ترک محل حادثه در بزه بی احتیاطی در امر رانندگی

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/07/12
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: در بزه بی احتیاطی در امر رانندگی،ترک محل حادثه از موجبات تشدید مجازات اصلی بوده و تعیین مجازات جداگانه برای این عمل،فاقد وجاهت قانونی است.

حسب محتویات پرونده کلانتری... خ. در مورخ 1390/05/07 موضوع درگیری بین دو طایفه‌ی ه.الف. و ش. را در ج. که در آن واقعه فردی به نام م. ب. با خودرو پژو با پلاک نامشخص به صورت عمدی با فردی به نام الف. ه.الف. برخورد و منجر به مصدومت شدید وی شده که در بیمارستان به حالت کما به سر می‌برد و قادر به بازجویی نمی‌باشد را به دادسرای خ. اعلام و پرونده جهت رسیدگی به بازپرس محترم شعبه دوم دادسرای خ. ارجاع گردیده است مادر مصدوم به نام خانم ز.ه.الف. شکایت خود را از م. ب. به لحاظ اینکه عمدا با وسیله نقلیه به فرزندش الف. زده و موجب مصدومیت وی شده و هر آن احتمال فوتش وجود دارد را اعلام کرده است بازپرس محترم نیز دستورات اولیه قضایی را صادر نموده است تعدادی از افراد حاضر در صحنه تصادف به شرح ذیل به چگونگی ماجرا پرداخته‌اند: 1 - آقای م. ص. اظهار داشته حدود ساعت 23 شب بود که درگیری در خیابان م. روبروی پارک محلی م. اتفاق افتاد و با سروصدای مردم با هم از منزلمان بیرون آمدیم و حدود یکساعت درگیری طول کشید در همان لحظه که مامورین آمدند چند نفر در حال گذشتن از خیابان م. بودند و الف. هم جزء آن چند نفر بود که در یک لحظه یک اتومبیل پژو پارس شیشه دودی نوک مدادی کنار پارک آمد تا به این چند نفر رسید سرعت خود را زیاد کرد و به صورت خلاف و مارپیچ به طرف آن‌ها آمد و از جلو به الف. زد و سر الف. به جدول کنار خیابان خورد و پژو با چراغ خاموش فرار کرد و با چراغ خاموش هم به سمت آن‌ها آمد س - آیا شما راننده پژو را دیدید ؟ ج - خیر ندیدم (ص 11 ) 2 - آقای ی.ه.الف. متولد 1364 اظهار داشته ساعت حدود 23 : 30 شب بود و من به همراه خانواده در پارک ع. نشسته بودم که درگیری شد و حدود چند دقیقه طول کشید که ما به طرف خیابان م. رفتیم تا ببینم چه خبر است که دیدم یک پژو پارس مشکی با چراغ خاموش از باند مخالف به سمت چند نفر که الف. هم جزء آن‌ها بود حرکت کرد و از سمت جلو قسمت سمت راننده به الف. زد و رفت و صد متر جلوتر سرعت خود را کم و دوباره حرکت کرد و کاملا عمدی زد س - آیا راننده خودرو را شناسایی کردید ؟ ج - بله راننده را شناختم ب. ب. بود س - آیا حاضرید با راننده مواجهه حضوری شوید ؟ ج - بله حاضر هستم س - شیشه‌های خودرو دودی بوده چطور شما راننده را شناسایی کردید ؟ ج - شیشه‌های خودرو دودی بوده ولی یک لحظه زیر نور راننده (ب.) را دیدم و همان لحظه آن طرف خیابان سنگ را زد (ص 12 ) 3 - آقای ط.ه. متولد 1362 اظهار داشته خودرویی که با الف. به صورت عمدی تصادف و برخورد نمود پژو پارس دودی رنگ با شیشه‌های دودی بود که به صورت خلاف با چراغ خاموش به سمت چند نفر که الف. جزء آن‌ها بود آمد و یک دفعه به ا. زد و فرار کرد البته می‌خواست هر کسی را که آنجا هست زیر کند ولی بقیه فرار کردند ولی الف. نتوانست فرار کند و به الف. زد و بعد از تصادف با چراغ‌های روشن فرار کرد و راننده آن ب. ب. بود س - با توجه به اینکه شیشه خودرو دودی بوده شما چگونه راننده را شناسایی کردید ؟ ج - شیشه سمت راست کمی پآیین بود او پیدا بود س - آیا حاضر به مواجه حضوری هستید ؟ ج - بله حاضرم (ص 13 ) آقای م. ب. 30 ساله موضوع هرگونه برخورد و تصادف با الف. با اتومبیل پژو سفید رنگ را رد کرده و عنوان کرد: آن شب را در منزل پدرش که از کربلا آمده بوده بسر می‌برده و اتومبیل خود را هم از منزل خارج نکرده است و پلیس راهنمایی هم هیچگونه آثاری را بر روی اتومبیل وی رویت ننموده است (ص 15 و 16 و 18 ) بازپرس محترم در مورخ 1390/05/12 از م. ب. خواسته با توجه به شکایت شاکی توضیحاتش را بیان نماید که وی اظهار داشته شب حادثه مهمان داشتم و از خانه خارج نشدم و ماشین نیز داخل منزل پارک بود س - آیا شما دارای خودروی پژو پارس سفید رنگ هستید ؟ ج - بله دارای خودرو سفید هستم که آن شب در منزل پارک بود س - آیا شب درگیری خودرو شما خسارت دید ؟ ج - خیر در پارکینگ حیاط بود س - آیا ا. ه. را می‌شناسید ؟ ج - خیر س - در شب حادثه وقتی مامورین برای دستگیری وارد منزل شده‌اند کاپوت خودرو داغ بوده است ؟ ج - خیر دو سه روز بود که ماشین روشن نشده بود خودم درب را به روی مامورین باز کردم زیرا وقتی در زدند گفتند می‌خواهیم شیشه‌ها را ببینم س - برادرتان کجا بود ؟ ج - ف. می‌باشد س - آیا برادرت ب. آن شب آنجا بود ؟ ج - بلی آنجا بود و شام خورد س - شما را با پژو نوک مدادی مشاهده کرده‌اند که به مصدوم زده‌اید ؟ ج - قبول ندارم من اصلا از منزل بیرون نرفتم (ص 21 و 22 ) آقای س. ه. در مورخ 1390/05/15 موضوع فوت فرزندش ا.ه.الف. را در بیمارستان اعلام و از ب. ب. در ارتباط با فوت وی شکایت نموده است (ص 26 ) خانم ز.ه.الف. مادر متوفی ا.ه.الف. با تقدیم شکوائیه‌ای از ب.ب. به عنوان قاتل فرزندش که وی را با یک دستگاه اتومبیل پژو عمدا زیر گرفته شکایت نموده و خواستار قصاص وی شده است (ص 33 ) به دنبال شکایت مادر متوفی مامورین تلاش جهت دستگیری ب. را شروع کرده‌اند تا اینکه سرانجام در مورخ 1390/05/24 نامبرده خود را معرفی و وسیله نقلیه وی پژو پارس نوک مدادی به یگان انتظامی منتقل گردیده است آقای ب.ب. 27 ساله در مرجع انتظامی در پاسخ به این سوال که حسب شکایت شاکی و شهادت شهود متهم هستید به تصادف منجر به فوت ا.ه.الف. اظهار داشته آن شب پدرم و مادرم از کربلا برگشته بودند ما از صبح به همراه خانمم به خانه‌ی پدرم رفتیم تا شب که درگیری شد من به همراه خانمم که ترسیده بود و دایی و زن دایی‌ام سوار ماشین شدم که از محل به خانه‌ی خودم به م. بروم و از در خانه حرکت کردم به سمت م. به ما نیز سنگ می‌زدند حرکت کردیم خیابان شلوغ بود و ما از ترس زن و بچه و جان خودمان که قصد زدن ما را داشتند فرار کردیم و ناگهان صدایی آمد من از ترس که سنگ می‌زدند به راهم ادامه دادم و فردای آن روز به من گفتند که تصادف کرده‌ام و من چون پدرم و برادرم دستگیر شده بودند به ده رفتم برای جمع‌آوری محصول کشاورزی الان هم در خدمت قانون هستم س - خودروی شما در آن شب چه خودرویی بود ؟ ج - پژو پارس خاکستری متالیک به شماره... که سند آن به نام پدرم می‌باشد و شیشه‌های آن دودی می‌باشد س - دقیقا بیان نمایید چه قسمتی از خودرو به ا.ه. برخورد نمود ؟ ج - یادم نیست فکر کنم گلگیر سمت شاگرد بوده است س - با توجه به کروکی ترسیمی چرا از مسیر خلاف حرکت کردید ؟ ج - چون مسیر مستقیم شلوغ بود و من و خانواده‌ام که ترسیده بودند و جیغ و داد می‌کردند مجبور شدم به باند خلاف از ترس جان خود و ناموسم بروم زیرا که سنگ می‌انداختند و می‌توانستند با چاقو و سلاح سرد به ما حمله کنند س - آیا برخورد شما با ا.ه.الف. عمدی بود یا غیرعمدی ؟ ج - هیچ عمدی در کار نبوده و من از ترس خود و ناموس خود و خانواده‌ی دائی‌ام فقط به فکر فرار بودیم و اصلا متوجه برخورد نشدم خدا گواه است س - مجددا توضیح دهید چگونه با ا. ه. برخورد و تصادف کردید ؟ ج - من اول درگیری که خانواده‌ام ترسیده بودند با دائی و زن دائی‌ام از خانه راه افتادیم که به سمت م. محل سکونت خودمان برویم که باند طرف دست خودمان بسته بودند با سلاح سرد و پرتاب کردن سنگ خواستند ما را نگه دارند از ترس به باند مخالف رفتیم و نفهمیدیم چه شد فقط صدای برخورد شنیدیم ولی نفهمیدم به کسی زده باشم ولی از ترس خودمان نتوانستیم بفهمیم که چه شده است خانمم و زن دائی‌ام جیغ و داد می‌کردند و به راه خودمان ادامه دادیم س - پس از بازدید از خودروی پژو پارس که شما مدعی هستید آن شب با ا.ه.الف. تصادف کرده‌اید هیچگونه آثار برخورد و فرورفتگی مشاهده نمی‌گردد حقیقت را بیان نمایید ؟ ج - خودروی ما همین بوده و خودروی دیگری در کار نیست و در آن شلوغی یادم نیست که کجا خورده فکر کنم از سمت گلگیر قسمت شاگرد خودرو باشد (ص 39 ، 410 و 41 ) پلیس راهور شهرستان خمینی‌شهر با ملاحظه خودروی توقیفی پژو پارس نوک مدادی اعلام کرده آثار برخوردی بر روی اتومبیل مذکور مشاهده نگردید با مطالعه پرونده و اظهارات ب.ب. مبنی بر برخورد خودرو با متوفی در صورت صحت اظهارات وی و اثبات برخورد خودرو با عابر علت تصادف بی‌احتیاطی از جانب راننده به علت عدم توجه کافی به جلو می‌باشد (نقص ماده 180 آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی (ص 43 ) آقای ب. ب. در مورخ 1390/05/25 در نزد بازپرس محترم در ارتباط با شکایت اولیاء‌دم اظهار داشته حدود یک سال و نیم است که محل سکونتم م. می‌باشد. شب درگیری چون پدرم و مادرم از کربلا آمده بودند مهمان داشتند از صبح به همراه خانواده‌ام به منزل پدرم رفته بودم پس از شام مهمان‌ها می‌خواستند بروند یک مرتبه سروصدا بلند شد متوجه شکستن شیشه‌های منزل پدرم شدم مهمان‌ها سوار ماشین شدند و رفتند من نیز همسرم و زن دائی‌ام و دائیم را که ترسیده بودند سوار کردم به طرف م. حرکت کردم محل خیلی شلوغ بود و سنگ می‌زدند حتی قصد زدن ما را نیز داشتند که فرار کردیم و چون باند خیابانی که می‌بایست می‌رفتیم شلوغ بود امکان رفتن نبود به باند مخالف رفتم تا از صحنه درگیری فرار کنم که با چراغ روشن به باند مخالف رفتم قصد فرار از صحنه را داشتم که متوجه صدایی شدم ولی آن لحظه نفهمیدم که به کسی برخورد کرده‌ام ولی فردای آن روز به من گفتند که تصادف کرده‌ام س - مشخصات خودرو خود را که آن شب با مقتول برخورد کرده‌ایم را بیان کند ؟ ج - پژو پارس خاکستری متالیک به شماره پلاک می‌باشد که سند آن به نام پدرم می‌باشد ولی ماشین از خودم می‌باشد س - آیا شیشه‌های ماشین شما دودی می‌باشد ؟ ج - بله شیشه‌های ماشین دودی می‌باشد س - آیا آن شب شیشه سمت راننده پآیین بود یا نه ؟ ج - خیر چون سنگ پرتاب می‌کردند آن را بالا داده بودم س - آن شب چند نفر سرنشین ماشین بودند ؟ ج - همسرم و زن دائیم و دائیم سرنشین بودند و کس دیگری نبود س - کدام قسمت خودرو به ا.ه. برخورد کرد ؟ ج - صدا از سمت گلگیر چپ ماشین آمد س - شما آن شب با چراغ خاموش از سمت مخالف حرکت کردید ؟ ج - قبول ندارم چراغ‌ها روشن بود س - شما آن شب به صورت مارپیچ در حال حرکت بودید ؟ ج - از مردم رد می‌کردم که با کسی برخورد نکنم س - اولیاء دم مدعی هستند که شما به صورت عمد با مقتول برخورد کرده‌اید ؟ ج - قبول ندارم من در درگیری نقشی نداشتم من داشتم زن و بچه‌ام را از صحنه می‌بردم س - شما صد متر جلوتر پس از برخورد ایستاده‌اید و بعد به راه خود ادامه داده‌اید؟ خیر توقف نکرده‌ام س - آیا آن شب خودرو دیگری در اختیار شما بوده است ؟ ج - خیر همین ماشین بوده است س - آثار برخوردی روی ماشین نیست چرا ؟ ج - نمی‌دانم س - آیا از اقوام شما کسی هست که خودرویی به رنگ خودرو شما داشته باشد ؟ ج - بلی پسر عمویم ماشین پژو 206 خاکستری دارد و یکی دیگر از پسر عموهایم به نام ب.ش. پژو پارس خاکستری دارد س - آیا آن شب در مهمانی بودند ؟ ج - در محل بودند ولی یادم نیست که در مهمانی بودند یا خیر س - آیا ا.ه.الف. را می‌شناختید ؟ ج - خیر اصلا ندیده بودم و او را نمی‌شناسم س - با توجه به اینکه شما از موضوع مطلع بودید چرا خودتان را معرفی نکردید ؟ ج - فردای آن شب مطلع شدم و چون پدرم کشاورزی داشت و در درگیری دستگیر شده بودند برای اینکه کشت پدرم از بین نرود رفتم و زراعت او را جمع کردم و بعد خودم را معرفی کردم س - آیا اطلاع از فوت ا. داشتید ؟ ج - بلی اول گفتند که در کما می‌باشد و دو روز بعد از فوت او مطلع شدم س - بعد از اطلاع از فوت او چرا خودت معرفی نکردی ؟ ج - در روستا بودم اطلاع دادند که ابلاغ برایت آمد گفتم دو سه روز دیگر وقتی پدرم آمد می‌روم گفتم مهم نیست (ص 46 ، 47 و 48 ) گروهبان ر. ع. به عنوان مطلع و اولین واحد گشتی نیروی انتظامی که در محل حادثه درگیری ج. در خیابان م. حاضر شده در خصوص تصادف مرحوم ا.ه.