طلاق در فرض معلق بودن زوجه

حسب محتویات پرونده خانم س. ن. م. فرزند ر. (خواهان) در تاریخ 98/4/31 دادخواستی را به خواسته طلاق به طرفیت اقای ع. ن. م. فرزند ی. تقدیم سازمان *نموده که جهت رسیدگی به شعبه چهاردادگاه خانواده این دادگستری ارجاع گردیده است: خواهان در توضیح خواسته خود اعلام نموده است: همسر شرعی و قانونی خوانده هستم، همسرم معتاد است.بدلیل کتک کاری وفحاشی امنیت جانی ندارم. در نبود من مردهای غریبه را به منزل میاورد چون دو فرزند دختر 2 ساله و 13 ساله دارم. نگرانم، تمامی وسایل منزل را شکسته است، مجبورم بیرون کار کنم محل زندگی و سرپناه ما را نیز فروخته است.به استناد بند 1 و 2 و 7 عقد نامه وتبصره ماده 1133 تقاضای طلاق دارم. (13) دادگاه در تاریخ 98/5/27 تشکیل جلسه داده و باتوجه به مقدم بودن دعوی مهریه در *جهت جلوگیری از تشتت ارای مستندا به ماده 13 قانون حمایت خانواده قرار عدم صلاحیت به صلاحیت دادگاه خانواده شهرستان *کریم قرار عدم صلاحیت صادر و اعلام میدارد. (20) در اولین جلسه شعبه *ک. که با حضور خواهان تشکیل گردیده است، زوجه اعلام نموده است: شوهرم در زندان *بزرگ میباشد.، حق و حقوق قانونی خودم را می خواهم. (31) دادگاه جهت حضور زندانی (زوج) اقدام نموده که به علت عدم تحویل نامه این اعزام صورت نگرفته است. (37) در جلسه 98/11/8 خواهان، و همچنین خوانده (تحت الحفظ) در دادگاه حاضر گردیده زوج خطاب به دادگاه اعلام نمود خواهان طلاق بهمراه حق و حقوق خود میباشم زوج در پاسخ اعلام نموده است: من زندگی ام را دوست دارم. و زنم را طلاق نمی دهم. (41) دادگاه قرار ارجاع امر بداوری را صادر واعلام نموده است. داور زوج نظریه تقدیمی خود را اعلام نمود: زوج قصد ادامه زندگی را دارد. و راضی به طلاق نمیباشد. (42) داور زوجه نیز در نظریه منعکس در صفحه 46 پرونده اعلام نموده است: باتوجه به اینکه زوج معتاد و در زندان است.زوجه علاوه بر طلاق کلیه حقوق قانونی خویش و حضانت فرزند ان مشترک را نیز میخواهد و نظر اینجانب نیز بر متارکه و طلاق است. دادگاه در تاریخ 99/4/10 ختم رسیدگی را اعلام نموده و به شرح ذیل مبادرت به صدوررای نموده است: … توجها به خواسته صدور حکم طلاق به شرح دادخواست و ادعای خواهان مبنی بر کتک کاری و فحاشی و اعتیاد به مواد مخدر زوج و عدم ارائه دلایل و مدارک اثباتی و اخذ نظریه داوران و عدم تمایل زوج مبنی بر صدور حکم طلاق دادگاه موجبات طلاق را فراهم ندانسته و مستندا به ماده 1257 قانون مدنی و 197 قانون ایین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر می نماید. (68) به روایت گزارش منعکس در صفحه 74 پرونده زوج از تاریخ 93/6/8 لغایت *در مرکز ترک اعتیاد عطا افرین بستری بوده است. صفحه 76 پرونده نیز حاکی از گزارش پزشکی قانونی مبنی بر اثار ضرب و جرحی است.که بنا به گفته زوجه توسط زوج صورت پذیرفته است.براساس گزارش مورخ 98/3/30 بدلیل اعتیاد زوج، خواهان اقدام به خودکشی با مصرف دارو نموده که جهت مداوا به بیمارستان اعزام شده است. (76) در تاریخ 98/3/29 براساس دستور جانشین دادستان *زوج جهت ترک اعتیاد به یکی از مراکز درمانی ترک اعتیاد معرفی گردیده است. (79- 80) زوجه به رای صادره اعتراض نموده و در لایحه تجدیدنظرخواهی اعلام نموده است: چرا دادگاه محترم با این همه دلایل ارائه شده به عسر و حرج ایشان توجه ننموده است، پرونده به دادگاه‌های تجدیدنظر استان شعبه *ارسال و جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع گردیده است.این شعبه نیز به لحاظ عدم کفایت ادله اثباتی استدلال محکمه بدوی را صحیح دانسته ضمن رد اعتراض دادنامه معترض عنه را مستندا به ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی تایید نموده است. (92) رای صادره مورد فرجامخواهی زوجه قرار گرفته و پرونده در این راستا به دیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به شعبه پانزدهم دیوان عالی ارجاع شده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *مورخ 99/8/24 فرجامخواسته مشاوره نموده و چنین رای می دهد.

