرداخت نفقه و نیز بیماری مقاربتی وی ارائه ننموده است.ضمن رد اعتراض معترض مستندا به ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را عینا تایید و ابرام نموده است. (91) زوجه از رای صادره فرجامخواهی نموده و در لایحه تقدیمی خود اعلام نموده است.بدلیل کراهت شدید نسبت به زوج حاضر است.290 عدد سکه طلا بهار ازادی و سایر حقوق مالی همانند نفقه و اجرت المثل و همچنین جهیزیه را بذل نموده و تقاضای صدور حکم طلاق دارد. (102) پرونده در این راستا به دیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به شعبه پانزدهم دیوان ارجاع گردیده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *مورخ 99/8/24 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

فرجامخواهی خانم ف. ش. ف. فرزند ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 99/8/24 صادره از شعبه *که حسب مفاد ان با تایید دادنامه بدوی به شماره *مورخ 99/5/28 صادره از خخ. حکم به بطلان دعوی خواهان صادر نموده است. به شرح ذیل وارد است: 1- عدم توفیق شورای حل اختلاف در اصلاح ذات البین که حکایت از عمق اختلافات فیمابین زوجین داشته و رسیدن به سازش را غیر ممکن نموده است. 2- نظر داور زوجه مبنی بر عدم حصول سازش میان زوجین بدلیل کراهت شدید زوجه واصرار او بر طلاق 3- شهادت دو نفر از مطلعین زندگی مشترک مبنی بر وجود اختلاف فیمابین زوجین 4- ادعای زوجه مبنی بر عدم پرداخت نفقه از سوی زوج و تامین زندگی خود از طریق کمک های مالی پدر و کار نیمه وقت 5- ازار و اذیت زوج نسبت به زوجه از طریق منع ادامه تحصیل زوجه با ارسال اظهارنامه منعکس در پرونده 6- مفارقت جسمانی حدود سه ساله زوجین از یکدیگر 7- بذل تعداد 290 عدد سکه بهار ازادی از مهریه توسط زوجه در مرحله فرجامخواهی که به قیمت روز معادل سی میلیارد ریال محاسبه میگردد. که بذل مبلغ قابل توجهی از حقوق مالی توسط زوجه نشاندهنده ان است.که زوجه بدلیل کراهت شدید از زوج به هیچ وجه خواهان تداوم زندگی مشترک نمیباشد. علاوه بر ان زوجه از سایر حقوق مالی خویش نیز صرفنظر نموده است. 7 *ادعای زوج (منعکس در لایحه تقدیمی زوج) زوجه قبلا تمام جهیزیه خود را مسترد نموده است. که حکایت از ان دارد. زوجه از نظر شخصی در عسر و حرج قرارگرفته و قصدی برای بازگشت به زندگی مشترک ندارد. 8 *نظر بعضی از فقهای عظام شش ماه مفارت جسمانی برای یک زن جوان مصداق بارز عسر و حرج محسوب میگردد. در حالی که در ما نحن فیه این مفارقت وارد چهارمین سال خود گردیده و هیچگونه گشایشی در جهت بازگشت انان به زندگی مشترک صورت نگرفته است، یک زن جوان علاوه بر مدت فوق الذکر چند سال دیگر از دوران عمر طولانی خود را باید در مفارقت تجربه نماید. تا از نظر دادگاه محترم عسر وحرج و کراهت وی احراز گردد.؟ علیهذا باتوجه به موارد معنون و مذکور و سالهای زیاد مفارقت جسمانی که تداوم این وضعیت ممکن است.تبعات منفی شخصی و اجتماعی برای زوجه را در پی داشته باشد. و باتوجه به اینکه موضوع کراهت زوجه براساس ماده 1146 قانون مدنی به عنوان یک امر مستقل میتواند از دلایل عسر و حرج محسوب گردد. که در ما نحن فیه زوجه با بذل مهریه و سایر حقوق مالی خود این کراهت را اعلام نموده است، و همچنین باتوجه به فلسفه وضع تبصره ماده 1130 قانون مدنی در جهت حل مشکلات زنان خصوصا توصیه شارع مقدس در ایه شریفه 129 از سوره مبارکه نسای که کالمعلقه نمودن زنان را نهی نموده است، رای صادره در وضعیت حاضر قابلیت تایید ندارد. و به جهات نقص و با استناد به بند 5 از ماده 371 قانون ایین دادرسی مدنی نقض میگردد. و رسیدگی بعدی به استناد بند الف از ماده 401 قانون مارالذکر به همان شعبه صادر کننده رای منقوض محول تا با بررسی همه جانبه و گسترده دانستن مصادیق عسر و حرج و توجه به فلسفه وضع تبصره مذکور و همچنین جلوگیری از اسیبهای احتمالی و تهدیداتی که زندگی شخصی و اجتماعی زوجه جوان را تهدید مینماید. رای مقتضی را صادر فرمایند./ا400/4/14

شعبه *

رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: دکتر ح. ح.