الف. اظهار داشته مقارن ساعت 24 که یک مورد درگیری در خیابان م. جنب پارک ع. از سوی مرکز پیام اعلام گردید واحد گشت کلانتری 13 در موقعیت حاضر و درب دبیرستان مستقر شد و واحد گشت کلانتری 12 به سراکیپی گ 1 ع. همزمان از سمت خیابان ش. اول م. هماهنگ که مشاهده گردید محل شلوغ می‌باشد و به شدت سنگ و آجر به سمت خانه‌های طایفه ش. ریخته می‌شود به مرکز پیام اعلام گردید با یک یا دو واحد قادر به کنترل درگیری نمی‌باشیم که مرکز پیام تمامی واحدها گشت سطح بخش شهرستان را به موقعیت اعزام که قبل از اینکه واحدهای کمکی به موقعیت اعزام گردند اینجانب ع. که درب منزل ش. بودم مشاهده کردم که یک جوان با قیافه چاق و موهای بلند یک قداره در دست و سوار یک خودرو پژو سواری شده و با حالت عصبانی با سرعت بالا به سمت کسانی که در حال سنگ انداختن بودند حرکت می‌کند که مشاهده گردید یک نفر بدین صورت مجروح و خودرو پس از زیر گرفتن یک فرد جوان موقعیت خود را با سرعت بالا ترک نمود که پس از استعلام از بچه‌های محل هویت فردی که سوار خودرو بوده م. ش. اعلام شده است بنده فقط در این حد اطلاع دارم و این مورد را مشاهده کردم پس از این اتفاق کلیه واحدهای گشت و فرماندهان به ویژه فرمانده شهرستان در موقعیت حاضر و پس از آن تعدادی از افرادی که درگیر بودند دستگیر و انتقال داده شدند س - چانچه راننده خودرو را ببیند می‌شناسید یا خیر ؟ ج - بله اگر او را رویت نمایم برایم قابل شناسایی می‌باشد س - آن افرادی که خودروی پژو پارس به سمت آن‌ها حرکت کرد جزء کدام طایفه بودند ؟ ج - جزء طایفه ه.الف. بودند که به شدت به طایفه ش. سنگ پرتاب می‌کردند س - مشخصات خودروی پژو پارس که تصادف کرده را بیان نمایید ؟ ج - فقط نوع خودرو مورد شناسایی بود خودرو پژو پارس که رنگ آن به علت تاریکی شب قابل شناسایی نبود س - آیا غیر از راننده افراد دیگری در خودرو بودند یا خیر ؟ ج - خیر هیچکس به غیر از راننده که یک قداره در دست داشت سوار خودرو نبود س - آیا شما دیدید که پژو از چه سمتی با ا.ه.الف. برخورد نمود ؟ ج - از سمت شاگرد جلوی خودرو با ا.ه.الف. برخورد نمود (ص 52 ، 53 و 54 ) ب.ش. در اداره آگاهی با گ 1 ع. مراجهه داده شد گ 1 ع. اظهار داشت آن فردی است که پشت فرمان پژو پارس نشسته بود و با ا.ه.الف. برخورد کرد (ص 55 ) در مورخ 1390/05/25 در اجرای دستور مقام قضایی مبنی بر تحقیقات محلی غیرمحسوس از مطلعین و معتمدین مامورین به محل اعزام و نتیجه تحقیقات حاکی از این است که آن شب درگیری بین طایفه ه.الف. و طایفه ب. درگرفته و طایفه ه.الف. با سنگ و چوب به خیابان م. ریخته و درگیری درست کرده‌اند و افرادی که در خیابان م. روبروی پارک ع. جمع شده بودن همگی از طایفه ه.الف. بوده‌اند و حرکت خودروی ب.ب. از داخل افراد طایفه ه.الف. بوده است و شاهدین از عمدی بودن یا غیرعمدی بودن تصادف اظهار بی‌اطلاعی کرده‌اند و آن‌ها همچنین اعلام کرده‌اند که ب. به تنهایی داخل خودرو پژو پارس بوده است (ص 59 ) در مورخ 1390/05/26 بازپرس محترم با توجه به محتویات پرونده و تحقیقات انجام شده و شکایت اولیاء دم و شهادت شهود اتهام قتل عمدی به متهم تفهیم که وی اظهار داشته قتل عمد را قبول ندارم ولی قبول دارم که با خودرو به متوفی زده‌ام زیرا آن شب فقط می‌خواستم که از صحنه فرار کنم که با متوفی برخورد کرده‌ام س - شما را دیده‌اند که یک قمه در دست داشته‌اید و سوار خودرو شده‌اید و با سرعت به سمت طایفه ه.الف. حرکت کرده‌اید ؟ ج - قبول ندارم من کاری به دعوی نداشتم و قمه نداشتم زن و بچه‌ام داخل ماشین بودند س - شما از راه دیگری می‌توانستید بروید ؟ ج - تمام راه‌ها بسته و محل شلوغ بود (ص 65 ) پزشکی قانونی پس از معاینه جسد و کالبدگشایی که در قسمتی از آن آمده... پوست سرباز شد خون‌مردگی وسیع زیر پوست سر همراه شکستگی جمجمه در محل تلاقی استخوان‌های پیشانی با آهیانه‌ای مشهود است طاق جمجمه برداشته شد مغز و مخچه قوام شل داشته و خاکستری رنگ است خونریزی وسیع زیر پرده سخت شامه در ناحیه گیجگاهی چپ و راست و آسیب لوب گیجگاهی چپ مشهود است... در نهایت علت فوت مرحوم ا.ه.الف. شکستگی جمجمه و خونریزی مغزی در اثر اصابت جسم سخت تعیین و اعلام گردیده است (ص 69 و 70 ) صحنه قتل با حضور بازپرس محترم و مامورین انتظامی توسط متهم بازسازی شده است (ص 82 و 83 ) خانم ز.ه.الف. مادر ا.ه.الف. در مورخ 1390/06/16 نزد بازپرس محترم شکایت خود را از ب.ب. در ارتباط با قتل عمد فرزندش با وسیله نقلیه اعلام و خواستار قصاص وی شده است بازپرس محترم در مورخ 1390/06/17 از ب. ب. با توجه به محتویات پرونده خواسته آخرین دفاعش را از اتهام قتل عمدی ا.ه.الف. بیان نماید که وی اظهار داشته برخورد با مقتول را قبول دارم وقتی از بین جمعیت خواستم فرار کنم یک صدایی شنیدم که فردای آن روز از طریق برادرانم متوجه شدم که با مقتول برخورد کرده‌ام ولی عمدی نبوده است من دشمنی با او نداشتم و او را نمی‌شناختم چون در درگیری سنگ پرتاب می‌کردند و شیشه‌های منزل پدرم شکسته شد زن و بچه‌ام ترسیده بودند آن‌ها را سوار ماشین کردم که به منزل خودم به م. ببرم س - شما می‌توانستید دور بزنید و محل را ترک کنید ؟ چون سروصدا بود متوجه نشدم و از لاین مخالف که با مقتول برخورد کردم رفتم س - شما زمانی که سوار ماشین شدید کسی داخل ماشین نبوده و قمه‌ای به دست داشتید ؟ ج - قبول ندارم قمه نداشتم و زن دائیم و همسرم و دائیم داخل ماشین نشسته بودند س - چرا خودت را معرفی نکردی ؟ ج - چون برای کار کشاورزی به روستا رفته بودم خواستم کار کشاورزی تمام شود بعد خودم را معرفی کنم (ص 90 ) بازپرس محترم پس از اتمام تحقیقاتش مجرمیت آقای ب. ب. فرزند چ. را در قتل عمدی مرحوم ا.ه.الف. با وسیله نقلیه به شرح مندرج در قرار صادره احراز و پرونده با صدور کیفرخواست معاون محترم دادستان اصفهان جهت رسیدگی به محاکم کیفری استان اصفهان ارسال گردیده است (ص 91 و 92 و 94 و 95 ) و به شعبه هفدهم ارجاع شده است دادگاه مرجوع الیه در مورخ 1390/12/08 با حضور نماینده دادستان، شاکیه خانم ز. ه.الف. (تنها ولی دم متوفی) و وکیل مدافعش آقای ه.ر. و متهم ب. ب. و وکیل مدافعش آقای م.م. تشکیل جلسه داده و پس از قرائت کیفرخواست توسط نماینده دادستان دادگاه از شاکیه خواسته شکایت خود را بیان نماید که وی ضمن طرح شکایتش از ب. ب. خواستار قصاص وی شده و وکیل مدافعش نیز لایحه مشروحی در ارتباط قتل عمدی متهم تقدیم دادگاه نموده است سپس اتهام قتل عمدی ا.