صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/10/17
برگزار شده توسط: استان خراسان جنوبی/ شهر طبس
موضوع
نوع مسئولیت شرکای جرم در رد مال
پرسش
در جرائمی همچون سرقت، کلاهبرداری و انتقال مال غیر که دادگاه ضمن صدور حکم کیفری، در خصوص رد مال نیز حکم صادر مینماید؛ در صورتی که جرم به صورت مشارکتی واقع شده و علیرغم تحقیقات دادسرا و دادگاه میزان مسئولیت هر یک از شرکا مشخص نگردد، حکم به رد مال چگونه خواهد بود؟ (تساوی یا تضامن)
نظر هیئت عالی
حدود مسئولیت مدنی شرکاء جرم بر اساس قواعد عام مسئولیت مدنی مشخص میگردد، تضامن در مسئولیت استثناء و محتاج نص است لهذا در مانحن فیه مسئولیت شرکاء به نحو تساوی میباشد؛ نظریه اکثریت در حد مرقوم تأیید میگردد.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه در فرض سوال و در صورت مشخص نشدن میزان مسئولیت هر یک از شرکا، اصل بر تساوی است لذا مسئولیت شرکا در رد مال نیز به صورت مساوی و بالمناصفه خواهد بود؛ زیرا نظریه مسئولیت تضامنی اختصاص به حقوق تجارت داشته و در فقه و حقوق مدنی کشور ما جایگاه آن چنانی ندارد.ضمن این که این نظر با رویه غالب قضایی نیز همخوانی دارد.
نظر اقلیت
با توجه به مبانی؛ همچون رعایت حقوق بزه دیده و تلاش برای جبران خسارت مطلوب تر برای او، می توان رای بر مسئولیت تضامنی شرکای جرم در رد مال داد. ضمن آن که در مباحث مربوط به غصب و استیلا بر مال غیر به نحو عدوان نیز مسئولیت تضامنی پذیرفته شده و این نظریه اختصاص به مباحث حقوق تجارت ندارد.