فرجامخواهی خانم س. ن. م. فرزند ر. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 99/8/24 صادره از شعبه *که به موجب ان با تایید دادنامه شماره 812 مورخ 99/4/10 صادره از شعبه *ک. حکم به بطلان دعوی زوجه به خواسته طلاق به لحاظ عدم کفایت ادله اثباتی صادر گردیده است.بدلایل ذیل وارد است: 1- بذل حدود یکهزار و چهار صد سکه بهار ازادی از مهریه توسط زوجه در مرحله فرجامخواهی که معادل پانزده میلیارد تومان وجه رایج *میباشد. نشاندهنده ان است.که زندگی مشترک برای وی شاق و سخت و غیر قابل تحمل گردیده است.2- عدم توجه به نظر داور زوجه که طلاق و متارکه را تنها راه حل اختلافات فیمابین زوجین اعلام نموده است. 3- بستری شدن زوج جهت ترک اعتیاد در موسسه ترک اعتیاد معتادین 4- گواهی پزشکی قانونی در رابطه با ادعای ایراد ضرب وجرح و صدمه بدنی زوجه توسط زوج 5- گزارش منعکس در صفحه 76 پرونده از سوی نیروی انتظامی مبنی براینکه زوجه بدلیل عاصی شدن از تداوم یک زندگی بی حاصل اقدام به خودکشی نموده است. 6- معرفی به یکی از مراکز ترک اعتیاد توسط جانشین محترم دادستان عمومی و انقلاب شهرستان *که حکایت از عدم اراده زوج در خصوص ترک اعتیاد میباشد. 7- عدم تحقیق دادگاه در خصوص ادعای زوجه مبنی بر عدم پرداخت نفقه از سوی زوج 8- عدم تحقیقات محلی پیرامون وضعیت اخلاقی، مالی و اجتماعی زوج توسط دادگاه 9- عدم تحقیق دادگاه پیرامون دلیل زندانی بودن زوج از مراجع مربوطه و عدم استعلام در خصوص سوابق ایشان 10- عدم معرفی زوج به مرکز پزشکی قانونی جهت انجام تست اعتیاد، علیهذا باتوجه به منظومه دلایل فوق الذکرخصوصا بذل قابل توجهی از حقوق مالی زوجه در برابر طلاق که نشاندهنده ان است.بدلایل فوق الذکر طلاق عاطفی بین زوجین محقق گردیده و زوجه با قرار گرفتن در عسر وحرج خواهان پایان یافتن زندگی است.که در واقع وجود خارجی ندارد. و باتوجه به اینکه شارع مقدس در ایه شریفه 129 از سوره مبارکه نسای کالمعلقه نمودن زنان را نهی نموده است.وهمچنین توجه به این نکته که دوام و استحکام رابطه زوجین براساس مودت قبلی که یک امر درونی است.محقق میگردد. که این رکن رکین از زندگی باتوجه به دلایل موجود در پرونده شدیدا خدشه دار گردیده است.دادنامه صادره در وضعیت حاضر قابلیت تایید ندارد.، ضمن نقض رای صادره مستندا به بند 5 از ماده 371 قانون ایین دادرسی مدنی رسیدگی بعدی را به استناد بند الف ماده 401 قانون مارالذکر به شعبه صادر کننده رای منقوض محول می نماید. تا باتوجه به جامعیت موجود در قاعده پر ارج عسر وحرج و فلسفه وضع تبصره ماده 1130 قانون مدنی که قانونگذار جهت حل مشکلات زنان ان را وضع نموده است.رای مقتضی را صادر فرمایند. /ا400/5/11

شعبه *

رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: ح. ح.