ه.الف. به کیفیت مذکور در کیفرخواست به متهم ب. ب. تفهیم گردیده و از وی درخواست شده دفاعیاتش را بیان نماید که متهم اظهار داشته قبول ندارم دلیلی برای قتل نداشتم آن شب برای آشتی به آن محل رفته بودیم چون با پدرم قهر بودم و به اصرار خواهرم رفته بودم ناگهان دیدم که شیشه‌های پاسیو آمد پآیین که زن و بچه‌ام ترسیدند و گفتند ما را از اینجا بیرون ببر سوار شدیم و از لاین موافق می‌خواستم برویم دیدم خیلی شلوغ است که راه بسته بود و از لاین مخالف رفتم و چند ماشین دیگر هم با من می‌آمدند چراغ ماشین روشن بود مگر می‌شود چراغ خاموش با آن سرعت برود من به کسی نزدم که بخواهد قتل باشد یا عمد باشد س - چرا مارپیچ حرکت کردید ؟ ج - خیر صاف رفتم چند تا ماشین هم دنبال من می‌آمدند این‌ها را قبول ندارم خودشان نوشته بودند و من امضا کردم می‌گفتم بدهید بخوانم تا امضا کنم به من ندادند س - اظهارات شما در صفحه 65 قرائت می‌شود چه گویید ؟ ج - قبول ندارم منظورم را یک جور دیگر برداشت کرده‌اند من گفته‌ام اصلا قتلی انجام نداده‌ام که عمد باشد یا غیر عمد س - اظهارات شهود را قبول دارید ؟ ج - خیر قبول ندارم دارند تهمت می‌زنند و دروغ می‌گویند من تا به حال صدایم را برای کسی بلند نکرده‌ام و تو نگفته‌ام س - چرا اظهارات حاضرین در صحنه و شاهدان را قبول ندارید ؟ ج - تهمت زده‌اند و دروغ گفته‌اند علت آن را دیگر نمی‌دانم س - آیا شما با طایفه مقابل اختلاف داشته‌اید ؟ ج - من رابطه‌ای با آن‌ها نداشتم که اختلافی داشته باشم س - چرا شیشه‌های خانه‌ی شما را شکسته‌اند ؟ ج - منزل ما نزدیکی پارک است و هر وقت دعوی می‌شود آن دسته‌ای که فرار می‌کنند غیر از کوچه ما راهی ندارند و آن طرف با سنگ دنبال آن‌ها می‌گذارند و سنگ‌ها به شیشه‌ها می‌خورد تمام شیشه‌های همسایه‌ها را هم می‌شکنند س - آیا آن افراد مقابل در منزل شما دعوت شده بودند ؟ ج - خیر دعوت نشده بودند س - آیا شما به سمت موافق در حرکت بودید ؟ ج - خیر دو تا ماشین جلوی من بودند س - پس چرا آن دو ماشین جلویی به کسی نزدند و شما زدید ؟ ج - من به کسی نزدم س - آیا ماشین مال خودت است ؟ ج - بله مال خودم هست ولی گواهی‌نامه ندارم س - زمانی که در خیابان مخالف حرکت می‌کردید چه مقدار جمعیت در آنجا بود ؟ ج - حدود پانزده بیست نفری بودند من دستم را گذاشتم روی بوق یک سره که اگر حواسشان نباشد من به آن‌ها نزنم س - آیا در ماشین تنها بودید ؟ ج - خیر همسرم و زن دائیم بودند س - آیا در هنگام سوار شدن سلاحی در دست داشتید ؟ ج - خیر چیزی در دست نداشتم س - آیا آن محل را می‌شناختید و با راه‌های آن آشنایی داشتید ؟ ج - بله محله‌ی‌مان بوده همه جا را بلد بودم س - چگونه حرکت می‌کردید و سرعت شما چگونه بود ؟ ج - سرعت معمولی داشتم و زیاد نبود چراغ روشن داشتم حرکت می‌کردم س - آیا متوجه برخورد چیزی با ماشین نشدید ؟ ج - من متوجه نشدم س - چرا بعد از 17 روز خود را معرفی کردی ؟ ج - وقتی برای من دعوت آمد خودم را معرفی کردم س - آیا متوجه شدید چه کسی به مقتول زد ؟ ج - آن را خدا می‌داند س - آیا صدایی از برخورد چیزی با ماشین شنیدید ؟ ج - از سمت ماشین خودم از جلو چیزی شنیدم آنقدر سنگ می‌زدند و جیغ و سروصدا بود من متوجه نشدم چراغم روشن بود تمام خیابان پر از سنگ و آجر بود س - پس چرا از لاینی که پر از آجر و سنگ و صدا و جیغ می‌آمد حرکت کردید و از لاین خلوت‌تر حرکت نکردید ؟ ج - خانم در ماشین جیغ می‌زد من مسیرم آن طرف بود آقای م. م. در در دفاع از موکلش ضمن تقدیم لایحه‌ای اظهار داشته عکس‌هایی از محل و موقعیت مکانی وقوع جرم تهیه کرده‌ام که تقاضا دارم هیات حاکمه ملاحظه نمایند با توجه به سوالاتی که از متهم مطرح شد موضوع روشن‌تر شود شاهدان از بستگان مقتول هستند گروهبان ع. چه وظیفه‌ای داشته است که توقف نماید شخصی را با قداره می‌بیند عصبانی است بر خودرو سوار می‌شود و به سمت عده‌ای حرکت می‌کند آیا وظیفه مامور نیست که نسبت به دستگیری چنین کسی اقدام نماید اما واقعیت چیز دیگری است بدوا علیه برادر دیگر متهم حاضر شکایت دایر به قتل مطرح می‌شود به نام م. و شخص نامبرده پانزده روز بازداشت بوده و خودرو وی توقیف می‌گردد بعدا همان مامور به جای م.، ب. را معرفی می‌کند شکایت اولیه علیه م. بدین صورت است که گفته شده... بعد از خاتمه درگیری و در حین بازگشت م. او را به قتل رسانده است سپس ب. با شرح و جریان دیگری در مظان اتهام واقع می‌گردد یک کروکی در پرونده هست که حرکت اولیه و حرکت ثانویه ترسیم شده است مگر امکان دارد شخصی با خودرویی مسیری را طی کند وقتی با مانع برخورد می‌کند برگردد و از لاین دیگر عبور کند آن وقت مگر یک گروه در خیابان ساکت و صامت می‌ایستند متهم آنان را نشانه گرفته و به آنان بزند گزارش کارشناس تصادفات است که خواندنی می‌باشد سپس لایحه وکیل مدافع قرائت شده است (لایحه و مستندات در صفحات 150 الی 170 ) دادگاه خطاب به متهم آیا شما که می‌گویید همسرت در اتومبیل بوده است و با توجه به اینکه سنگ و آجر به سمت شما پرتاب می‌شده است و شما را واداشته به سمت دیگری بروید چرا به سمت دیگری نرفتید که اوضاع آرام شود و سپس به سمت محل موردنظر خود حرکت کنید ؟ ج - دعوی به من کاری نداشت آن سمت که من می‌رفتم درگیری نبود فقط پر از سنگ و آجر شده بود من از لاینی که خلوت بود رفتم نماینده محترم دادستان با توجه به اظهارات متهم و وکیل مدافعش که عنوان کرده‌اند درگیری مکرر بین طایفه ه.