نقض حکم طلاق به دلیل عدم احراز عسر و حرج در دیوان عالی کشور و ارجاع به دادگاه تجدیدنظر

تاریخ دادنامه قطعی: 1400/02/27

خلاصه جریان پرونده:

در این پرونده س. ف. خ. در مورخه 99/8/8 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به دلیل عسر و حرج به طرفیت س. ش. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در 74/7/10 با خوانده ازدواج نموده و یک پسر و یک دختر دارند. مطابق دادنامه مورخه 95/9/3 نیز یکبار زوجه درخواست طلاق داده که رد شده است.ص 16 و طبق دادنامه مورخه 99/2/20 نیز عسر و حرج وی احراز نشده و دعوی رد شده است.ص 17 مطابق دادنامه مورخه 98/10/8 زوجه محکوم به تمکین شده است.ص 18 ، شعبه *در 99/9/25 تشکیل جلسه داده است. خواهان گفته دو فرزند 20 و 24 ساله داریم. مهریه و اجرت المثل را گرفته ام، 54 سال دارم. علت طلاق سوی رفتار تهمت استعمال مشروب و رابطه نامشروع با دیگران است. نفقه 25 سال را می خواهم. مرا تهدید به قتل می کند. امنیت جانی ندارم. اخاذی میکند. در دادگاه کیفری محکوم به شلاق شده است. اگر طلاق بدهد نفقه نمی خواهم. خوانده پاسخ داده: دروغ می گوید. ناشزه است. بچه ها را گول زده مهریه و اجرت المثل را دادم. اگر نفقه ای ندادم می دهم. در پرونده کیفری دادیار از فرزند زوجین س. ش. تحقیق نموده است. وی (ص 23 ) اظهار داشته: مکرر در خانه درگیری لفظی بوده و شدت پیدا کرده بود. پدرم هر روز که به خانه می امد جلوی اتاق مادرم فحاشی و تهدید می کرد. می گفت فاحشه یا یک روز می کشمت و مادرم را مکرر به قتل تهدید میکرد. می گفت می کشم و چند سال زندان می روم. طوری بود که وقتی انها در خانه بودند من و برادرم فورا خود را به خانه می رساندیم تا این اتفاق نیفتد. پدرم می گفت اگر فلان مبلغ را بدی یا ماشینت را به اسم من کنی طلاقت می دهم. وگرنه نمی دهم تا عذاب بکشی مادرم به اتاق می رفت که درگیری نشود. ولی پدرم پشت درب اتاق فحاشی و توهین می کرد. و مادرم به همین علت خانه را ترک کرد. 2 - ع. ش.: در این سالها به صورت لفظی و فیزیکی ص 26 بحث و درگیری مستمر بوده است. چندین بار در حد حمله کردن و تهدید به قتل را می توانم شهادت بدهم به موجب دادنامه صادره از شعبه *زوج به اتهام تهدید زوجه محکوم شده است.ص 28 دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور زوج نظر داده که دعوی زوجه باید رد شود. لیکن داور زوجه نظر به عدم سازش با توجه به سوی رفتار زوج داده است. دادگاه به موجب دادنامه شماره * 99/10/8 با توجه به نظریه داوری بر عدم سازش با احراز عسر وحرج حکم به الزام زوج به طلاق زوجه با بذل پانصد هزار تومان از مهریه صادر نموده است. اقای س. ش. نسبت به دادنامه اعتراض نموده و شعبه *به موجب دادنامه شماره * 99/11/13 با عدم احراز عسر وحرج دادنامه بدوی را نقض و حکم بر بطلان دعوی صادر نموده است. خانم ف. خ. از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه تقدیمی ایشان در زمان شور همراه با پاسخ فرجامخوانده قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- */ 11/13 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی خانم ف. خ. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 99/11/13 صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسروحرج صادرگردیده وارد وموجه میباشد. زیرا اولا مطابق دادنامه کیفری زوج به اتهام تهدید زوجه محکوم گردیده است. ثانیا مستند رای کیفری اظهارات فرزند ان مشترک زوجین به شرح صفحات 23 الی 26 پرونده می‌باشد. که صراحتا فرزند ان از سوی رفتار پدر نسبت به مادر در طول زندگی مشترک و توهین وتهدید روزانه ومضافا تهدیدهای مکرر به قتل شهادت داده اند ونوع کلمات وتوهین های زوج قابل ذکر در دادنامه نیست. ثانیا به استناد اظهارات فرزند ان همین سوی رفتار زوج و درگیری های لفظی و فیزیکی باعث ترک زندگی مشترک توسط زوجه گردیده است. ثالثا اینکه مدت دو سال است.زوجین جدای از هم زندگی می کنند و از سال 95 دوبار زوجه درخواست طلاق داده که صرف نظر از رد شدن دعوی ایشان خود حکایت از شدت اختلافات ایشان دارد. رابعا اینکه اگر چه زوج حکم الزام زوجه به تمکین را گرفته است.لیکن به استناد اظهارات فرزند ان قصد زندگی مشترک ندارد. و صرفا طلاق زوجه را مستند به گرفتن پانصد میلیون تومان وجه نقد و اتومبیل زوجه نموده است. موارد ذکر شده مورد توجه دادگاه تجدیدنظر قرار نگرفته است.و در فرض اینکه لازم باشد. مجددا از فرزند ان استماع شهادت شود. نیز دادگاه مکلف به استماع خواهدبود. یا اینکه می‌تواند اصل اظهارات فرزند ان را در پرونده کیفری ملاحظه نماید. اگر چه زوج در رد اظهارات فرزند ان دفاعی ننموده است.لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید./ا 400/3/4

شعبه *

رییس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.