الف. و ش. در آن محل که خود متهم یکی از طوایف درگیری بوده و سال‌ها در محل ساکن بوده و ادعای متهم در مورد بی‌اطلاعی از درگیری حاکی از عدم صداقت وی می‌باشد و این اظهارات خدشه‌ای بر اظهارات شهود و گروهبان ع. وارد نمی‌نماید وکیل مدافع متهم اظهار داشته چرا گروهبان ع. مانع حادثه نشده و متهم را دستگیر ننموده است در قسمت دیگری بیان می‌کند در آن شلوغی امکان شناسایی متصور نبوده است و به نظر می‌رسد که نحوه عمل غیرعادی متهم و حرکت مارپیچ در آن مسیر موجب جلب توجه سایرین از جمله فرد مذکور شده است که هیچگونه رابطه خویشی یا خصومتی با طرفین نداشته است عدم وجود آثار تصادف روی اتومبیل در تصرف متهم نمی‌توان موجب این استدلال گردد که چون آثاری نیست یعنی ضربه‌ای به فردی وارد نکرده است زیرا در مواردی که هر شیئی با یک وسیله سخت و ثابت برخورد نماید آثاری در وسیله متحرک ایجاد می‌شود در این پرونده به نظر می‌رسد با توجه به سرعت زیاد اتومبیل متهم و برخورد با مقتول بلافاصله مقتول پرتاب و با سر به زمین برخورد نموده و چون مقاومت در مقابل اتومبیل توسط مقتول صورت نگرفته آثاری روی ماشین ایجاد نشده است و لکن ضربه شدید ناشی از تصادف اتومبیل با مقتول موجب بروز صدمات شدید بر سر مقتول شده است متهم اظهارات خود را در مرجع انتظامی و نزد بازپرس و هنگام بازسازی صحنه جرم همگی را منکر و مدعی عدم صحت این اظهارات می‌باشد دلیلی بر عدم صحت این ادعا ارائه ننموده است خصوصا با عنایت به اظهاراتی که در ابتدای اظهارات خود بیان کرده متهم صداقت را رعایت نکرده است تنها راه رسیدن به م. مسیر طی شده توسط متهم نبوده است چنانچه متهم سوء نیت و قصدی نداشت با توجه به آشنایی به محل می‌توانست از راه دیگری خود را به محل موردنظر می‌رساند تمامی موارد یاد شده و دلایل کیفرخواست خصوصا شلوغی محل و درگیری بین دو طایفه و اینکه متهم باید حداقل احتمال می‌داد که حرکت با این وسیله با سرعت زیاد به صورت مارپیچ احتمال برخورد با فردی را دارد و این برخورد با این سرعت قطعا کشنده می‌باشد فلذا قصد متهم در ایراد صدمه مشخص و محرز می‌باشد و اقدامش نوعا کشنده بوده و مطابق کیفرخواست تقاضای صدور حکم شایسته را از دادگاه نموده است (ص 138 الی 146 ) جلسه بعدی دادگاه در مورخ 1391/05/13 با حضور متهم و وکیل مدافعش و شاکیه و وکیل مدافعش و نماینده محترم دادستان جهت استماع اظهارات شهود و مطلعین تشکیل که تمامی آن‌ها به برخورد اتومبیل آقای ب.ب. به مرحوم ا.ه.الف. به کیفیت مندرج در صورت‌جلسات دادگاه به شرح صفحات 195 الی 216 شهادت داده‌اند و وکیل متهم نیز سوالات خود را مطرح و شهود را از نزدیکان متوفی معرفی کرده است و دادگاه و نماینده محترم دادستان نیز سوالات و توضیحات خود را بیان کرده‌ای و وکیل متهم در ارتباط با این جلسه دادگاه نیز لایحه‌ای در 7 صفحه تقدیم دادگاه نموده است (ص 218 الی 224 ) پدر متهم نیز با تهیه استشهادیه‌ای اتهام منتسبه به فرزندش را مطابق با واقع ندانسته و مشخص نیست به چه علت قتل را به وی منتسب نموده‌اند و این در صورتی است که متوفی بر اثر پرتاب سنگ از ناحیه سر مجروح و منجر به فوتش شده است. پس از اتمام جلسه دادرسی دادگاه در مورخ 1391/05/03 با توجه به محتویات پرونده و تحقیقات انجام شده و توجها به حضور متهم در محل نزاع و درگیری و انکار متهم بر ارتکاب قتل عمدی و نظر به اظهارات افراد حاضر در صحنه درگیری موضوع عمد بودن قتل را از باب لوث تشخیص داده و در اجرای مواد 231 و 240 قانون مجازات اسلامی قرار اجرای مراسم قسامه را صادر و مقرر داشته اولیاء دم پنجاه نفر از بستگان نسبی خود را جهت اجرای مراسم قسامه حاضر نمایند (ص 226 ) حسب گواهی حصر وراثت صادره از شورای حل اختلاف شعبه چهارم فریدون‌شهر تنها ورثه مرحوم ا.ه.الف. در حین فوت مادر وی خانم ز.ه.الف. می‌باشد (ص 238 ) دادگاه در مورخ 1391/09/26 جهت اجرای مراسم قسامه با حضور ولی‌دم ا.ه.الف. و وکیل مدافعش آقای ه.ر. و متهم ب.ب. و وکیل مدافعش م.م. و نماینده محترم دادستان تشکیل جلسه داده است نماینده دادستان از دادگاه خواستار مجازات متهم مطابق کیفرخواست شده است و ولی‌دم هم بر شکایت خود باقی و اظهار داشته پنجاه نفر آورده‌ام تا مراسم قسامه اجرا شود پس از اجرای مراسم قسامه وکیل مدافع ولی‌دم متوفی تقاضای صدور حکم قصاص متهم را نموده است وکیل متهم در دفاع از موکلش عنوان کرده دادگاه به منظور اجرای قسامه تشکیل گردیده علم و جزم قسم خورندگان صراحت قانونی دارد حاضرین در جلسه بیش از 37 نفر رابطه خود را با ولی‌دم عموزاده قید کرده‌اند که نیاز به تحقیق اینجانب خواهد داشت البته تشخیص با هیات دادگاه می‌باشد و اینکه قسم خوردگان که جمعا قاتل را در جلسه دادگاه نمی‌شناختند و یا اسم او را به م. و ف. می‌شناختند و بنا بر تصریح قانون قسم خورندگان باید نوع قتل اعم از شبه عمد، غیرعمد و عمد را تبیین کنند و یا اینکه معاونت و شرکت در موضوع را برای دادگاه اثبات نماید هیچ یک مطرح ننموده‌اند در قانون و شرع حتی ظن را هم موجب احراز واقعه نمی‌داند ظن یک حالت نفسانی است که درجه آن از قطع کمتر و از شک بالاتر است در جلسه حاضر که قسم خورندگان حتی در بحث عمدی می‌گوید چون از سمت چپ عبور می‌کرده می‌گوید قتل عمد است و یا از پسر عمویش شنیده است چگونه جزم حاصل شده است علیهذا با توجه به کوتاهی زمان محدودیت‌ هیات محترم دادرسان در بحث احراز جزم قسم خورندگان و علم آنان به عمد بودن قتل چگونه خواهد بود علیهذا برای قسم خورندگان که بدین‌گونه می‌گویند 400 نفر بیرون و دو هزار نفر در راه می‌باشند نشان‌دهنده عدم توجه قسم خورندگان به روز رستاخیز است از این نظر عرضه داشتم که ما عملوا و جدوا به هذا عرضی ندارم با توجه به لوایحی که در اثبات عدم توجه اتهام به متهم در واقعه و دلایل معروضه طی لایحه تقدیمی قبلا در جلسات به اثبات رسانده‌ام تقاضای صدور حکم برائت موکل را دارم و متعاقبا در مورد جلسه حاضر نیز لایحه‌ای تقدیم خواهم کرد وکیل ولی دم اظهار داشته با توجه به اینکه وکیل متهم در خصوص عدم توجه اتهام مطلبی را ذکر کردند به عرض می‌رساند این قضیه در جلسات گذشته مورد رسیدگی دادگاه محترم واقع و قضیه از باب لوث تشخیص داده شده است و در باب علم و جزم قسم خورندگان اولا کلیه آن‌ها بدون هیچگونه شک و تردید، علم و یقین خود را از ارتکاب قتل عمدی توسط متهم بیان کرده‌اند و در مورد ایراد قضیه عموزاده به استحضار می‌رساند در لفظ عامیانه به خصوص... محترم عموزاده اعم است از پسر عموی خود شخص و پسر عموی پدر و پسر عموی مادر و نوه‌های عمو بنابراین قسم خورندگان تعدادی عموزادگان مادر مقتول با وصف مزبور بوده‌اند و نماینده محترم دادستان نیز اجرای مراسم قسامه را بدون ایراد و ابهام دانسته است و در خصوص عدم جزمیت و عدم علم قسم‌خورندگان هر چند که این امور یک امر درونی می‌باشد ولی به هر حال از ظواهر و نحوه اجرای مراسم قسامه توسط قسم‌خورندگان چنین به نظر می‌رسد که آنان از روی علم و جزم نسبت به این کار مبادرت نموده‌اند و در ادامه وکیل متهم اظهار داشته ماده 251 قانون مجازات اسلامی، علم و جزم را در قسم‌خورنده شرط دانسته و احراز آن را به قضات محترم واگذار نموده است وظیفه‌ی والای قضات در مانحن فیه از هر نظر اقتضا دارد که محتوا و کیفیت ادای قسم‌ها را از ناحیه قسم‌خورندگان از نظر شرع مقدس مورد لحاظ قرار دهند همچنان احتیاط در دماء اگرچه اجرای قسامه شده است یک وظیفه شرعی مهمی است که استدعا دارد با عنایت به وجود وصف ایلی آن را مدنظر قرار دهند سپس دادگاه از متهم ب.ب. درخواست آخرین دفاعیاتش را از اتهام قتل عمدی مرحوم ا.ه.الف. اعلام نمایند که وی اظهار داشته قبول ندارم و قسم‌خورندگان به صورت فامیلی قسم خورده‌اند و از روی شنیده‌ها حاضر به قسم شده‌اند دادگاه پس از اتمام دادرسی و اعلام ختم آن به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نموده است: در این پرونده حسب کیفرخواست صادره از دادسرای عمومی و انقلاب خمینی‌شهر آقای ب. ش. فرزند چ. 28 ساله، اهل فریدن، ساکن اصفهان مسلمان، دارای عیال و اولاد با وکالت آقای م. م. متهم است به ارتکاب قتل عمدی مرحوم ا.ه.الف. بدین توضیح که متعاقب یک مورد درگیری و نزاع فیمابین دو طایفه ه.الف. و ب. در خمینی‌شهر در حالی که در درگیری به سمت یکدیگر سنگ پرتاب می‌کرده‌اند متهم فوق‌الذکر سوار یک دستگاه خودروی سوار پژو می‌شود در حالی که یک عدد قمه در دست داشته و شخص دیگری هم سرنشین خودرو نبوده و فاصله با نزاع‌کنندگان طرف مقابل هم حدود صد متر بوده در سمت لاین مخالف، سرعت بالا حرکت می‌نماید و به قصد اینکه چند نفر از طایفه مقابل را زیر بگیرد به سوی آنان هجوم می‌برد و نهایتا با اتومبیل به مقتول فوق‌الذکر زده و به صورت چراغ خاموش از محل متواری می‌شود اینک با توجه به شکایت ولی‌دم مقتول خانم ز.ه.الف. و وکیلش آقای ه.ر. و تقاضای قصاص از سوی آنان، شرح معاینه جسد توسط پزشکی قانونی، که علت فوت را شکستگی جمجمه و خونریزی مغزی در اثر اصابت جسم سخت اعلام نموده‌اند، اظهارات شهود، صورت‌مجلس بازسازی صحنه توسط بازپرس محترم، اظهارات متهم مبنی بر اینکه قبول دارم با خودرو به مقتول زده‌ام ولی قتل عمد را قبول ندارم و با عنایت به اینکه اصل زدن اتومبیل از سوی متهم به مقتول محرز لکن عمدی بودن آن محرز نبود و از طرق فوق‌الذکر لوث برای دادگاه ایجاد گردید با انجام مراسم قسامه ولی‌دم و چهل و سه نفر از بستگان ذکور نسبی وی در مقابل قرآن کریم به الفاظ جلاله باالله، تاالله و والله سوگند یاد نمودند که آقای ب.ش. به تنهایی مرتکب قتل عمدی مرحوم ا.ه.الف. شده است اتهام انتسابی از راه قسامه محرز و ثابت می‌باشد لذا دادگاه به استناد مواد 205 ، 206 (بند ب)، 207 ، 201 ، 227 ، 228 ، 231 (بند 3 )، 239 ، 248 ، 250 ، 257 ، 261 و 265 قانون مجازات اسلامی حکم به قصاص نفس متهم صادر و اعلام می‌نماید ولی‌دم می‌تواند پس از قطعیت یافتن دادنامه و استیذان از ریاست محترم قوه قضائیه وفق مقررات و تشریفات قانونی نسبت به اجرای حکم قصاص اقدام نماید. پس از ابلاغ رای آقای م. م. به وکالت از متهم ب.ب. با تقدیم لایحه مشروحی به دیوان عالی کشور از آن تجدیدنظرخواهی که پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است خانم ش.ا. نیز بعد از ارجاع پرونده به شعبه با تقدیم لایحه‌ای از رای صادره تجدیدنظرخواهی که مفاد لوایح به هنگام شور قرائت خواهند شد و خلاصه آنها حکایت از این دارد که - شکایت شاکیه به عنوان دلیل محسوب نمی‌گردد 2 - پزشکی قانونی علت فوت را شکستگی جمجمه و خونریزی مغزی در اثر اصابت جسم سخت اعلام نموده و این امر می‌تواند با توجه به شدت درگیری طرفین ناشی از پرتاب آجر یا سنگ باشد 3 - هیچگونه آثار برخورد ناشی از تصادف با معاینه اتومبیل از جانب کارشناس راهنمایی و رانندگی در اتومبیل مشاهده نگردیده است 4 - شاکیه در اعلام اسم مظنون حادثه نیز دچار تردید بوده زیرا که اول م.ش. را به عنوان متهم معرفی کرده است 5 - مامور ع. چگونه متهم را با وسیله قتاله مشاهده ولیکن هیچ عملی جهت دستگیری وی انجام نداده است. 6 - از شهود متهم که در اتومبیلش بوده‌اند و بارها بر حضور آنها در اتومبیل تاکید کرده است هیچگونه تحقیقی صورت نگرفته است 7 - موضوع به کیفیت مذکور در پرونده از مصادیق لوث نبوده است 8 - ضوابط مربوط به قسامه به قسم‌خورندگان تفهیم نگردیده و آن‌ها به لحاظ تعصبات قومی و قبیله‌ای بدون جزمیت قسم خورده‌اند 9 - گذشته از انکار بزه از سوی موکل به فرض ثبوت اتهام منتسبه می‌تواند موضوع از مصادیق قتل غیرعمد باشد و... که به موجب دادنامه‌ی شماره‌های 909400670 - 1392/11/30 به شرح آتی مبادرت به صدور رای گردیده است: با توجه به محتویات پرونده و جهات و کیفیات منعکس در آن که به خلاصه‌ای از آن در گردشکار تنظیمی اشاره شده است گذشته از انکار بزه از سوی متهم ب.ب. در جلسات دادرسی و اینکه آیا ضوابط و مقررات مربوط به اجرای قسامه رعایت گردیده یا خیر ؟ نظر به اینکه درگیری بین دو طایفه قاتل و مقتول با شدت زیادی جریان داشته و شهود و مامورین حاضر در صحنه نیز بر این امر تاکید و حتی جهت مهار آن مامورین زیادی با تمام قوا وارد منطقه درگیری شده‌اند و متهم جهت فرار از صحنه درگیری و رفتن به محل سکونتش در م. و به لحاظ جلوگیری از وارد شدن آسیب به خود و دیگر سرنشینان اتومبیلی که رانندگی آن را برعهده داشته به کیفیت مذکور در پرونده ناچار به رانندگی در خلاف جهت به لحاظ ترس ناشی از شرایط حاکم بوده و در این وضعیت و شرایط، احتمال برخورد اتومبیلش با افراد از جمله شخص متوفی وجود داشته ولی در این برخورد هیچگونه عمدی با عنایت به عدم شناخت نسبت به یکدیگر و نیز عدم وجود خصومت بین آن‌ها، احراز نمی‌گردد، لذا با تطبیق اقدام مجرمانه متهم با تبصره‌ی 3 ماده 295 و ماده 616 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 و اصلاحات و الحاقات بعدی دادنامه تجدیدنظرخواسته مستندا به بند 4 از شق ب ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری جهت رسیدگی مجدد در دادگاه هم‌عرض نقض می‌گردد. پس از اعاده پرونده از دیوان عالی کشور این بار پرونده جهت رسیدگی به شعبه --- دادگاه کیفری استان اصفهان ارجاع گردیده است. دادگاه مرجوع‌الیه در مورخ 1393/03/27 با حضور نماینده دادستان، خانم ز.ه.الف. ولی‌دم مرحوم ا.ه.الف. و وکیل مدافعش آقای ه.ر. و متهم ب.ب. و وکلای مدافعش آقای م.م. و خانم ش.ش. تشکیل جلسه داده و پس از استماع اظهارات نماینده محترم دادستان که تاکید بر عمدی بودن قتل نموده و نیز اخذ شکایت خانم ز.ه.الف. که ضمن عمدی دانستن قتل فرزندش خواستار قصاص متهم شده و وکیل مدافع وی هم با استدلالاتی که به عمل آورده بر عمدی بودن قتل بنا به جهات مرقوم در لایحه و دفاعیاتش در جلسه دادگاه تاکید کرده و متهم و وکلای مدافعش نیز در مقام دفاع از اتهام قتل عمدی مرحوم ا.ه.الف. با استدلالاتی که به شرح مرقوم در صورت‌جلسه دادگاه و لوایح تقدیمی به عمل آورده‌اند منکر اتهام منتسبه گردیده‌اند و متهم در مقام آخرین دفاع از بزه انتسابی اظهار داشته سه سال است بی‌گناه در زندان هستم و رابطه‌ای با این قضیه نداشته‌ام پس از اعلام ختم رسیدگی دو نفر از اعضای محترم دادگاه نظر به عمدی بودن قتل و دو نفر به غیرعمدی بودن آن و یکی از آن‌ها در ارتباط با اثبات عمدی بودن قتل موضوع را لوث تشخیص و خواستار انجام قسامه شده است به دنبال اختلاف حادث شده بین اعضای محترم دادگاه و عدم کسب اکثریت، قاضی دیگری از سوی معاون قضایی دادگستری اصفهان قضایی که ایشان با اکثریتی که عقیده به عمد بودن قتل داشته‌اند هم عقیده و اکثریت سه نفر از اعضای محترم دادگاه به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نموده‌اند: نظر به اینکه در پرونده مذکور آقای ب.ب. با وکالت آقای مظاهری حسب شکایت خانم ز.ه.الف. ولی‌دم با وکالت آقای ر. به اتهام قتل عمدی مرحوم ا.ه.الف. فرزند م. طی دادنامه شماره --- - 1391/09/30 صادره از شعبه --- دادگاه کیفری استان اصفهان محکوم به قصاص نفس از طریق اجرای قسامه گردیده که دادنامه مذکور پس از تجدیدنظرخواهی محکوم‌علیه به موجب دادنامه شماره --- - 1392/11/30 شعبه نهم دیوان عالی کشور به دلیل عدم تشخیص عمدی بودن فعل ارتکابی متهم و عدم احراز وجود خصومت بین آن‌ها جهت رسیدگی مجدد به این شعبه ( 16 کیفری استان) ارجاع که این دادگاه با تعیین وقت و تشکیل جلسه رسیدگی و استماع اظهارات طرفین و وکلای محترمشان با توجه به شکایت و تقاضای قصاص شاکیه و وکیل محترم وی و تشریح جسد که علت فوت مقتول با شکستگی جمجمه و خونریزی مغزی در اثر اصابت جسم سخت اعلام شده و اظهارات شهود که دلالت بر رویت و شناسایی متهم در زمان وقوع قتل دارد و مفاد کیفرخواست دادسرا و دفاعیات متهم و وکلای محترم وی (آقای م. و خانم ش. و اینکه متهم در دفاعیات خود اقرار به شنیدن صدای برخورد به خودرو در زمان حرکت با خودرو به سمت مقتول با سرعت بالا و چراغ خاموش نموده و اعلام داشته که تصادف و فرار از صحنه را قبول دارم صرف‌نظر از اینکه متهم قصد نتیجه داشته یا نداشته با توجه به اینکه فعل ارتکابی متهم نوعا کشنده تلقی می‌شود و با بند ب ماده 290 قانون مجازات اسلامی اخیرالتصویب مطابقت دارد مشارالیه را مجرم شناخته و بزه انتسابی را وارد تشخیص و متهم را به استناد مواد 290 بند ب و 301 و 351 و 359 و 381 و 417 و 419 قانون مارالذکر محکوم به قصاص نفس می‌نماید ولی‌دم می‌تواند پس از قطعیت یافتن دادنامه و استیذان از ریاست محترم قوه قضائیه وفق مقررات و تشریفات قانونی نسبت به اجرای حکم قصاص اقدام نماید اقلیت دو نفر از اعضای محترم دادگاه با توجه به فقدان ادله اثباتی بر عمدی بودن ایراد صدمه در اثر رانندگی منجر به قتل از ناحیه متهم موصوف و حاکمیت اصل برائت و اقتضای قاعده درء در نزد شک مورد را از مصادیق بی‌احتیاطی در رانندگی منجر به قتل توام با فرار از صحنه جرم و فقدان گواهی نامه که می‌تواند در تشدید مجازات در جنبه عمومی جرم موثر باشد نظر به قتل عمد نداشته و نظر بر مجازات متهم در جنبه عمومی جرم موثر باشد نظر به قتل عمد نداشته و نظر بر مجازات متهم در جنبه عمومی و پرداخت دیه مرد مسلمان به اولیاءدم اظهار نظر نموده‌اند. پس از ابلاغ رای خانم ش.ش. و آقای م.م. وکلای آقای ب.ب. با تقدیم لوایحی به دیوان عالی کشور از آن تجدیدنظرخواهی که با توجه به سابقه امر پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است مفاد لوایح تقدیمی به هنگام شور قرائت خواهد شد و خلاصه آن‌ها حکایت از این دارد که: 1 - شکات در تعیین متهم مردد بوده‌اند اول شکایت خود را از م. برادر موکل مطرح و پس از فوت متوفی، ب. به عنوان ضارب معرفی شده است 2 - اظهارات گواهان در تعیین رنگ اتومبیل برخورد کرده با متوفی مطابقت ندارد و آن‌ها چگونه توانسته‌اند در بین هیاهو و وجود شیشه‌های دودی اتومبیل‌ها و همچنین تاریکی مطلق شب راننده را شناسائی کنند 3 - مامور شاهد واقعه (آقای ع.) در بیان جزئیات چنین اظهار نموده که مرد جوان تنهایی به نام م.ب. سوار بر اتومبیلی شده که به علت تاریکی شب، رنگ آن قابل تشخیص نبوده و از قسمت جلوی خودرو سمت شاگرد با مرحوم برخورد نموده در صورتی که شاهد دیگری با هویت ی.ه.الف. خلاف اظهارات مامور بیان جزئیات می‌نماید با این مضمون که ا.ه.الف. از قسمت جلو سمت راننده با ماشین برخورد کرده است همچنین مامور یاد شده پس از مواجهه حضوری برخلاف اظهارات قبلی، آقای ب.ب. را به عنوان راننده معرفی می‌نماید و با توجه به اظهارات مامور انتظامی این سوال مطرح می‌شود که چرا یک مامور حسب وظیفه خود هیچ اقدامی در راستای جلب یک فرد مسلح به قداره (علی القول خویش) انجام نداده و همچنین فردی که رنگ یک خودرو را به علت تاریکی نمی‌تواند تشخیص دهد چگونه می‌تواند هویت و مشخصات یک فرد را به خاطر بسپارد آن هم در ازدحام جمعیت 4 - کارشناس بازدیدکننده اتومبیل موکل در نظریه خود به عدم هرگونه آثار برخوردی بر روی اتومبیل مورد کارشناسی اشاره نموده بنابراین اگر اتومبیل موکل با شخصی برخورد کرده باشد آن هم برخوردی که منتهی به فوت شخص گردد می‌بایست حداقل آثاری بر روی آن به جای مانده باشد 5 - در نظریه پزشکی قانونی علت مرگ شکستگی جمجمه و خونریزی مغزی تعیین شده و حال اینکه اگر متوفی با اتومبیل موکل برخورد کرده باشد باید علاوه بر شکستگی جمجمه آثار دیگری از جرح و کبودی و شکستگی و خراشیدگی در اعضای دیگر موجود باشد که عدم وجود این آثار، مشخص کننده این موضوع است که متوفی ممکن است بر اثر اشیاء پرتابی و برخورد آن با جمجمه دچار خونریزی مغزی و در نهایت مرگ شده باشد 6 - علی فرض اینکه فوت را ناشی از برخورد اتومبیل موکل بدانیم موضوع با هیچ یک از شقوق ماده 290 قانون مجازات اسلامی انطباق ندارد و از نکات قابل توجه و مهم موضوع تبصره یک ماده 290 قانون مجازات اسلامی می‌باشد که بدان توجهی نشده است و صدور حکم قصاص را با توجه به مراتب مرقوم منطبق با موازین قانونی ندانسته‌اند و خواستار صدور حکم برائت موکل خود شده‌اند. شعبه نهم با صدور دادنامه --- - 1393/12/12 به شرح زیر مبادرت به نقض رای فرجام‌خواسته نموده است: بر دادنامه --- - 1393/04/14 صادره از شعبه محترم --- دادگاه کیفری استان اصفهان اشکالاتی به شرح زیر وارد است: 1 - در حالی که شعبه محترم --- دادگاه کیفری استان اصفهان به اتکای قسامه، حکم قصاص صادر نموده و منجر به نقض گردیده، شعبه محترم --- ، طریق اثبات قتل عمدی را تصریح نکرده است تا زمینه ارزیابی آن فراهم شود. 2 - هیات محترم دادگاه اکثریت عمل متهم را نوعا کشنده و منطبق با بند ب ماده 290 قانون مجازات اسلامی دانسته لکن مشخص نیست که قصد مرتکب برای انجام فعل نوعا کشنده ((زیر گرفتن مقتول با اتومبیل)) را چگونه و از کدام طریق قانونی احراز نموده‌اند. لذا دادنامه تجدیدنظرخواسته مستند به بند 2 شق ب ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری) نقض و پرونده به دادگاه محترم صادرکننده رای ارجاع می‌گردد تا چنانچه انجام تحقیقاتی برای رفع ابهامات فوق الذکر ضروری باشد اقدام مقتضی به عمل آورده و پس از رفع ابهام مبادرت به صدور رای مجدد نماید. شعبه --- دادگاه کیفری استان اصفهان در تاریخ 1394/02/30 تشکیل جلسه داده و پس از تحقیق از طرفین پرونده و استماع مدافعات وکلای آنان ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه --- - 1394/03/06 به شرحی که خواهد آمد با اکثریت آراء (( 3 نفر از 5 نفر)) متهم ب.ب. را از اتهام قتل عمد تبرئه نموده لکن به اتهام ارتکاب قتل غیرعمد به واسطه بی‌احتیاطی در امر رانندگی به پرداخت یک دیه کامل و تحمل سه سال حبس و پنج سال ممنوعیت از رانندگی با وسایل موتوری محکوم کرده است. اقلیت محترم ( 2 نفر) به لحاظ ضرورت تحقیق از سرنشینان اتومبیل متهم، عقیده به احضار و استماع اظهارات آنان و مطالبه و ملاحظه فیلم بازسازی صحنه داشته‌اند. خلاصه رای اکثریت از این قرار است: دادگاه با استماع اظهارات طرفین و وکلای آن‌ها و انکار عمدی بودن عمل از ناحیه متهم و عدم کفایت دلایل بر عمدی بودن آن و عدم انطباق اظهارات شهود با اوضاع و احوال حاکم بر حادثه و تناقضات آن و حاکمیت اصل برائت و اقتضاء قاعده درا، ارتکاب قتل عمد را از ناحیه مشارالیه محرز و مسلم ندانسته مستندا به بند الف از ماده 177 قانون آیین دادرسی کیفری و اصل 37 قانون اساسی در این قسمت رای بر برائت متهم صادر می‌نماید لیکن با توجه به اقاریر اولیه متهم و نظریه پزشکی قانونی و اظهارات شهود و مطلعین و صورت‌جلسه بازسازی صحنه و کروکی ترسیمی و نظریه کارشناس راهنمایی و رانندگی خمینی شهر و سایر قرائن و امارات مضبوط در پرونده بزه ارتکابی از ناحیه مشارالیه را بی‌احتیاطی در امر رانندگی بدون پروانه با حرکت در خلاف جهت و عدم توجه به جلو منتهی به قتل غیرعمدی متوفی و همچنین ترک محل حادثه به منظور فرار از تعقیب تشخیص و با استناد به تبصره 3 ماده 295 و مواد 297 و 714 و 718 و 719 قانون تعزیرات 1375 نامبرده را بابت ارتکاب بزه بی‌احتیاطی در رانندگی منجر به قتل غیرعمدی علاوه بر پرداخت یک فقره دیه کامل در حق اولیاءدم به تحمل سه سال حبس تعزیری و پنج سال ممنوعیت از رانندگی با وسایل موتوری و بابت ارتکاب بزه ترک محل حادثه به تحمل سه سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی و اعمال مقررات ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که مناسب به حال متهم است محکوم می‌نماید. آقای ه.ر. به وکالت از مادر متوفی در فرجه قانونی با تقدیم لایحه‌ای که مشروح آن هنگام شور قرائت می‌شود با ذکر دلایل عمدی بودن قتل فرجام‌خواهی نموده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای دکتر غلام حسین آماده عضو ممیز و قرائت مشروح لایحه فرجام‌خواه و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای ولی بلاغی دادیار محترم دادسرای دیوان عالی کشور مبنی بر اینکه: « به رد فرجام‌خواهی و تایید رای دادگاه عقیده دارم » مشاوره نموده و اکثریت چنین رای می‌دهد:

در خصوص فرجام‌خواهی آقای ه.ر. به وکالت از ولی‌دم متوفی الف.ه.الف. نسبت به دادنامه --- - 1394/03/06 شعبه --- دادگاه کیفری استان اصفهان اگر چه از حیث نحوه تعیین مجازات اشکالاتی بر دادنامه وارد است (با این توضیح که اولا: به موجب ماده 719 قانون مجازات اسلامی 1375 ترک محل حادثه از موجبات تشدید مجازات اصلی بوده و تعیین مجازات جداگانه برای ترک محل حادثه صحیح نمی‌باشد. ثانیا: صدور حکم به پرداخت دیه بدون مطالبه از سوی ولی‌دم موجه نیست) با این حال چون از مجموع محتویات پرونده، تحقق بزه قتل عمد احراز نمی‌شود و در این خصوص تردید و شبهه جدی وجود دارد با التفات به ماده 120 قانون مجازات اسلامی 1392 که مقرر داشته: « هرگاه وقوع جرم یا برخی از شرایط آن و یا هر یک از شرایط مسئوولیت کیفری مورد شبهه یا تردید قرار گیرد و دلیلی بر نفی آن یافت نشود حسب مورد جرم یا شرط مذکور ثابت نمی‌شود » بر دادنامه فرجام‌خواسته از حیث برائت متهم ب.ب. از اتهام ارتکاب قتل عمدی اشکال موثری وارد نبوده، مستند به بند الف ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری، دادنامه فرجام‌خواسته نتیجتا ابرام می‌گردد.

عضو معاون و عضو معاون و دادیار شعبه --- دیوان‌ عالی‌ کشور

دکتر غلام حسین آماده - دکتر عبدالحمید مرتضوی - ولی بلاغی